Handelingen

Ovezande, Hoofdstraat 60 - O.L. Vrouw Hemelvaart

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam kerk: O.L. Vrouw Hemelvaart
Genootschap: Rooms Katholieke Kerk
Provincie: Zeeland
Gemeente: Borsele
Plaats: Ovezande
Adres: Hoofdstraat 60
Postcode: 4441AD
Inventarisatienummer: 06693
Jaar ingebruikname: 1859
Architect: Vogelpoel, W.J. van
Huidige bestemming: kerk
Monument status: Gemeentelijk monument

Geschiedenis

Vroege neogotische kerk. Uitbreiding en torentje 1907.

Omstreeks 1450 werd Ovezande een zelfstandige parochie. De kerk bestaat nog steeds: het is de huidige protestantse kerk. Uit de oorspronkelijke inrichting zijn nog enkele muurschilderingen bewaard gebleven. De oude kerk was gewijd aan de heilige apostelen Petrus en Paulus. Ook was er een apart altaar ter ere van de Maagd Maria. De kerk was eigendom van het kapittel van de Sint-Pieter te Utrecht. De graven van Zeeland (en Holland) uit het Bourgondische en later Oostenrijkse Huis hadden het recht de pastoor te benoemen, die daar zelf overigens ook nog voor betalen moest. De pastoors bezochten hun parochie zelden. Het was voor hen een erebaan, en de eigenlijke zielzorg besteedden ze uit aan een priester ter plekke die bij hen in dienst was.

In 1578 kwamen de protestanten aan de macht op Zuid-Beveland. Korte tijd later namen ze de Dorpskerk van Ovezande over, en benoemden er een predikant. De meerderheid van de bevolking bleef katholiek, maar was verstoken van een kerkgebouw voor de eredienst. Sommige katholieken werden nog steeds in de dorpskerk begraven. In een boerderij op de hoek van de Oude Ovezandseweg en de Vrouwepoldersedijk, een zogenaamde ‘kerkhoeve’, richtten de katholieken een schuilkerk in. Die was van de buitenkant niet als zodanig herkenbaar. De landspastoor uit Goes, steevast een wereldheer, kwam regelmatig min of meer clandestien de mis opdragen. De protestantse overheid stond dit oogluikend toe.

In de Franse tijd werd de katholieke eredienst weer vrijgegeven. De katholieken van Ovezande kregen in 1801 de gelegenheid aangeboden de oude dorpskerk terug te kopen. De prijs was echter zo hoog dat ze er onderling onenigheid over kregen. De (terug)koop ging niet door. Nu is de protestantse kerk gesloten, en in 2004 verkocht aan een kunstenaar.

In 1798 werd in 's-Heerenhoek en in 1801 in Kwadendamme een R.K. kerk gebouwd. De katholieken van Ovezande werden bij 's-Heerenhoek en Kwadendamme ondergebracht. Dit echter niet tot tevredenheid van de katholieken van Ovezande. Er gingen steeds meer stemmen op voor een eigen kerk.

Op 8 december 1846 werd de eerste brief gestuurd naar het Bisdom Haarlem over het stichten van een parochie in Ovezande. Hierop kreeg men echter geen gehoor. Maar in 1857 verleende Mgr. De Vree toestem­ming tot het stichten van een parochiekerk, voorlopig echter nog als bijkerk van Kwadendamme. Nu werd er een commissie samengesteld, bestaande uit de pastoor van Kwadendamme en de heren Adriaan Pieterse Rijk, Dignus de Jonge, Hubertus Drijdijk en Jan Marinusse Rijk. Van de heer Adriaan Pieterse Rijk verkregen ze als gave, bij akte van 6 maart 1858, de benodigde grond voor de bouw van de kerk.

De 23ste april 1858 schonk dhr. Marinus Adriaanse Vermuë het terrein voor aanleg van een kerkhof. Alle andere katholieken droegen bij naar vermogen. Op 28 maart 1859 werd de eerste steen gelegd. Het is een zaalkerk met quasi-gotische vormen en de bouwsom bedroeg destijds f 14.813-. Het was een ontwerp van dhr. Vogelpoel uit Utrecht en bood ruimte aan 250 zitplaatsen, nog geen grote kerk dus. Reeds op 23 november 1859 werd door deken Tho­mas van 's-Heerenhoek de kerk ingewijd en onder bescherming gesteld van Maria ten Hemel­opneming. Iedere zondag en op feestdagen werd een Heilige mis opgedragen Ook op woensdag was er een viering. Officieel werd de parochie op 28 juni 1873 zelfstandig. Juist een jaar later werd op 23 november 1860 het kerkhof door pastoor Wesselingh gewijd “sine pompa et concursu populi”.

Andries Postmus uit Ellewoutsdijk kreeg de opdracht bestek en tekening voor een pastorie te maken. Aan hem werd later de vergunning verleend om de bouw voor f6000,- uit te voeren. Door allerlei omstandigheden nam de bouw 18 maanden in beslag. De pastorie werd op 9 juni 1872 officieel in gebruik genomen.

Kort na 1900 bleek de kerk te klein. Tijdens de Hoogmis op zondag stond het achter in de kerk vol. In de jaren 1906 - 1907 werd de kerk aanmerkelijk vergroot, de kos­ten beliepen toen f10.000,- . Door deze verbouwing werd de kerk met 150 zitplaatsen uitgebreid. In de oorlogsjaren is er door granaatvuur nogal wat schade aangericht in Ovezande. Ook de kerk bleef niet gespaard. Er ontstond een groot gat in het dak. Het fraai beschilderde plafond was vernield en werd vervangen door hardboardplaten.

Bij het 100-jarig bestaan is in 1959 ter ere van de patrones een groot Mariabeeld in de kerk geplaatst. (Bron:Website van de parochie)

Plattegrond. Bron: Kerken in het Bisdom Breda, Auteur: Ton van Nijnatten. Uitgeverij: Buijten en Schipperheijn B.V. juni 2004.

Links

Afbeeldingen

Exterieur

Interieur

<gallery> Afbeelding:06693 Ovezande RK. OLV. Hemelvaart 1859 Hoofdstraat 60 Zld. opname 08-09-2007 foto. Edward Ippel. Hoorn (3).JPG|opname 08-09-2007 foto. Edward Ippel. Hoorn. Afbeelding:06693 Ovezande RK. OLV. Hemelvaart 1859 Hoofdstraat 60 Zld. opname 08-09-2007 foto. Edward Ippel. Hoorn (4).JPG|opname 08-09-2007 foto. Edward Ippel. Hoorn. Afbeelding:06693 Ovezande RK. OLV. Hemelvaart 1859 Hoofdstraat 60 Zld. opname 08-09-2007 foto. Edward Ippel. Hoorn (9).JPG|opname 08-09-2007 foto. Edward Ippel. Hoorn. Afbeelding:06693 Ovezande RK. OLV. Hemelvaart 1859 Hoofdstraat 60 Zld. opname 08-09-2007 foto. Edward Ippel. Hoorn (5).JPG|opname 08-09-2007 foto. Edward Ippel. Hoorn. Afbeelding:06693 Ovezande RK. OLV. Hemelvaart 1859 Hoofdstraat 60 Zld. opname 08-09-2007 foto. Edward Ippel. Hoorn (7).JPG|opname 08-09-2007 foto. Edward Ippel. Hoorn. Afbeelding:06693 Ovezande RK. OLV. Hemelvaart 1859 Hoofdstraat 60 Zld. opname 08-09-2007 foto. Edward Ippel. Hoorn (6).JPG|opname 08-09-2007 foto. Edward Ippel. Hoorn. Afbeelding:06693 Ovezande RK. OLV. Hemelvaart 1859 Hoofdstraat 60 Zld. opname 08-09-2007 foto. Edward Ippel. Hoorn (8).JPG|opname 08-09-2007 foto. Edward Ippel. Hoorn. <gallery>