Handelingen

Utrecht, Maliesingel 77 - Hiëronymuskapel

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam object: St. Hiëronymuskapel
Genootschap: Rooms Katholieke Kerk
Provincie: Utrecht
Gemeente: Utrecht
Plaats: Utrecht
Adres: Maliesingel 77
Postcode: 3581BA
Inventarisatienummer: 04417
Jaar ingebruikname: 1877
Architect: Tepe, A.
Huidige bestemming: buiten gebruik
Monument status: Rijksmonument 514277


Geschiedenis

Het Sint Hiëronymushuis aan de Maliesingel. Foto: A. Roks 2009

Kapel Verzorgingshuis Sint Hieronymus. Neogotische kapel met slanke dakruiter.

Het Hiëronymushuis of Huize Sint Hiëronymus is een Rijksmonument aan de Maliesingel. Het is ontworpen in neogotische stijl door architect Alfred Tepe en gebouwd tussen 1874 en 1877 in opdracht van het Rooms Katholiek Parochiaal Armbestuur als Wees- en Oudeliedengesticht. Na 1945 veranderde de naam in Huize Sint Hiëronymus. Het aan de Maliesingel gelegen gebouw verwierf in 2001 de status van Rijksmonument en is in 2007 verbouwd tot appartementen door architecten en adviesbureau op ten noort blijdenstein ONB uit Utrecht. In dit historische gebouw zijn voor de Katholieke Caritas Instelling der stad Utrecht (KCU) 24 appartementen met een oppervlakte van circa 120 tot 210 m2 en een kantoorwoning van circa 60 m2 ontworpen. In nauw overleg met de Rijksdienst en de gemeentelijke dienst voor Monumentenzorg is gezocht naar passende en inspirerende aanpassingen. De monumentale onderdelen worden behouden en (waar nodig) gerestaureerd. Nieuwe toevoegingen zijn eigentijds vormgegeven. In de nieuwe situatie ontstaat een hoogwaardig evenwicht tussen oud en nieuw, tussen monumentaal en eigentijds zonder dat de karakteristieke sfeer van 120 jaar historie wordt aangetast. Boven een ondergrondse garage wordt een tuin aangelegd. De grote tuin achter het hoofdgebouw is aan twee zijden door de Minstroom omsloten en aan de andere zijde begrensd door bergingen, het entreegebouw voor de ondergrondse autoberging en een tuinmuur.

Monumentomschrijving Rijksdienst

Hoofdgebouw en kapel van BEJAARDEN- en WEESHUIS, op samengestelde plattegrond, met een symmetrische hoofdopzet bestaande uit een centrale zware vierkante toren met aan weerszijden twee brede lagere vleugels, waarvan aan de uiteinden de bouwwmassa naar voren springt. De middenas wordt naar achter verlengd door de aanwezige kapel met dwarsgeplaatste annex. Het geheel onder een steile met leien gedekte, samengestelde kap. Het centrale deel heeft een souterrain en vier bouwlagen, met aan de vier zijden hoektorentjes, uitgaande van hoekpilasters met verdiepte velden. De vier gevels worden door een rondboogfries onder een balustrade beëindigd.

Beide vleugels hebben een souterrain en twee bouwlagen. De gehele voorgevel met 2x(1+2) schuifvensters onder segmentboog geplaatst. De vensters in het bovenste deel van de centrale toren zijn gezet in gotische spaarbogen. Voorts in de gevels ondermeer sierlijke ankers, een neo-gotisch rondboogfries en andere neo-gotische elementen in baksteen. Oorspronkelijk langs de gehele gevel een balustrade, nu alleen nog langs de zijgevels.

Hoofdingang gesitueerd in het centrale bouwdeel bereikbaar via een dubbele bordestrap. Onderaan de trap en op het bordes in totaal vier schilddragende leeuwen. Boven de ingang vier (lege) witte sokkels en baldakijnen. De zijgevels zijn in vergelijkbare trant als de voorgevel uitgevoerd en hebben een middenrisaliet. De achtergevel is eveneens in dezelfde stijl uitgevoerd, met tegen de middenas een neo-gotische kapel.

De kapel met driezijdige koorsluiting bezit tot onder de goot eindigende steunberen die in de langsgevels de vijf vensters van elkaar scheiden. De begane grond is blind uitgevoerd, de verdieping glas-in-loodvensters. Op de kap een rijzige dakruiter.

Het interieur is voor wat betreft indeling nagenoeg ongewijzigd en bezit nog vele interieuronderdelen.

Interieur van het hoofdgebouw met centraal trappenhuis in de middentoren, doorlopend tot in bovenste deel van de toren. In het hoofdgebouw op de bel-etage een entreehal en de diverse gangen die hier op uit komen. In de hoofdgang zijn de oorspronkelijke deuren en lambrisering aanwezig, onder meer die naar de bestuurskamer. Hier bevindt zich een grote gotische schouw en zandstenen consoles die de moerbalken van de samengestelde kap dragen, beide afkomstig uit het middeleeuwse huis Zoudenbalch, voorts een oorspronkelijke parketvloer en lambrizering.

Voorts nog aanwezig een middeleeuwse schouw uit Zoudenbalch (nu in de fysiotherapie-ruimte) en enkele neogotische schoorsteenpartijen.

De oorspronkelijke kap - gedeeltelijk later ingericht met een aantal kamertjes - heeft nog droogbalken voor het wasgoed.

Ook de kapel met kruisribgewelven, is in redelijk goede staat bewaard gebleven. De sacristie is gesitueerd op de verdieping aan de noordzijde. De orgeltribune rust op geklonken ijzeren bogen. Tegen de zijgevel van de kapel is een houten serre aangebouwd, 5 traveeën lang en één travee breed. De traveeën worden gescheiden door slanke zuiltjes met rijk bewerkte kapitelen.

Waardering

Bejaardenhuis met kapel van algemeen belang vanwege de architectuurhistorische waarde als voorbeeld van een in Neo-Gotiek opgetrokken verzorgingstehuis en als onderdeel van het oeuvre van architect A. Tepe. Het interieur is tevens van algemeen belang vanwege de bouwhistorische waarde vanwege de diverse gotische elementen uit het voormalige Zoudenbalch-huis.

Voorts is het geheel van algemeen belang vanwege de stedenbouwkundige waarde vanwege de markante ligging aan de Maliesingel, tegenover de Abstederbrug. Het pand heeft ensemblewaarde in relatie met de overige complexonderdelen.

Afbeeldingen

Exterieur

Interieur