Handelingen

Utrecht, Amsterdamsestraatweg 575A - Ludgerus

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam kerk: Ludgerus
Genootschap: Rooms Katholieke Kerk
Provincie: Utrecht
Gemeente: Utrecht
Plaats: Utrecht
Adres: Amsterdamsestraatweg 575A
Postcode: 3551CA
Inventarisatienummer:
Jaar ingebruikname: 1924
Architect: Wolter te Riele (1867 - 1937)
Huidige bestemming: gesloopt
Monument status: geen

Geschiedenis

Voormalige R.K. parochiekerk St. Ludgerus aan de Amsterdamsestraatweg in het noordwesten van de stad Utrecht. Het grondgebied van de parochie behoorde destijds tot Zuilen.

De nieuwe kerk werd in 1924 in gebruik genomen. Het was een grote, driebeukige hallenkerk met ingebouwde westtoren, welke werd bekroond door een gemetselde spits. Het was een belangrijk en typerend werk uit het latere oeuvre van Wolter te Riele (1867 - 1937), stilistisch beïnvloed door de late Nederrijnse en Westfaalse gotiek (15e eeuw). Overkluizing met netgewelven, in- en uitwendig verhoogd priesterkoor; de zijbeukstraveeën waren uitwendig voorzien van topgevels met steekkappen. Kenmerkend voorbeeld van de poging van Te Riele de traditionele neogotiek aan te laten sluiten bij vernieuwde liturgische inzichten en architectonische vernieuwing van het interbellum. De kerk werd wegens teruglopend kerkbezoek gesloopt in 1977.

Vergelijkbare kerkgebouwen uit het late werk van Te Riele vinden we nog o.a. in Helmond (St. Jozef), Laren (Basiliek St. Jan) en Zeist (St. Jozef).

In de media

  • Uit Het Centrum, 20 Maart 1924.

De nieuwe St. Ludgeruskerk. Spoedige Ingebruikneming.

Lang zal het niet meer duren, of vanuit de hooge klokketoren der nieuwe kerk zullen de katholieken van Ondiep en Elinckwijk, die zich nu al zoo lang hebben moeten behelpen in die armoedige houten noodkerk, door statig klokgebeier geroepen worden naar hun nieuw Godshuis, om daar in eene meer passende omgeving, den God onzer altaren te komen huldigen. De nieuwe St. Ludgeruskerk, aan het begin van Elinckwijk, nadert zijn voltooiing. We zijn er dezer dagen eens een kijkje gaan nemen, teneinde over den bouw en hetgeen er komen moet, onze lezers in te lichten. De kerk, die nu geheel onder den kap is, en waarvan de bouw zoozeer vordert, dat te verwachten is, dat ze einde Mei, begin Juni in gebruik zal kunnen worden genomen, is in neo-gothischen stijl in baksteen opgetrokken. Ze is lang 53 M., heeft een breedte van 23 M., terwijl de hoogte boven het priesterkoor 16.60 M, in het middenschip 14 M. en in de zijbeuken 9 M. is. Boven den hoofdingang der kerk, die recht op den Amsterdamschen straatweg staat, waardoor de kerk niet ruimer georiënteerd ligt, verheft zich een toren van 45 M., opgetrokken, evenals de kerk in baksteen, doch met natuursteensn spitsen, die het geheel een bijzonder vriendelijk aanzien geeft. Boven het hoogaltaar staat reeds een Angelustorentje van 26 M. als middelpunt van een viertal kleinere torentjes op de vier hoeken in het dak boven het altaar en priesterkoor aangebracht. Ook deze vijf torentjes zijn van baksteen met natuursteenen spitzen. Het hoogaltaar zal, evenals de communiebank, vervaardigd worden uit graniet en worden geleverd door de firma Jungblutt te dezer steent. Hoewel in de kerk plaats zal komen voor twee zijaltaren, zullen deze toch vooralsnog niet worden geplaatst, voorloopig zal men het met één zijaltaar doen, waarvoor dan gebruikt zal worden het altaar in de huidige noodkerk in gebruik. Boven het hoogaltaar zullen vier gebrandschilderde ramen komen, terwijl in de groote toren twee luidklokken en een uurwerk en in het Angelustorentje een Angelusklok komen zullen. Het uurwerk wordt vervaardigd door de firma Eysbouts te Asten, die ook de klokken zal leveren, deze echter zullen afkomstig zijn uit de bekende Duitsche klokkengieterij der firma Edelbrocx. De sacristie zal komen aan de Epistelzijde van het altaar terwijl aan de Evangeliezijde gebouwd is z.g. zusterkapel. De eerw. zusters nl. die in de scholen dezer parochie onderwijs zullen geven, zullen vanuit hun klooster, dat gedacht is te bouwen aan de noordzijde van de kerk, het kerkgebouw rechtstreeks kunnen bereiken. Zij zullen daar vinden een klein kapelletje, geheel afgescheiden van het overige deel der kerk, doch in de onmiddellijke nabijheid van het hoogaltaar, waarop men ook vanuit dit kapelletje ruim het gezicht heeft. Zoolang de zusters nog geen eigen klooster hebben zullen ze betrekken de woning tot heden door den Zeereerw. heer pastoor Schilte gebruikt, die omstreeks Beloken Paschen naar zijn nieuwe pastorie hoopt over te huizen. Maar het zijn niet alleen kerk en pastorie die als nieuwe bouwwerken de aandacht vragen. Bij een kerk behooren ook scholen, dacht pastoor Schilte, en hij liet het een met het ander gepaard gaan. Feitelijk ging de scholenbouw aan den kerkbouw vooraf, want reeds vanaf 1 September is in gebruik genomen een schoolgebouw, gelegen tusschen de oude noodkerk en de nieuwe in aanbouw zijnde kerk, welk gebouw thans 8 klasselokalen en een gymnastieklokaal omvat, en reeds veel te klein is. Juist dezer dagen tenminste is aanbesteed het bouwen van nog 6 klasselokalen, waarna de school, die nu eene gemengde is, een gesplitste zal worden, dwz. jongens en meisjes afzonderlijk. Voorloopig zullen zoowel jongens- als meisjesschool door leekenpersoneel bediend worden, ook al is het de bedoeling ter gelegenertijd aan de meisjesschool religieus personeel te verbinden. Niet zoo met de fröbelschool die uit vier klasselokalen bestaat, en waarboven een groote zaal voor naaionderwijs bestemd komen zal. De school, die bijna voltooid is en in Mei in gebruik genomen zal worden, zal vanaf de opening reeds door religieusen worden bediend. Zooals men weet zijn kerk en scholen gebouwd naar ontwerp van den architect ter Riele. De bouw staat onder leiding van den opzichter den heer Kreugel en wordt voor wat de kerk betreft uitgevoerd door de aannemers Gebr. Koenders te Enschede, voor wat de reeds bestaande school betreft door den aannemer van Kleef te Vleuten, terwijl de fröbelschool gebouwd wordt door den aannemer Stiphout uit Haarlem en de nieuwe uitbreiding der lagere school gegund is aan den aannemer de Korte uit Vianen. Wanneer we nog vertellen dat na ingebruikneming van de nieuwe kerk de thans in gebruik zijnde noodkerk zal worden gebruikt voor patronaat en vergaderzaal, dan meenen we voorhands voldoende over den bouw van de nieuwe St. Ludgeruskerk en wat daaraan verbonden is, te hebben medegedeeld.

  • Uit Het Centrum, 30 Augustus 1924.

Wij herinneren eraan, dat morgen de St. Ludgeruskerk in Elinckwijk wordt in gebruik genomen. Na de Kindermis wordt Ons Heer overgebracht naar de nieuwe Kerk, waar om 11 uur de plechtige Hoogmis wordt opgedragen. De geloovigen, die deze Mis willen bijwonen, worden verzocht om zoo mogelijk om kwart voor 11 aanwezig te zijn. Het Kerkbestuur maakt van deze gelegenheid gebruik de weldoeners hiervan in kennis te stellen.

  • Uit Het Centrum, 1 September 1924.

Nu hebben de parochianen van Zuilen hun kerk dan eindelijk geheel en al. Nadat enkele weken geleden, toen de beminde Aartsbisschop de kerk plechtig tot den dienst des Heeren had toegewijd en er voor de eerste maal het H. Misoffer had opgedragen, de deuren gesloten waren, bleven ze voor den openbaren, eeredienst gesloten. Eerst gisteren nam de parochie op plechtige wijze het nieuwe Godshuis in gebruik. De vroegdiensten waren nog opgedragen in de oude noodkerk, dat kleine kerkje (als we 't zoo mogen betitelen) aan den Daalschen dijk, waar in alle eenvoud door de parochianen van St. Ludgerus de kerkelijke plechtigheden gevierd waren omdat voor 't uitleven onzer liturgische schoonheid daar geen plaats was. Pastoor Schilte zei het in zijn jubelende feestpredikatie terecht: „We voelden ons Roomsch, maar toch niet zooals zoovele anderen gelukkiger dan wij die hun Roomsche schoonheid geheel naar welgevallen konden beleven en ervan naar hartelust genieten. Maar na de kindermis, de laatste die in het oude kerkje gelezen werd, was dat alles voorbij, voor goed voorbij. Voorafgegaan door de schoolkinderen, door een langen stoet van bruidjes werd door de pastoor der parochie, den Zeereerw. heer Schilte, in plechtige processie (deze zegetocht kon de wereldlijke met den Koning der Koningen niet beletten omdat de processie zich geheel op eigen terrein voortbewoog) het Allerheiligste Sacrament naar de nieuwe kerk overgebracht en onder plechtig klokgebeier nam Jezus bezit van Zijn nieuwe woning, opgewacht door een breede schare eerbiedig knielende parochianen. Het was een plechtig moment deze overbrenging waaraan zooveel mogelijk luister was bijgezet en die op de talrijke aanwezigen een diepen indruk maakte. Een van die oogenblikken, zooals wij ze in onzen H. Godsdienst zoovele kunnen beleven, waarin de tranen der aandoening ons als vanzelf naar de oogen geperst worden. Onmiddellijk na de overbrenging begon de plechtige Hoogmis van dankbaarheid, met assistentie, opgedragen door pastoor Schilte, om Gods zegen af te smeeken over allen die tot den bouw van deze kerk hadden bijgedragen. Het parochiale zangkoor, dat door Gregoriaansche hymnen aan de plechtige overbrenging meer luister had bijgezet, voerde onder de H. Mis de 3-stemmige mis van Perosi uit. Na het Evangelie plaatste pastoor Schilte zich voor het spreekgestoelte (een kansel bezit de kerk nog niet) om naar aanleiding van het woord van den Psalmist: „Juicht voor den Heer met juichende stem", zijn dank en den dank der parochianen uit te zeggen allereerst aan God die dit bouwwerk zoo zichtbaar gezegend heeft en vervolgens aan alle weldoeners die het hem mogelijk gemaakt hebben den bouw van dit kerkgebouw aan te vangen en te voleindigen. Maar dank bracht de pastoor ook aan alle parochianen die, niet met aardsche goederen gezegend, toch van het hunne naar vermogen hebben willen afzonderen voor den bouw en de verfraaiing van dezen tempel. In goedgekozen woorden wekte de herder zijn parochianen op dikwijls in dit kerkgebouw den God onzer altaren te bezoeken en aan de Bron der Genade kracht te komen putten voor den zwaren strijd des levens. De kerk was tot in de uiterste hoeken gevuld, doch niet alleen door parochianen van St. Ludgerus. Het hoofdaltaar en het voorste deel der kerk was op zeer smaakvolle, fijne wijze, met bloemen en palmen versierd door den bloemist A.F. Oostveen, Zeedijk 33.

Afbeeldingen