Handelingen

Bedum, Plantsoen 2 - Walfriduskerk

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam kerk: Walfriduskerk
Genootschap: PKN Hervormd
Provincie: Groningen
Gemeente: Bedum
Plaats: Bedum
Adres: Plantsoen 2
Postcode: 9781HG
Inventarisatienummer: 00641
Jaar ingebruikname: 12 e
Architect:
Huidige bestemming: kerk
Monument status: Rijksmonument
Monumentenbordje 2014.jpg
8728
opname 30-11-2005 © Leon Bok
opname 30-11-2005 © Leon Bok

Geschiedenis

Op plaats voormalige kapel.

De geschiedenis van de kerk gaat terug tot de 12de eeuw. Het oudste deel van de huidige kerk is de bestaande tufstenen westtoren. In de huidige kerk zijn verder nog fragmenten uit de 12de eeuw bewaard. Aan het einde van de 15de en het begin van de 16de eeuw is de kerk ingrijpend verbouwd. Omstreeks 1600 werd het koor gesloopt. Gedurende de 17de eeuw vonden veelvuldig veranderingen aan de kerk plaats. In 1849 stortte een deel van het gewelf in waarna in 1851 alle gewelven werden vervangen door een stucplafond. Tevens werd de inventaris grotendeels vernieuwd. In 1911 werd de toren door brand getroffen. Deze is in 1953-1958 ingrijpend gerestaureerd en kreeg daarbij zijn huidige gedaante. In 1995-1997 volgde een omvangrijke restauratie van het kerkgebouw.

Trivia

Opvallend aan de kerk is de scheve 11e-eeuwse kerktoren in romaanse stijl met een rombisch dak. Deze toren staat schever dan de Toren van Pisa: hij hangt 4,18 graden uit het lood versus de 3,97 van Pisa. Hij is in ieder geval de scheefste van Nederland.

Monumentomschrijving Rijksdienst

N.H. KERK en TOREN op groot kerkhof. Grote driebeukige kerk door uitbreiding in de gotische periode ontstaan uit een tufstenen kruiskerk, waarbij de zware ook grotendeels tufstenen toren behoorde; koor later gesloopt. Aan de zuidzijde rijk gedetailleerde omlijsting van ingang met venster erboven. De kerk bevat een groot aantal zerken. Op het tochtportaal een bekroning van een voormalig orgel.

Toren

De zware romaanse westtoren is gebleken een onderdeel van een zogenaamd gereduceerd westwerk te zijn. Bij de laatste restauratie is hij van een lage spits voorzien, aangrijpend op de hoeken tussen de topgevels. Mechanisch torenuurwerk, C.F. Rochlitz, Berlijn, tweede helft 19de eeuw.

Orgel

Het orgel is in 1922 gebouwd door H. Vegter (Usquert) namens de firma A.S.J. Dekker (Goes). In 1975 restaureert de firma Pels & Van Leeuwen (Waardenburg) het. Daarbij wordt de dispositie enigszins gewijzigd, het pijpwerk opnieuw geïntoneerd en een nieuwe pedaallade gemaakt. In 1997 voert de firma Steendam Orgelbouw (Roodeschool) nogmaals een restauratie uit.

Dispositie
  • Hoofdwerk (manuaal 1): Bourdon 16' discant - Prestant 8' - Roerfluit 8' - Octaaf 4' - Woudfluit 4' - Mixtuur 3-4 sterk (1975) - Cornet 8' 5 sterk discant - Trompet 8'.
  • Bovenwerk (manuaal 2): Holpijp 8' - Gedekte fluit 4' - Quint 3' (1975) - Octaaf 2' (1975) - Engelse Hoorn 8' - Tremulant.
  • Pedaal: Subbas 16' - Bazuin 16' (1943).
  • Koppelingen: Hoofdwerk aan Pedaal - Bovenwerk aan Pedaal - Bovenwerk aan Hoofdwerk.

Mechanische sleepladen. Manuaalomvang: C-g3. Pedaalomvang: C-d1. Winddruk: 80 mm. WK (HW, Pedaal), 75 mm. WK (BW).

Externe link

Afbeeldingen

Exterieur
Interieur

De volgende foto's werden alle gemaakt vóór de restauratie van 1995 door André van Dijk, Veenendaal.