Handelingen

Oudenbosch, Markt 32-34 - Kapel Saint Louis

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam object: Kapel Saint Louis
Genootschap: Rooms Katholieke Kerk
Provincie: Noord-Brabant
Gemeente: Halderberge
Plaats: Oudenbosch
Adres: Markt 32-34
Postcode: 4731HP
Inventarisatienummer: 08071
Jaar ingebruikname: 1866
Architect: Florschutz en Boosten (kapel en voorgevel); C.J. van Swaay (koepel)
Huidige bestemming: cultureel centrum
Monument status: Rijksmonument
Monumentenbordje 2014.jpg
31937

Geschiedenis

Monumentale (neo)barokke kapel met koepel.

Het schetsplan voor deze kapel, een Rijksmonument, werd gemaakt door pastoor Willem Hellemons, parochiegeestelijke in Oudenbosch en, samen met broeder Vincentius Huybrechts stichter van de Congregatie van de Broeders van de H. Aloysius Gonzaga (Broeders van Saint Louis). Hellemons had een tijd in Rome gestudeerd, waar hij vaak de Sint Pieter bezocht. Deze kerk inspireerde hem bij zijn bouwplannen, zowel voor het dorp Oudenbosch als voor het instituut Saint Louis. De uitwerkers van het schetsplan, de heer Florschutz, tekenleraar op het instituut, en broeder Josephus Bouten, hebben wel klassieke elementen van de Sint Pieter gebruikt voor de bouw van de kapel, maar ze hebben er geen verkleinde kopie van gemaakt, zoals bij de basiliek. De kapel is uitwendig 45 m lang en inwendig 38 m.

Op 31 mei 2008 is de kapel van de congregatie van de broeders van de H. Aloysius Gongaza, de broeders van Saint Louis, overgedragen aan de Stichting Behoud Cultureel Erfgoed Saint Louis. Deze stichting wil er zorg voor dragen dat de kapel behouden blijft en dat ze onderdak zal bieden aan activiteiten in de sociaal-culturele sfeer. Te denken valt aan concerten, onder andere op het fraaie orgel, exposities, enz. De kapel en het erbij behorende voormalige internaatscomplex zijn gebouwd in 1865-1866. Het orgel in de grote kapel heeft twee manualen en vrij pedaal, is in 1894 door J.J. van den Bijlaardt (Dordrecht) gebouwd en in 1991 door Pels & Van Leeuwen ('s-Hertogenbosch) gerestaureerd. In de kleine kapel bevindt zich een klein huisorgel in neoclassicistische stijl uit 1856 van de hand van H.D. Lindsen (Utrecht), dat echter in nauwelijks bespeelbare staat verkeert.

Monumentomschrijving Rijksdienst

Kapel van het Instituut Saint-Louis, 1865-1866 naar ontwerp van Florschutz, tekenleraar aan het instituut en broeder Josephus Boosten. Koepel 1888-1889 door C.J. van Swaay. Aan een langgerekt voorplein, omgeven door internaatgebouwen, gelegen kruiskerk met koepel, geinspireerd op de Romeinse barok, met voorgevel, die een navolging van de facade van St. Jan. van Lateranen te Rome is. Neobarokke inventaris.

MIP omschrijving (MIP nummer: ZB086-000830)

  • Bouwstijl: Neo-Barok
  • Bouwperiode: 1865 tot: 1866
  • Gevels en materialen: Baksteen gepleisterd, pilastergeleding en gietijzeren ventilatieroosters. Rijke gevel met pilasters, halfzuilen en fronton met beelden bekroond.
  • Vensters en deuren: Thermenramen en rondboogvensters in ijzer.
  • Dak en bedekking: Zadeldaken en koepeldak met ruberoidleien.
  • Constructie: Gestucte ton- en koepelgevelen.
  • Interieur: Rijk neobarok meubilair met orgel, hoogaltaar en diverse beelden.
  • Bijzonderheden: Via twee bakstenen schermwanden met bogen verbonden met de Aloysius em Vincentiusbouw. Onder de kapel dienstruimten.
  • Omschrijving: Kapel van het Instituut Saint-Louis, 1865-1866 naar ontwerp van Florschutz, tekenleraar aan het instituut en broeder Josephus Boosten. Koepel 1888-1889 door C.J. van Swaay. Aan een langgerekt voorplein, omgeven door internaatsgebouwen, gelegen kruiskerk met koepel, geïnspireerd op de Romeinse barok, met voorgevel, die een navolging van de façade van St. Jan van Lateranen te Rome is. Neobarok inventaris.

Naastgelegen monumentale kerkhof

KERKHOF van de Broeders van Oudenbosch, gelegen aansluitend aan de tuin van het voormalige broederklooster en het complex van het INTERNAAT Saint Louis, aangelegd eind 19de eeuw.

Rechthoekig kerkhof, omgeven door een hulsthaag en toegankelijk door een smeedijzeren hek met pijlpunten, bekroond door kruisen met ajour gegoten doodssymbolen als bazuinen, uitdovende fakkels en zandlopers. Direct achter het hek het in 1890 geplaatste hardstenen neo-renaissance grafmonument voor de eerste overste van de congregatie Vader Vincentius, overleden in 1889. Dit bestaat uit een liggende tombe met aan het hoofdeinde een vierkante opbouw met rijke ornamentiek. Het is gesigneerd: 'W. van Glabbeek oud-leerling, Tilburg'. De tombe heeft een liggend kruis in wit marmer en draagt als opschrift: 'Bidt voor de ziel van zalige/ de eerw. vader Vincentius/ medestichter der congregatie/ van den H. Aloysius/ overleden den 27 april 1889/ in het 77ste jaar van zijn/ ouderdom/ in het 50ste zijner waardigheid/ van alg. overste/ RIP'. De opstand heeft een vierkante basis met rechthoekige velden en wordt geflankeerd door overhoekse gecanneleerde toscaanse zuilen. De kroonlijst draagt tussen vier vlampotten een vierzijdige, koepelachtige bekroning, waarop een marmeren beeld van de zittende Maria met kind, gesigneerd 'De Vriendt 1890'. Aan de voorzijde een rondboogvormig veld met een dubbelportret in reliëf van Vader Vincentius en pastoor Hellemons en de tekst: 'D.O.M./ et piae mem. fund. instit./rev. dni./ Gul. Hellemons/ ord. cist. par./ et rev. frat./ Vinc. Huybrechts/Ii sup. gen/ expl. x ab inst. cond. lust./ grati vet. alumni/ pp./ kal mart. MDCCCXC'. In het boogveld ter linkerzijde de tekst 'Sitis simplices filii dei. Philipp. II, 15', rechts de tekst: ' Haec mando vobis ut diligeatis invicem Ioan XV, 17'. Klinkerpaden leiden naar enige tientallen in rijen achter dit monument geplaatste ornamentale gietijzeren kruisen voor de broeders. Deze identieke kruisen hebben aan de voet een engel, erboven een ovaal naamschildje en een meegegoten corpus. Verder zijn onder meer van belang de monumenten voor Vader Hilarius (1840-1902), voor Car. Faranc. de Croes (1896) en het later verplaatste kruisbeeld met corpus en zittend beeld van Maria.

Het kerkhof is van algemeen belang. Het heeft cultuurhistorisch belang als bijzondere uitdrukking van een geestelijke, typologische en geografische ontwikkeling, namelijk de stichting van katholieke onderwijscongregaties en de uitgroei van Oudenbosch tot onderwijscentrum van nationaal belang; het is van architectuurhistorisch belang vanwege het bijzondere materiaalgebruik en de ornamentiek; het heeft ensemblewaarden als onderdeel van een groter geheel, de kern van Oudenbosch, dat stedenbouwkundig van nationaal belang is; het is gaaf bewaard gebleven; het is zeldzaam vanwege de combinatie van eerder genoemde kenmerken.

Ub de media

Uit: De Stem d.d. 23 november 2012:

In de kapel van Saint Louis wordt zaterdag voor het laatst een eucharistieviering gehouden. De kapel is dan na 144 jaar geen kerkgebouw meer, maar een ruimte voor een ander soort vieringen: concerten, feesten en recepties.

Links

Afbeeldingen

Exterieur

Interieur