Handelingen

Borne, Deldensestraat 78 - Nieuwe Kerk

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam kerk: Nieuwe Kerk
Genootschap: Armeense Evangelische kerk The Good Seed
Provincie: Overijssel
Gemeente: Borne
Plaats: Borne
Adres: Deldensestraat 78
Postcode: 7621EJ
Inventarisatienummer: 09915
Jaar ingebruikname: 1930
Architect: Jansen, E., Borne
Huidige bestemming: Armeense kerk
Monument status: geen


Geschiedenis

De kerk was de tweede hervormde kerk van Borne en staat in de westelijke uitbreiding. Karakteristiek voorbeeld van protestantse kerkbouw uit het interbellum. Recentelijk is de kerk in- en uitwendig verbouwd (zie foto's).

Laatste Protestantse viering 28 augustus 2016.

Beschrijving. Bron: protestantsegemeenteborne.nl

De besluitvorming voor de bouw

Bij besluit van de kerkenraad van de Hervormde Gemeente van Borne op 4 november 1927 werd tot de bouw van de kerk besloten. Vanuit de nieuwe kerk wordt dan de gemeente bediend, voor een belangrijk deel bestaande uit mensen, afkomstig uit de Drentse veenkoloniën. Voorafgaande aan de diensten in deze kerk waren er al zogenaamde “evangelisaties” op de boerderij “De Kerkedennen”. De bouw van de Nieuwe Kerk was gereed op 17 december 1930. Bouwprijs f 22.000,= .

Het ontwerp

Als architect wordt de plaatselijke bouwkundige Egbert Jansen aangetrokken. Een eerste ontwerp dateert uit 1928. Opvallend is daarbij de grote aandacht voor détails in de totale vormgeving. Deze bijzondere elementen worden echter “wegbezuinigd”. Jansen liet zich, zoals zovele kerkbouw – architecten in zijn tijd inspireren door de vormentaal van de Friese architect BEREND TOBIA BOEYINGA (1886 – 1969). Vooral diens ontwerp voor een gereformeerde kerk in Bergen NH heeft daarbij invloed gehad. Boeyinga was op zijn beurt betrokken bij de architecten van de “Amsterdamse School”, hoewel zijn werk vooral als expressionistisch wordt aangemerkt. Zijn kerken (en die van zijn navolgers) zijn vooral echte Protestantse kerken. De kansel staat prominent centraal en de avondmaalstafels zijn mobiel en hebben geen functie in de gewone erediensten. Ze ontwerpen een preekkerk: een gehoorzaal. Vooral in de 19e eeuw werd deze vorm in de meest strikte zin al toegepast. Gehoorzalen met brede galerijen om zoveel mogelijk mensen te kunnen ontvangen. Het auditorium blijft tot ver na Wereldoorlog II centraal. De kerk van Bergen NH is een mooi voorbeeld, omdat het om een kleine kerk gaat, die voor een minimaal bedrag moest worden opgetrokken, gelet op de omvang en samenstelling van de opdrachtgevende gemeente. Toch wist Boeyinga die kerk aanvaardbaar te maken met kleine, sprekende détails en verschillende soorten baksteen.

Enkele verbouwingen van de Nieuwe Kerk

In 1967 vond de eerste verbouwing plaats, waarbij vooral extra ruimte is gebouwd ten behoeve van een studieruimte voor de predikant. Later volgde de aanbouw van een gemeentezaal, ontworpen door G. Dragt te Hengelo. In 1998 werden de banken naar elkaar toegeschoven, de kerkenraadbanken, links van de kansel verwijderd en een houten tochtportaal achter de hoofdingang geplaatst. Rond 2000 volgde een hernieuwde inrichting.

Het liturgisch centrum

De avondmaalstafel uit 1970, naar ontwerp van E. Herreburgh te Hengelo (die ook het doopvont ontwierp) draagt tijdens de avondmaalsvieringen het avondmaalsstel, bestaande uit : Een zilveren schotel met een doorsnede van 36,5 cm. Randbreedte 4,8 cm. Twee zilveren avondmaalsborden met een doorsnede van 25,3 cm. en een randbreedte van 3,2 cm. Twee zilveren avondmaalsbekers, hoogte 29,5 cm., doorsnede van de voet 11,2 cm. en een doorsnede van de monding 7,5 cm. Zilveren avondmaalsbekers hoogte 16 cm., doorsnede van de voet 8 cm. en van de monding 8,5 cm. Het avondmaalsservies is vervaardigd door de firma De Leeuw en den Bouter te Schoonhoven in 1946. Schotel nummer 1 stamt uit 1953.

Het orgel

Het orgel is gebouwd door de firma Steinmann & Vierdag te Enschede.

De klok

In 1931 schonk de kerkelijke gemeente een luidklok. De klok droeg als randschrift de tekst: “Uit dankbaarheid van de leden van de Nederlandsche Hervormde Gemeente alhier. November 1931”. Op 3 februari 1943 is de klok door de Duitse bezetter gestolen en niet weergekeerd. Van 1945 tot 1950 heeft men toen de klok kunnen lenen van de Stoomspinnerij Spanjaard. Deze klok was in 1865 gegoten door Van Bergen in Heiligerlee en is thans te zien in de hal van het gemeentehuis. In juli 1950 werd een nieuwe klok aangebracht, gegoten door Van Bergen in Midwolda. Op de huid van de klok de door hulppredikant A. Dubbeldam aangereikte tekst : “Lof prijs en dank alleen zij God en anders geen”.

Borne, oktober 2003, J.J. Grootenboer

In de media

  • Uit Borneboeit, d.d. 9 november 2015

De verkoop van de Nieuwe Kerk aan de Deldensestraat verliep sneller dan verwacht. Per 1 september 2016 wordt de Armeense Pinkstergemeente uit Almelo de nieuwe eigenaar van het gebouw. Al in 2012 werd de beslissing genomen om de Nieuwe Kerk te sluiten en de activiteiten van de Protestantse Gemeente te concentreren in de Oude Kerk in Oud Borne.

Externe links

Afbeeldingen

Exterieur

Interieur