Handelingen

De Meern, Pastoor Boelenslaan 9 - O.L. Vrouw ten Hemelopneming

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam kerk: O.L. Vrouw ten Hemelopneming
Genootschap: Rooms Katholieke Kerk
Provincie: Utrecht
Gemeente: Utrecht
Plaats: De Meern
Adres: Pastoor Boelenslaan 9
Postcode: 3454AB
Inventarisatienummer: 03994
Jaar ingebruikname: 1940
Architect: Leur, H.C. van de
Huidige bestemming: kerk
Monument status: Rijksmonument 520236 (kerk); 520235 (pastorie)


opname 03-04-2009 © Leon Bok

Geschiedenis

Sobere kerk met toren. Gebouwd ter vervanging van de te klein geworden neogotische R.K. kerk in de buurtschap Oudenrijn. Sobere uitvoering van de expressionistische stijl van Dom Bellot / Delftse School.

De parochie van Onze Lieve Vrouw ten Hemelopneming te Oudenrijn / De Meern heeft eerst gebruik gemaakt van een kerk aan de Rijksstraatweg. Rond 1937 ontstonden er plannen om een nieuw, groter godshuis te bouwen, en de opdracht hiervoor kreeg de Nijmeegse architect Hendrik C. van de Leur.

De kerk heeft een robuuste uitstraling, grotendeels te danken aan de forse toren met achtzijdige naaldspits. De toren staat midden in het front en is romaans van vorm, met rondboogvensters. De kerk heeft een basilicaal schip met lagere transepten. Het transept aan de zuidzijde heeft een lagere aanbouw, welke de sacristie herbergt. De kopse kant van deze aanbouw vormt een kapel op het kerkhof. Raamvorm veelal gedekt met keperboog, kenmerkend voor de stijl van Bellot.

Het interieur is sober in baksteen opgetrokken. Grote gemetselde paraboolbogen dragen het dak van het schip. Tussen deze bogen is halverwege een gemetselde verbindingsboog aangebracht. Verder is het dakbeschot zichtbaar. Gemetselde pilaren in het schip. Ter hoogte van de transepten en bij het priesterkoor pilaren van beton. Priesterkoor overwelfd in steen en beschilderd. Mechanisch orgel in neogotische kas van Maarschalkerweerd, overgeplaatst vanuit de oude kerk.

De pastorie is in dezelfde stijl door dezelfde architect ontworpen en bevindt zich aan de noordzijde van de kerk. De kerk is één van de kerkgelegenheden van de parochie "Licht van Christus" te De Meern.

Bijzonderheid

Architect Hendrik van de Leur geeft in een krantenartikel, dat verscheen omstreeks 1982 in "de Gelderlander" ("De laatste kerkenbouwer"), een terugblik op zijn carrière als kerkenarchitect. Hierin worden zijn kerk in Utrecht (de St. Gerardus Majella), deze kerk en de kerk te Leidschendam (de St. Joseph Opifex) bezocht. In dat artikel memoreert mw. (?) Van de Leur dat de kerk te De Meern "zijn beste werk" was.

Monumentomschrijving Rijksdienst

Kerk

KERKGEBOUW, behorend bij het complex van de R.K. kerk O.L.V. ten Hemelopneming, door architect H.C. van de Leur in Bellot/Delftse Schoolstijl uitgevoerd.

Omschrijving

Het driebeukige basilicale kerkgebouw is noordwest-zuidoostelijk georiënteerd. De kerk is uitgelegd op een kruisvormige plattegrond, opgetrokken in rode baksteen. Aan de noordwestzijde bevindt zich de deels in het hoofdvolume opgenomen massieve toren op vierkante grondslag. Het schip is gedekt met een met gesmoorde verbeterde Hollandse pannen gedekt zadeldak en de zijbeuken met een lessenaarsdak. De transepten hebben uitgekraagde topgevels en zijn gedekt met een steekkap met lagere nokhoogte. Tegen de zuidoostgevel is het koor met vijfzijdige sluiting, steunberen en kepervensters gezet. Tegen de noordoostgevel bevindt zich de voormalige doopkapel. Aan de zuidwestzijde is tegen het transept onder zadeldak een bijsacristie gezet, die leidt naar een onder zadeldak tussen topgevels op rechthoekige plattegrond opgetrokken schuur met werkplaats. Deze staat in een hoek van 45 graden zuidelijk op het hoofdvolume. In de zuidgevel is een grote nis aangebracht waarin oorspronkelijk een kruisbeeld was bevestigd.

Aan de noordwestzijde bevindt zich de toren met segmentboogvormig afgesloten vleugeldeur met een ingang in een uitpandig portaal met een tuitgevel en betonnen elementen. De bekroning wordt gevormd door een beeld, voorstellende Onze Lieve Vrouw ten Hemelopneming. De toren heeft aan dezelfde gevel een wijzerplaat en daarboven twee galmgaten met rondboogvormige bovenzijde. Ook de andere gevelzijden van de toren hebben twee rondboogvormig eindigende galmgaten en alleen de tegoverliggende gevel een wijzerplaat. De gevels van de toren worden afgesloten door een omlopend bakstenen rondboogfries. Het dak bestaat uit een ingesnoerde naaldspits, gedekt met leien in maasdekking. Beide zijgevels van het schip tellen vier traveeën met elk drie vensters. Het transepteinde is voorzien van een keperboogvenster. Het middenschip met ziende kap wordt door paraboolvormige, gemetselde diafragmabogen onderverdeeld.

De zijschepen zijn overspannen door haaks op het schip staande tongewelfjes op rondboogjes die de doorgang vormen in de zijbeuk. Ter hoogte van de transepten zijn de koorpijlers als zuilen uitgevoerd in beton. Het halfronde koor is uitgevoerd met glas-in-lood vensters van de vier evangelisten en een muurschildering gedateerd 7 juni 1946, voorstellende de liturgie van het Hemelse Jeruzalem. Rechts van het koor is een rondboogvormig reliëf van geglazuurde tegels aangebracht, voorstellende de H. Jozef. Links is een vergelijkbaar reliëf met de voorstelling van Maria. Hiertussen twee dito reliefs voorstellende de H. Antonius van Padua en het H. Hart. Alle vier gedateerd en gesigneerd L.J. '40 (Leo Jungblut).

Op het balkon in het torenlichaam staat een tweeklaviers orgel, gemaakt in 1888 door M. Maarschalkerweerd uit Utrecht. Het orgel bevindt zich in een neogotische houten kas met beschilderde velden met een spreuk en de initialen van de schenkers. Ter hoogte van de tribune is een glas-in-loodvenster met een afbeelding van de H. Gregorius aangebracht en aan de andere zijde van de H. Cecilia. Beide vervaardigd door G.J.A. Kocken in 1950.

De voormalige doopkapel is uitgevoerd met vier glas-in-lood vensters uit 1950 van de hand van G.J.A. Kocken, voorstellende de doop van Christus, de verlossing van Adam en Eva, de onnozele kinderen en de doop van Koning Clovis.

Tenslotte nog een glas-in-lood venster links naast de toegang in 1960 door Max Weiss vervaardigd, voorstellende Maria die pelgrims en toevluchtzoekenden laaft. Het schip bevat het oorspronkelijke houten bankenplan. In de zijschepen zijn geschilderde kruiswegstaties weergegeven.

Waardering

De kerk is van algemeen belang vanwege de architectuurhistorische waarde als voorbeeld van een kruiskerk in Delftse Schoolstijl alsmede vanwege de gaafheid van in- en exterieur en het waardevolle orgel uit 1888. Tevens vanwege de ensemblewaarde in relatie tot de ernaast gelegen pastorie en de stedenbouwkundige waarde vanwege de ligging op de hoek van twee straten. Beeldbepalend complex met kerktoren als 'landmark'.

Pastorie

PASTORIE, behorend bij het rk. complex O.L.V. ten Hemelopneming door architect H.C. van de Leur, in Delftse Schoolstijl.

Omschrijving

De aan de oostzijde van de kerk gelegen pastorie is in rode baksteen opgetrokken op een rechthoekige plattegrond en telt twee bouwlagen onder een uitzwenkend met gesmoorde Romaanse pan belegd zadeldak met verspringende nokhoogte. De rechtgesloten vensters hebben enkele en samengestelde raampartijen met roedenverdeling en zijn voorzien van een hanekamstrek. Aan de zuidzijde is een toren gezet op vijfzijdige plattegrond met aanbouw onder lessenaardak, die de trap herbergt. De voor- of westgevel heeft rechts een bouwdeel onder lagere nok dat de ingang in een portiek bevat die rondboogvormig wordt afgesloten. Rechts is een venster met draai- en klapramen geplaatst. De tweede bouwlaag bevat twee tweelichtsvensters. Het linker geveldeel met hogere nokhoogte heeft rechts een tweelichtskozijn met draai- en klapramen. Links bevindt zich een éénlaags aanbouw onder lessenaardak, voorzien van een samengesteld venster. De tweede bouwlaag bevat twee draairamen.

De noordgevel is een tuitgevel met rechts dubbele tuindeuren met aan weerszijden een getoogd venster, links een drielichtskozijn en in de tweede bouwlaag rechts een getoogd venster en links een tweelichtsvenster met draai- en klepramen. In de geveltop is een zoldervenster aangebracht. Tegen de zuidgevel is het torentje gebouwd met uitzwenkend tentdak met overstek en keperboogvensters in de top, zoals ook in de kerktoren voorkomen. De oostgevel heeft in beide bouwlagen vier vensters. Geheel links bevindt zich nog een vensteras.

De verbinding met de kerk wordt gevormd door een éénlaags tussenlid onder zadeldak dat in een hoek van 45 graden op de pastorie aansluit en haaks ten opzichte van de kerk staat. De voorgevel (noord) bevat een getoogde deur.

Waardering

De pastorie is van algemeen belang vanwege de architectuurhistorische waarde als gaaf voorbeeld van een pastorie in Delftse Schoolstijl, ontworpen door H.C. van de Leur. Van ensemblewaarde vanwege de bouwkundige en stilistische relatie met de kerk.

Externe links

Afbeeldingen

Exterieur

Interieur