Handelingen

Augustinusga, Geawei 15 - Augustinitsjerke

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam kerk: Augustinitsjerke
Genootschap: PKN Protestantse gemeente Augustinusga I.W.
Provincie: Friesland
Gemeente: Achtkarspelen
Plaats: Augustinusga
Adres: Geawei 15
Postcode: 9284TA
Inventarisatienummer: 08693
Jaar ingebruikname: 15e
Architect:
Huidige bestemming: protestantse kerk
Monument status: Rijksmonument 7032

Geschiedenis

Historische kerk met toren. Na jaren van voorbereiding zijn de Hervormde en de Gereformeerde Gemeenten van Augustinusga gefuseerd op 1 januari 2010.

Monumentomschrijving Rijksdienst

Nederlands hervormde kerk en toren op kerkhof. Rechtgesloten in steen overwelfd vroeg 14e eeuws schip, later opnieuw van gewelven voorzien. Gesloten bakstenen toren met rond venster aan de westzijde, in 1895 van ingesnoerde spits voorzien. In de kerk 17e eeuwse preekstoelkuip, familiebank met spijltjeszone, gesneden wapens en koperen blakers.Koperen lezenaar 1778; doopbekken van 1742. Drie koperen kronen; koperen lichtarm. Acht 17e eeuwse zerken en een 18e eeuwse, zoals vermeld in Grafschriften tussen Flie en Lauwers, deel 1. Orgel in 1883 gemaakt door E. Leichel. Mechanisch torenuurwerk G. de Looze, Leeuwarden, 1906, is buiten gebruik gesteld.

Gebouwomschrijving SKKN

Augustinusga behoort tot de grietenij Achtkarspelen. Het is een uitgestrekt dorp, dat zijn naam ontleent van de kerkvader Augustus, aan wie de kerk tot aan de Reformatie gewijd was. De kerk werd omstreeks 1580 door de Spaansche soldaten geplunderd en in brand gestoken. Vroeger behoorde tot dit dorp ook Gerkesklooster, dat thans een afzonderlijk dorp uitmaakt; alsmede de aanzienlijke oude staten, Gaykema, Siccama en Jensma, die thans alle drie verdwenen zijn. Augustinusga is de geboorteplaats van de edellieden Gerke Harkema en Buwe Harkema, van welken de eerste, in het jaar 1240, het Gerkesklooster, onder Augustinusga, en de tweede, in 1242, het Buweklooster, onder Drogeham, gesticht heeft. Ook de historie- en portretschilder Willem Bartel van der Kooi (1768-1836) kwam hier vandaan. De kerk is een zaalkerk met een toren van twee geledingen met ingesnoerde spits. De kerk opgetrokken uit baksteen en dateert uit het einde van de veertiende of uit de vijftiende eeuw. Hij kwam tot stand op initiatief van de Cisterciënzers van Gerkesklooster. Het is een gotisch gebouw met spitsboogramen, een rechtzijdig gesloten koor en steunberen. Deze laatste werden omstreeks 1870 weggebroken doch zijn bij een restauratie in 1954-1957 herbouwd. De toren stamt uit de dertiende eeuw, wat betekent dat de kerk later tegen de toren is aangebouwd. Dat laatste is ondermeer zichtbaar wordt bevestigd bij de aansluiting van het dak aan de toren: de nok komt uit in een galmgat. De toren had tot 1895 een zadeldak. Aan de westzijde heeft de toren een roosvenster. Bij de restauratie werd een gothisch venster ontdekt, eveneens aan de westzijde. Het interieur wordt gedekt door kruisribgewelven op T-vormige kraagstenen. Bij genoemde restauratie zijn op de noordwand en op twee gewelven resten van schilderingen aangetroffen.

Externe links

Afbeeldingen

Exterieur

Interieur