Handelingen

Utrecht, Bergstraat 54 - Westerkerk

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Provincie: Utrecht
Gemeente: Utrecht
Plaats: Utrecht
Adres: Bergstraat 54 (hoek Catharijnekade)
Postcode: 3571WH
Bouwja(a)r(en): 1891
ID nummer: 04345 04357
Architect: Calkoen, A.
Oorspronkelijke bestemming: Gereformeerde Kerk
Huidige bestemming: horeca
Monument status: Gemeentelijk monument (kerk); Rijksmonument 498263 (orgel)


Geschiedenis

Gebouwd als Gereformeerde Westerkerk in 1891. Buiten gebruik 1966, toen overgenomen door de in 1925 gestichte Gereformeerde Gemeente (ook Westerkerk genoemd, adres veranderd in Bergstraat 54).

Driebeukige galerijkerk in rondboogstijl, gebouwd 1890-1891 als gereformeerde kerk. Het klokkentorentje op de westgevel dateert uit ca 1955. De zijbeuken worden van de middenbeuk gescheiden door dunne gietijzeren kolommen. De inrichting is gemoderniseerd. 1028 zitplaatsen.

Het orgel, met twee manualen en vrij pedaal, is Rijksmonument. Gemaakt in 1814 door G.H. Quellhorst voor de r.-k. St. Plechelmusbasiliek te Oldenzaal. In 1893 naar Utrecht overgeplaatst door de firma Franssen uit Roermond. Van 1980 tot 1985 gerestaureerd door de firma Fama en Raadgever te Utrecht.

Zaterdag 6 januari 2018 is in een bijzondere kerkdienst door de Gereformeerde Gemeente afscheid genomen van de Westerkerk.

In 2018-2019 is deze kerk verbouwd tot Bunk Hotel. Concerten op het Rijksmonumentale orgel blijven mogelijk.

Geschiedenis. Bron: gerefgeminfo.nl, januari 2018

Bij het verlaten van de "Westerkerk"

Na 50 jaar gekerkt te hebben in de Westerkerk in het centrum Utrecht komt er nu een einde aan deze periode. Zaterdag 6 januari wordt er de laatste dient gehouden en per zondag 7 januari komt de gemeente (tijdelijk) bijeen in de “Torenpleinkerk” te Vleuten. De gemeente Utrecht heeft een veel langer bestaan dan de genoemde 50 jaar. Al weer bijna een eeuw geleden, op 25 mei 1925, werd de gemeente geïnstitueerd. In eerste instantie werd een gebouwtje gehuurd in de Zandhofsestraat, vanaf 1920. Vanwege de groei van de gemeente wordt uitgezien naar een groter gebouw. Dat lukt en op 23 oktober 1930 wordt een aangekocht kerkgebouw aan de Boothstraat in gebruik genomen. In deze dienst, waarin ds. M. Heikoop voorgaat, wordt gepreekt uit Jesaja 66: 1-2. Dit kerkgebouw was eerder eigendom van de Nederlandse Protestantenbond. Tijdens de 2e wereldoorlog kan men in principe ongestoord kerkdiensten blijven beleggen. Wél is het in deze periode een enorme schok voor de gemeente als ds. Heikoop op 6 november door een bombardement wordt getroffen en overlijdt. Omdat de groei van de gemeente zich doorzet, ontstaat er in het begin van de jaren ’60 opnieuw gebrek aan zitplaatsen. Er worden tijdelijk extra diensten belegd in de wijk Zuilen maar omdat de belangstelling tegenvalt worden deze diensten een jaar later weer beëindigd. Het aantal zitplaatsen gaat steeds nijpender worden en het aantal parkeerplaatsen vormt een probleem. Daarom neemt de kerkenraad in 1965 contact op met de kerkenraad van de Gereformeerde Kerk omdat men heeft vernomen dat de Westerkerk aan de Catharijnekade vrij komt. Echter, de leden van dit kerkverband blijken toch nog wel flink gehecht te zijn aan dit gebouw uit 1890. In eerste instantie worden de onderhandelingen over het kerkgebouw dan ook afgebroken. Maar niet voor lang. Op 14 oktober 1966 vindt alsnog de overdracht plaats en is de GG te Utrecht eigenaar van de “Westerkerk”. Op 9 mei 1967 wordt de kerk officieel in gebruik genomen door ds. C. Harinck met de woorden uit Haggaï 2: 10b: “In deze plaats zal ik vrede geven”. Het kerkgebouw in de Boothstraat is inmiddels verkocht aan de Vrije Evangelische gemeente. De Westerkerk heeft ook een prachtig orgel: een Quellhorst-orgel uit 1813. Dit is echter aan restauratie toe. In 1980 gaat de plaatselijke orgelbouwer Fama & Raadgever deze klus uitvoeren. Van het rijk ontvangt men hiervoor Fl. 300.000,= subsidie. In 1988 wordt de restauratie (pas) afgerond. In 1982 wordt de “Westerkerk” qua interieur opgeknapt. Voor de kerkdiensten wijkt men dan uit naar het oude kerkgebouw in de Boothstraat. Vanwege de (sterke) afname van het aantal (doop)leden is de gemeente genoodzaakt om afstand te gaan doen van het grote kerkgebouw. Dat is geen gemakkelijke beslissing, mede ook om dat de Generale Synode al sinds 1944 (vrijwel onafgebroken) in Utrecht vergaderde. Maar gezien de (hoge) kosten die het onderhoud met zich meebrengt én het feit dat de bereikbaarheid van de kerk een probleem wordt voor de kerkgangers, wordt de keus gemaakt om het kerkgebouw te koop te zetten. op 27 juli meldt het Reformatorisch Dagblad dat de gereformeerde gemeente te Utrecht onder voorwaarde is verkocht. Vastgoedontwikkelaar Lean Property en kunstenaarscollectief Vaste Schroeven willen in de kerk een hotel voor jongere mensen realiseren, met een restaurant en een ontmoetingsruimte. De ledenvergadering stemde 4 juli in met de verkoop. Het orgel van G. H. Quellhorst uit 1813, een rijksmoment, blijft achter in de Westerkerk en wordt ingepast in het ontwerp. Vanaf 7 januari 2018 vindt de gemeente onderdak in de “Torenpleinkerk” aan de Schoolstraat te Vleuten. De bedoeling is om een nieuwe kerk in gebruik te gaan nemen in de Utrechtse wijk Leidsche Rijn.

In de media

  • Uit Reformatorisch Dagblad, 9 november 2015

De Westerkerk van de gereformeerde gemeente in Utrecht staat sinds een paar dagen te koop. De ledenvergadering van de gemeente nam 16 september al het besluit tot verkoop, licht D. van der Staaij desgevraagd toe. Hij is voorzitter van de commissie locatie kerk. De Westerkerk aan de Catharijnekade is al tientallen jaren de vergaderlocatie van de synode van de Gereformeerde Gemeenten.

  • Uit Reformatorisch Dagblad, 27 juli 2016

Westerkerk gg Utrecht verkocht aan ontwikkelaar hotel

De Westerkerk van de gereformeerde gemeente (gg) te Utrecht is onder voorwaarde verkocht. Vastgoedontwikkelaar Lean Property en kunstenaarscollectief Vaste Schroeven willen in de kerk een hotel voor jongere mensen realiseren, met een restaurant en een ontmoetingsruimte.

Dinsdag presenteerden de initiatiefnemers hun plannen tijdens een commissievergadering bij de gemeente Utrecht.

De verkoop is definitief onder voorwaarde dat de projectontwikkelaar van de gemeente Utrecht een onherroepelijke omgevingsvergunning voor het plan kan krijgen. De gemeente Utrecht heeft in eerste instantie positief gereageerd op de plannen. De gemeente hecht er waarde aan dat het karakter van de kerk min of meer bewaard blijft. De nieuwe bestemming ”hotel” vraagt wel om enige aanpassingen van het bestemmingsplan.

De kerkenraad van de gg Utrecht is blij met de verkoop van de kerk die sinds november te koop stond, zegt D. van der Staaij desgevraagd. Hij is voorzitter van de commissie locatie kerk van de kerkelijke gemeente. De ledenvergadering stemde 4 juli in met de verkoop.

Wanneer de gg de kerk definitief verlaat, is nog niet duidelijk. Dat hangt er vanaf hoe lang de procedures duren. „En is 1 mei een en ander nog niet rond, dan zijn beide partijen –de projectontwikkelaar en wij– vrij om opnieuw onze positie te bepalen.”

Mocht de overdracht volgend jaar rondkomen dan zal de gg van Utrecht naar een tijdelijk onderkomen moeten uitwijken. De commissie locatie kerk is zich daar al op aan het oriënteren. De gemeente wil een nieuwe kerk met 350 zitplaatsen bouwen in Leidsche Rijn. Daarvoor moeten nog verschillende stappen worden gezet.

De generale synode van de Gereformeerde Gemeenten die dit najaar –en mogelijk begin volgend jaar– wordt gehouden, kan deze keer nog samenkomen in de Westerkerk, aldus Van der Staaij.

Voor het orgel van G. H. Quellhorst uit 1813 moet de kerkenraad nog een koper vinden. Het orgel is een rijksmonument. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed ziet het liefst dat het orgel een plek krijgt in een bestaande kerk, aldus Van der Staaij.

De gg Utrecht –vlakbij station Utrecht Centraal gelegen– kampt met oplopende kosten voor energie en onderhoud en een verslechterende bereikbaarheid voor de kerkgangers. Het kerkgebouw heeft duizend zitplaatsen.

Externe links

Westerkerk in Wikipedia

Afbeeldingen

Exterieur

Interieur