Handelingen

Utrecht, Herenstraat 4k - Kapel van St. Gregoriushuis

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam kerk: Kapel St. Gregoriushuis
Genootschap: Fraters van Onze Lieve Vrouw van het Heilig Hart
Provincie: Utrecht
Gemeente: Utrecht
Plaats: Utrecht
Adres: Herenstraat 4K
Postcode: 3512KC
Architect herbestemming: Zecc Architecten
Inventarisatienummer:
Jaar ingebruikname: 1922
Architect: onbekend
Huidige bestemming: woning
Monument status: beschermd stadsgezicht


Geschiedenis

Interessant neogotisch complex.

De huidige, tot woning verbouwde kapel is gebouwd in 1922 op de restanten van een oude kapel (1781) en maakte onderdeel uit van het kloostergebouw het Sint Gregoriushuis aan de Herenstraat. Dit was in eigendom van de kloostergemeenschap van de Fraters van Onze Lieve Vrouw van het Heilig Hart, beter bekend als de 'Fraters van Utrecht'. Een architect van de kapel is niet bekend en het gehele complex is een verzameling van aan elkaar gekochte en gebouwde panden. Zo wordt in december 1919 Nieuwe Gracht no. 18 gekocht en bij het complex getrokken en in 1923 Herenstraat 10. Op 25 oktober 1922 vindt de inzegening van de verbouwde en vergrote kapel plaats.

Begin jaren zestig van de vorige eeuw bereikte de gemeenschap haar grootste omvang en telde toen 217 fraters in dit complex. In 2005 vertrokken de laatste 13 Fraters naar De Bilt. Op 28 juni 2005 was de laatste eucharistieviering in de kapel. Het St. Gregoriushuis werd gekocht door Hans Pieters en Rob Kraaij. Na aankoop van het complex werd het in twaalf percelen opgesplitst en deze werden doorverkocht. Naast een enkel bedrijf, kreeg het merendeel een woonbestemming. Een van de percelen ontwikkelden ze zelf tot 38 koopappartementen.

De kapel zelf werd in 2006 gekocht door een particuliere eigenaar, die Zecc Architecten de opdracht geeft om de kapel volledig te verbouwen en geschikt te maken voor bewoning.

Glas-in-lood ramen

Henricus Kocken (H.L. Kocken) maakte de prachtige glas in lood ramen aan weerszijden van de kapel. Onder anderen worden de drie kloostergeloften weergegeven (kuisheid, gehoorzaamheid, armoede) en de liefdewerken van de kloostergemeenschap. Achter het orgel zijn St. Caecilia en Koning David afgebeeld.

Ontwerp Zecc Architecten

De opgave van de nieuwe particuliere eigenaar was om één enkel woonhuis onder te brengen in deze relatief kleine kapel, waarbij het ruimtelijke karakter van de kerk werd behouden.

Bepaalde kenmerkende elementen in de vorm van relikwieën zijn behouden en benut, waardoor er een mooi spanningsveld is ontstaan tussen de nieuwe en oude functie van de kapel. Zo zijn de glas in lood ramen, ondanks hun bijdrage aan het donkere karakter van de kerk, behouden. Om deze reden zijn dakvensters aan de ruimte toegevoegd, waardoor diffuus licht de kapel binnentreedt. In samenhang met een volledig witte afwerking komen de glas-in-lood ramen tot leven. In contrast met de witte kapel waarin geleefd wordt is het slaapvertrek dat in het bijgebouw huist juist donker van kleur.

Ook het balkon bij het orgel is in stand gebleven en uitgebreid in de vorm van een organiserend element vrij in de ruimte. Dit element definieert de verschillende leefruimten, zoals leven, koken en studeren, in de kapel, maar zorgt door zijn asymmetrische plaatsing ook voor een nieuwe ruimtelijke hiërarchie die op sommige momenten bepaalde aspecten van de kerk juist versterkt. Door het object erg minimalistisch te houden en van rechte vormen te voorzien ontstaat er een spannend contrast met de oorspronkelijke, zachte vormentaal van de kapel.

Door het gebrek aan ramen op ooghoogte maakt de kerk een opgesloten indruk. Er moest contact gemaakt worden met de stad. Door middel van een enigszins brutale, abstracte, modernistische versie van een glas in lood pui is dit contact bereikt. De pui is haast mondriaan-achtig en bevat een kleine verwijzing naar het oude glas in lood dat juist heel verfijnd een religieus verhaal verteld.

Externe links

- Documentatie.org - Het Utrects Archief - Zecc Architecten - Orgels in Utrecht

Afbeeldingen