Handelingen

Kampen, 2e Ebbingestraat 3 - Poortkerk

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam kerk: Poortkerk
Genootschap: Geref. Gemeenten
Provincie: Overijssel
Gemeente: Kampen
Plaats: Kampen
Adres: 2e Ebbingestraat 3
Postcode: 8261VV
Inventarisatienummer: 10356
Jaar ingebruikname: 1951
Architect: Lansdorp, N.
Huidige bestemming: kerk
Monument status: geen


Geschiedenis

Wederopbouwkerk uit 1951. Verving de Klumpjeskerk elders in de binnenstad van Kampen.

De gemeente van Kampen is één van de oudste Kruisgemeenten in ons land. Het ontstaan ervan is nauw verbonden aan de persoon van oefenaar Derk Hoksbergen, die op 4 juni 1835 door ds. H. de Cock als ouderling werd bevestigd. Tevens werd er toen een gemeente geïnstitueerd in het huis van grutter R. Nijhuis in de Buiten Nieuwstraat 36. In 1838 kwam Kampen buiten het verband van de Christelijke Afgescheiden Gemeenten te staan. Men vormde toen aanvankelijk met een aantal andere gemeenten de Gereformeerde Kerken onder het Kruis. In 1840 kwam men echter op zichzelf te staan. In 1871 nam men de naam Dordts Gereformeerde Gemeente aan. Hoewel de gemeente in 1907 meeging met de vereniging van de Kruisgemeenten en de Ledeboeriaanse gemeenten, werd deze naam pas in 1914 losgelaten. Oorspronkelijk vergaderde de gemeente Kampen in de Hofstraat. In het voorjaar van 1850 wist men echter voldoende geld bijeen te brengen om een brouwerij op de Burgwal te kopen en die als kerk in te richten. Deze kerk is in Kampen en omgeving beter bekend geworden als 'klumpieskarke', vermoedelijk omdat er vele boeren op de klompen naar de kerk gingen. Op 18 september 1951 werd het huidige kerkgebouw in gebruik genomen door ds. A. Verhagen, die daarbij sprak over 1 Koningen 8: 29: "Dat Uwe ogen open zijn, nacht en dag, over dit huis...'. Het kerkgebouw telt ongeveer 1100 zitplaatsen. Het gebouw is ontworpen door Prof. Lansdorp, die toen supervisor was van de Gemeente Kampen. De totale bouwkosten, excl. 'De Beukelaar', bedroegen ca. f. 300.000,-. In 1984 is, in verband met de uitbreiding van de kerkelijke activiteiten, 'De Beukelaar' gebouwd, waardoor meer vergaderruimte is ontstaan voor de vele verenigingen. In februari en maart 1999 heeft het interieur van de kerk een grondige opknapbeurt ondergaan. De totale kosten van deze opknapbeurt (ruim f. 400.000,-) bedroegen meer dan de totale kosten van het kerkgebouw in 1951. Op zondag 28 maart 1999 is het kerkgebouw door ds. B. van der Heiden weer in gebruik genomen. Hij gebruikte daarbij dezelfde tekst als ds. Verhagen in 1951 (1 Koningen 8: 29). Bij de gemeente van Kampen ressorteert de evangelisatiepost Leeuwarden.

Het orgel

Het orgel werd in 1909 gemaakt door fa. J. de Koff in Utrecht. Deze orgelbouwer kwam voort uit het bedrijf van de bekende orgelmakers Witte. Het werd gemaakt voor de Hervormde Kerk in IJsselstein als mechanisch tweeklaviers instrument, Hoofdwerk, Zwelwerk en Pedaal. De dispositie was, zoals in die tijd gebruikelijk, romantisch getint. Later werden er enige (pneumatische) stemmen aan het Zwelwerk toegevoegd om het orgel wat meer helderheid te geven. In 1972 werd het orgel gedemonteerd om plaats te maken voor een nieuw instrument van de gebr. Van Vulpen uit Utrecht. Na enige omzwervingen werd het gekocht door de Gereformeerde Gemeente te Kampen. De fa. gebr. Reil te Heerde kreeg de opdracht het orgel te restaureren en uit te breiden met een Rugwerk. Het Zwelwerk werd nu boven het Hoofdwerk geplaatst, waardoor de orgelkas enkele meters ondieper werd, hetgeen nodig was in verband met de beschikbare ruimte op de orgelgalerij. Bovendien komt dit de uitstraling van het pijpwerk ten goede. De later bijgevoegde pneumatische stemmen werden verwijderd. Sommige (o.a. de Scherp) werden gebruikt in het Rugwerk. De huidige koster H. Schilder heeft later nog enige wijzigingen aangebracht aan het Pedaal en Bovenwerk.

Het orgel in de Beukelaar

Dit orgel werd in 1910 door de fa. Stoker uit Utrecht gebouwd voor de Hervormde Kerk in Oosterhesselen (Dr.) Het bezat één klavier met aangehangen pedaal. Tijdens de restauratie van het kerkgebouw in 1982 werd het orgel opgeslagen in een schuur, geheel gedemonteerd.

Omdat het orgel niet meer paste in het gerestaureerde kerkje werd het te koop aangeboden. Het orgel werd door de Gereformeerde Gemeente gekocht en geheel door vrijwilligers uit eigen gemeente gerestaureerd (de windlade had veel waterschade) en uitgebreid met een tweede klavier en vrij pedaal. De zinken frontpijpen werden door pijpenmakers vervangen door nieuwe van orgelmetaal.

Verder is voor de windladen en pijpwerk alleen gebruik gemaakt van bestaand, bijpassend materiaal. De kast werd ontdaan van zijn sombere imitatie houtkleur en geschilderd in een donkerrode verf afgezet met bladgoud. Er werd in totaal bijna 2000 uur aan gewerkt.

In de media

Uit Reformatorisch Dagblad, 1 juni 2010.

De gereformeerde gemeente van Kampen bestaat vrijdag 175 jaar. Ds. Hendrik de Cock uit Ulrum bevestigde op deze datum ouderling D. Hoksbergen en diaken R. Nijhuis. Daarmee is de gereformeerde gemeente van Kampen een van de oudste gemeenten van dit kerkverband.

Op 10 juni zal er een herdenkingsdienst plaatsvinden in het kerkgebouw aan de 2e Ebbingestraat. In deze dienst zal ds. J.J. Tanis, die tot januari predikant van de gemeente was, voorgaan.

Tevens zal er een boek worden gepresenteerd waarin de geschiedenis van de gemeente is beschreven. Auteur ervan is W. B. Kranendonk, hoofdredacteur van het Reformatorisch Dagblad.

Externe link


Afbeeldingen

Exterieur

Interieur