Handelingen

Anloo, Kerkbrink 3 - Magnuskerk

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam kerk: Magnuskerk
Genootschap: PKN Ned. Hervormd
Provincie: Drenthe
Gemeente: Aa en Hunze
Plaats: Anloo
Adres: Kerkbrink 3
Postcode: 9467PH
Inventarisatienummer: 13795
Jaar ingebruikname: 1100
Architect:
Huidige bestemming: kerk
Monument status: Rijksmonument
Monumentenbordje 2014.jpg
8152 (Kerk)
Monumentenbordje 2014.jpg
8153 (Toren)


Geschiedenis

Historische dorpskerk met toren.

De kerk was oorspronkelijk een bisschoppelijke kerk, een zogenaamde eigenkerk van de bisschop van Utrecht. Anloo was lange tijd hoofdplaats van het dingspil Oostermoer en daardoor ook een parochie, de oudste in de provincie Drenthe. De naam van de kerk is afkomstig van de Heilige Magnus, bisschop van Trani (Italië), die een martelaarsdood zou zijn gestorven op 19 augustus (jaar onbekend). Op diezelfde dag vergaderde de Etstoel (Drents rechtscollege) eeuwenlang in de kerk van Anloo.

De Magnuskerk is waarschijnlijk de oudste kerk van Drenthe. De huidige kerk is gebouwd op de plek waar eerder al vijf houten kerken hebben gestaan. Het tufstenen schip dateert van rond de elfde eeuw, de bakstenen toren, gebouwd op een oudere onderbouw van veldkeien en vuurstenen, uit de twaalfde eeuw, het lagere koor uit de dertiende eeuw en het zadeldak en trapgevels van de toren uit 1895. In de 14de eeuw werd de oorspronkelijk Romaanse absis door een gotisch koor vervangen. Bij de laatste restauratie bleef het koor gesloten: door de kleine ramen in het schip daarmee een puur romaanse sfeer.

Bij een brand in de werkplaats van de orgelrestaurator in 1995 is het pijpwerk van het orgel van de kerk grotendeels verwoest

Monumentomschrijving Rijksdienst

Kerk

NED.HERV.KERK. Tufstenen schip van omstreeks 1100. gotisch koor ter vervanging van romaanse absis. Inwendig 15e eeuwse muurschilderingen. Inventaris: twee herenbanken met Lod. XIV versieringen. Orgel met Hoofdwerk en Borstwerk, in 1718 gebouwd door Rudolf Garrels. Bij een brand in 1995, gedurende de restauratie van het orgel, ging het pijpwerk nagenoeg geheel verloren. Een koperen houder voor twee kaarsen en een koperen zandloperhouder, beide XVIId.

Toren

Toren van de Nederlands Hervormde Kerk. Klokkenstoel met klok van J.A. de Grave en N. Muller, 1732, diam. 114 cm. Koor 14e eeuw, toren 12e eeuw.

Orgels

Hoofdorgel

Het orgel is in 1718-19 gebouwd door Rudolf Garrels en Johannes Radeker uit Norden. In 1944-48 wordt het gerestaureerd door Mense Ruiter (Groningen). Vanaf 1992 wordt het orgel opnieuw gerestaureerd door de firma Jürgen Ahrend (Leer-Loga) en Henk van Eeken (Leusden). Bij een brand in de werkplaats van de laatste in 1995, ging een deel van het pijpwerk alsmede de klaviatuur verloren. De restauratie c.q. reconstructie van het verloren gegane deel is in 2000 voltooid. Het instrument is daarbij uitgebreid met een zelfstandig pedaal.

Dispositie
  • Hoofdwerk (manuaal 1): Quintadena 16' - Principael 8' - Roerpijp 8' - Octav 4' - Spitspijp 4' - Quint 3' (1999) - Super Octav 2' (1999) - Sexquialter ⅔' 2 sterk (1999) - Mixtuur ⅔' 4-6 sterk (1999) - Trompet 8' - Vox humana 8' bas/discant.
  • Borstwerk (manuaal 2): Gedackt 8' - Fluit 4' (1999) - Octav 2' (1999) - Sifflet 1½' (1999) - Scherp ½' 3 sterk (1999) - Dulciaen 8' (1999).
  • Pedaal: Bourdon 16' - Octav 8' - Basuyn 16' - Cornet 4'.
  • Koppelingen: Hoofdwerk aan Pedaal - Manuaalkoppeling.
  • Tremulant gehele werk.

Mechanische sleepladen. Manuaalomvang: C-c3. Pedaalomvang: C-d1. Toonhoogte: a1 = 469 Hz. Temperatuur: 1/5 komma variant. Vier spaanbalgen. Winddruk: 66 mm. WK.

Koororgel

Zaterdag 3 april 2004 is in de Magnuskerk een tweede orgel in gebruik genomen. Dit koororgel, in 1992 gebouwd door de firma Gebr. Van Vulpen (Utrecht), is geschonken door de weduwe van de voormalige minister-president Jelle Zijlstra. Zijlstra was een groot orgelliefhebber en speelde zelf. In zijn woning in Wassenaar had hij een eigen orgel, dat nu dus in Anloo te bewonderen is. (52-04)

Dispositie:

  • Manuaal 1: Holpijp 8' - Fluit 4'.
  • Manuaal 2: Holpijp 8' (transm.) - Nasard 3' - Woudfluit 2' - Regaal 8' (2004).
  • Pedaal: aangehangen.
  • Koppelingen: manuaal 1 aan pedaal - manuaal 2 aan pedaal - manuaalkoppeling (schuifkoppel).
  • Tremulant.

Mechanische sleeplade. Manuaalomvang: C-f3. Pedaalomvang: C-d1.

Externe links

Afbeeldingen

Exterieur

Interieur