Handelingen

Middenbeemster, Middenweg 148 - Hervormde kerk

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam kerk: Hervormde kerk
Genootschap: PKN Hervormd
Provincie: Noord-Holland
Gemeente: Beemster
Plaats: Middenbeemster
Adres: Middenweg 148
Postcode: 1462HD
Inventarisatienummer: 05877
Jaar ingebruikname: 1623
Architect: Hendrick de Keyser
Huidige bestemming: kerk
Monument status: Rijksmonument
Monumentenbordje 2014.jpg
8818


Geschiedenis

Bijnamen van deze kerk zijn "Keyserkerk" en "Beemsterkerk". In 2012 is aan de zuidzijde van deze kerk een groot multifunctioneel bijgebouw neergezet, dat (ter plaatse) nogal omstreden is.

Monumentomschrijving Rijksdienst

Ned. Hervormde Kerk. Hoge en ruime zaalkerk met westtoren, gebouwd van 1618-1626; nadat plannen waren gemaakt door Hendrick de Keyser, H. Staets en C. Danckertsz. Aan weerszijden van de toren dienstruimten, toegevoegd in 1626. Torenbekroning van Pieter Post, 1661. Interieur gewijzigd in 1847, onder meer door verplaatsing kansel en dooptuin en de bouw van galerijen. Restauratie onder leiding van C.W. Rooyaards in 1954-1959, waarbij het oorspronkelijke 17de eeuwse interieur hersteld is. Inventaris: preekstoel, doophek en banken, XVII. Twee koperen lezenaars, doopbekkenhouder (met bekken), zandloperhouder (met zandloper) en doopboog, XVII-XVIII. Epitaaf Tobias de Coene, gest. 1617. Zerken voor Johan van Reygersberg, gest. 1693 en diens vrouw Sara van Os, gest. 1703. Mechanisch torenuurwerk van Eijsbouts, voorzien van elektrische opwinding.

Gebouwomschrijving SKKN

De polder De Beemster dateert uit 1612, met Middenbeemster als hoofdplaats. Met de bouw van de kerk kon men in 1618 beginnen, naar plannen van Hendrick de Keyser en met medewerking van Cornelis Danckerts de Rij en Hendrick Jacobsz Staets. De toren kwam in 1621 gereed, waarna men pas met het schip begon dat in 1623 af was. In 1626 werden enkele kamers naast de toren gerealiseerd. In 1661 ontwierp en bouwde Pieter Post de karakteristieke torenbekroning. Een grote restauratie vond plaats in 1950-1959, onder leiding van de architect C.W. Royaards, en in 2004 volgde een verdere herstelling. Sindsdien vinden verdere restauraties plaats.

Klokken

De klok werd in 1943 door de Duitse bezetter gevorderd en afgevoerd. Tot 1953 deed de kerk het zonder klok. In 1953 kreeg de firma Van Bergen uit Heiligerlee opdracht een nieuwe klok te gieten voor de hervormde kerk, betaald uit beschikbaar gekomen geld van de plaatselijke gaarkeuken. In de klok werd de volgende tekst aangebracht: “De Duitser maakte van de klok, die ik verving een oorlogswapen. Doch Beemster heeft na ’s vijands val uit oorlogskost mijn spijs geschapen”.

Orgel

Het orgel is in 1908 gebouwd door de firma L. van Dam & Zonen (Leeuwarden) met gebruikmaking van materiaal van P. Flaes. In 1959 wijzigt de firma Willem van Leeuwen Gzn. (Leiderdorp) zowel de dispositie als het front. De firma Flentrop Orgelbouw (Zaandam) restaureert het orgel in 2002 en reconstrueert front en dispositie.

Dispositie
  • Hoofdwerk (manuaal 1): Prestant 16' discant - Bourdon 16' (1784) - Prestant 8' - Holpijp 8' - Violoncel 8' (1919) - Octaaf 4' - Roerfluit 4' - Quint 3' - Octaaf 2' - Mixtuur 2-3 sterk - Cornet 4' 4 sterk discant - Trompet 8' bas/discant.
  • Bovenwerk (manuaal 2): Roerfluit 8' - Salicionaal 8' (1868) - Viola di Gamba 8' - Aeoline 8' (1903) - Fluit harmoniek 4' (1898) - Gemshoorn 2' (1900) - Dulciaan 8' (2002) - Tremulant.
  • Pedaal: Subbas 16' - Gedekt 8' - Basson 16'.
  • Koppelingen: Hoofdwerk aan Pedaal - Bovenwerk aan Pedaal - Manuaalkoppeling.

Mechanische sleepladen. Manuaalomvang: C-g3. Pedaalomvang: C-d1. Toonhoogte: a1 = 435 Hz. Winddruk: 72 mm. WK.

In de media

  • Uit Architectenweb 3 januari 2013

De Nederlands Hervormde Kerk in Middenbeemster werd in 1615, vlak na de drooglegging van de polder, in renaissancestijl ontworpen door Hendrick de Keyser. Het gebouw maakt deel uit van het Unesco Werelderfgoed van de Beemster en is onlangs gerestaureerd. De kerk functioneert als gemeenschapshuis: behalve kerkelijke diensten worden er tentoonstellingen, bijeenkomsten en concerten georganiseerd.

Naast het monument is een nieuw volume met ondersteunende voorzieningen gerealiseerd: een foyer, een keuken, toiletten, repetitie-, kantoor- en jongerenruimtes. De uitbreiding is ingetogen vormgegeven in een sobere, antraciete kleurstelling. Het volume is qua ligging en omvang ondergeschikt aan de monumentale kerk: het ligt verzonken in de terp. Het nieuwe gebouw refereert aan de lokale Beemster architectuur, maar heeft een eigentijdse materialisatie en detaillering.

Het exterieur bestaat uit een natuurstenen basement, een volledig transparante begane grond en een met hout beklede kap die is afgedekt met keramische leien. De kap is aan de binnenzijde volledig bekleed met hout en in de nok voorzien van een bovenlicht. Een zwevende glazen gang verbindt de uitbreiding met het monumentale kerkgebouw.

Externe links

Afbeeldingen

Exterieur

Interieur