Handelingen

Rotterdam, Stieltjesplein 17 - Martelaren van Gorcum (1886 - 1976)

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam kerk: Martelaren van Gorcum
Genootschap: Rooms Katholieke Kerk
Provincie: Zuid-Holland
Gemeente: Rotterdam
Plaats: Rotterdam
Adres: Stieltjesplein 17
Postcode: 3071JS
Inventarisatienummer:
Jaar ingebruikname: 1886
Architect: Kayser, J.
Huidige bestemming: gesloopt
Monument status: Geen

Geschiedenis

Dit was een neogotische kerk met beeldbepalende hoge toren in de wijk Feijenoord.

Eerste R.K. parochiekerk van Rotterdam-Zuid, opgericht jaren 1880 nabij de Kop van Zuid. Geconsacreerd in 1886. Driebeukige neogotische kruisbasiliek, qua stijl verwant aan de Noordduitse baksteengotiek (veertiende eeuw). Interieur geheel uitgevoerd in schoonmetselwerk, voorzien van een zgn. alternerend stelsel van pijlers, zuilen en zesdelige gewelven. Asymmetrisch front (voorgevel), met uitgebouwd portaal, geflankeerd door een ronde doopkapel op de linker en een toren met hoge naaldspits op de rechter hoek (zie afbeelding). Kayser's ontwerp vertoonde overeenkomsten met dat van de Allerheiligste Verlosserkerk aan de Goudse Rijweg in Rotterdam en de St. Pauluskerk in Vaals uit dezelfde tijd. De parochie ging in 1940 samen met die van de O.L. Vrouw van Lourdes op het naburige Noordereiland, waarvan de kerk bij het bombardement op 14 mei 1940 werd verwoest. Als gevolg van teruglopend kerkbezoek en bouwvalligheid werd de kerk buiten gebruik gesteld en gesloopt in 1976. De parochie verhuisde nadien naar een nabijgelegen woonhuis, en is later opgeheven. Op de plaats van de kerk staat een verzorgingstehuis.

In de media

  • Uit Het Volk, 21 November 1913.

Een krankzinnige. Terwijl gisterochtend de organist der R.-K. kerk aan het Stieltjesplein voor het orgel zat, kwam een man op het zangkoor, die den uitdrukkelijken wensch te kennen gaf het orgel te willen bespelen. Toen hem zulks geweigerd werd, greep hij een stoeltje, waarmee hij den organist te lijf ging en vervolgens op de toetsen sloeg. De man bleek krankzinnig te zijn.

  • Uit Ons Rotterdam, 32e jaargang no. 4, 2010
    • Stieltjesplein en zijn klok. Door Bertus Schipper sr.

Voor de sloop werden de wijzerplaat en het uurwerk uit de toren gehaald. De klok was in de kerktoren geheel uit elkaar gehaald om bij stukjes en beetjes via de trappen naar beneden te worden afgevoerd, hetgeen een geweldig karwei was. Het verhaal kwam op tafel bij de winkeliersvereniging Boulevard-Zuid die het een geweldig idee vond om de klok een plaats te geven in Rotterdam-Zuid, omdat uit de administratie van de klokkenbouwer bleek dat de klok geleverd was aan Rotterdam-Feijenoord. Het achthonderd kilo wegende uurwerk van brons en gietijzer werd in 1896 namelijk geleverd aan pastoor Krul van de Parochie van Feijenoord. De inscriptie vertelt ons dat het uurwerk is gebouwd door de Brabantse klokkenmaker Frans van de Kerkhof. Uit de papieren blijkt dat de klok in opdracht van het bestuur van de kerk is gemaakt en destijds 950,- gulden kostte. Dat was dan ook de redenen dat de klok op Rotterdam-Zuid moest blijven. Jan van de Kerkhof, kleinzoon van de klokkenbouwer, was ontroerd toen hij zag dat het uurwerk inclusief alle onderdelen nog in goede staat bleek te zijn. De torenkok werd getransporteerd naar dezelfde fabriek in het Brabantse Aarle-Rixtel waar hij omstreeks 1894 werd gemaakt door klokkenmaker Frans van de Kerkhof. De opdracht was om de klok elektrisch te maken en de wijzerplaat in de oorspronkelijke staat met Romeinse cijfers terug te brengen. De achterkleinzoon en zijn vader begeleidden de herstelwerkzaamheden waarna hij een prominente plaats kreeg op Boulevard-Zuid. Nu in 2010 staat de klok er nog steeds. De klok is geplaatst op een sokkel, en als bescherming tegen vandalisme zit er onbreekbaar glas omheen. Allemaal voldoet de bescherming niet, misschien wel tegen het vandalisme maar niet tegen het stof en binnenwaaiende bladeren die door de kieren van de toegangsdeur naar binnen komen. De klok zit dan ook helemaal onder het stof en is behoorlijk aan het vervuilen. Gelukkig loop de klok nog precies op tijd, dus het uurwerk is nog niet aangetast. Zodoende wordt een waardevolle herinnering van vele Rotterdammers bewaard. Het uurwerk en de wijzerplaat lagen 19 jaar opgeslagen in de kelder van juwelier Chris op de Beijerlandselaan.

Afbeelding