Handelingen

Zutphen, Kerkhof 3 - Sint Walburgiskerk

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam kerk: Sint Walburgiskerk
Genootschap: PKN Nederlands Hervormd
Provincie: Gelderland
Gemeente: Zutphen
Plaats: Zutphen
Adres: Kerkhof 3
Postcode: 7201DM
Inventarisatienummer: 12509
Jaar ingebruikname: 13 e
Architect:
Huidige bestemming: kerk
Monument status: Rijksmonument
Monumentenbordje 2014.jpg
41195
opname 04-06-2009 foto. Edward Ippel. Hoorn.
opname 04-06-2009 foto. Edward Ippel. Hoorn.
opname 04-06-2009 foto. Edward Ippel. Hoorn.
opname 04-06-2009 foto. Edward Ippel. Hoorn.

Geschiedenis

De kerk is in juli 2016 overgedragen aan Stichting Oude Gelderse Kerken.

Monumentomschrijving Rijksdienst

GROTE OF ST. WALBURGSKERK (Ned. Herv.). In oorsprong romano-gotische kruisbasiliek (XIII) met oudere crypt, van welke kerk de hoofdbeuk, middenkoor en het transept, alsmede de onderste vier geledingen van de toren nog over zijn. XIV B-1427 bouw van een kooromgang met krans van rechthoekige kapellen, even hoog als het middenkoor, Na 1392 raadskapel tegen de oostzijde van het koor gebouwd. Omstreeks midden XV voltooiing van de verbouwing tot hallenkerk door vernieuwing van de zijbeuken. Toren met vijfde geleding verhoogd. XVd kapellen in het verlengde der dwarsschipsarmen gebouwd. Noorderportaal met rijk versierde gevel tot stand gekomen. 1561-'63. Librije. Het middenschip heeft zesdelige, het koor en transept hebben vierdelige kruisgewelven met ronde ribben. In de latere uitbreidingen kruisgewelven met uitzondering van de dwarsschipskapellen en het noorderportaal die stergewelven bezitten. Uitwendig; De toren is bekleed met natuursteen en versierd met getraceerde nissen en lisenen. In de westgevel romano-gotische ingang en daarboven drie lancetvensters. De kerk heeft een schilderachtige bedaking, uit talrijke afzonderlijke kappen bestaand, waarvan die boven de kruising een sierlijk torentje uit 1729 draagt. De toren had aanvankelijk een zeer hoge naaldspits en kreeg na een brand in XVIb, een houten bekroning van twee achtkanten. De kerk is gerestaureerd van 1890-1919 en na oorlogsschade van 1947 tot heden. In 1948 verbrandde de 17e eeuwse torenbekroning, waarbij ook de oude luiklokken verloren gingen. Zeer belangrijke schilderingen in de koorkapellen (ca. 1400 tot XVa) en op de gewelven (XVd-XVIA), gerestaureerd en aangevuld XXa. Inventaris; smeedijzeren grafkroon met jachtvoorstellingen (XV), rijke, koperen doopvont (Gielis van Eynde, 1527); kansel (ca.1670), grafmonument Van Heeckeren (1706); een romaanse (ca.1200) en vele latere zerken en in de librye kostbare verzameling handschriften en incunabelen op authentieke 16e eeuwse lezenaars.


Orgels

Hoofdorgel

Van oorsprong orgel met Hoofdwerk, Rugwerk en vrij Pedaal, in 1639-1643 gemaakt door Hans Heinrich Baeder (Unna). In 1815 ingrijpend gewijzigd door J.W. Timpe (Groningen). Ombouw van de hoofdkas tot een orgel met Hoofdwerk, Bovenwerk, Rugwerk en vrij Pedaal. De firma G. Spit & Co. verplaatst het orgel in 1906 binnen het kerkgebouw en vervangt vele tongwerken door nieuwe. In 1956 restaureert de firma J.C. Sanders & Zoon (Utrecht) het en wijzigt de dispositie opnieuw. In 1976 restaureert de firma K.B. Blank & Zoon (Herwijnen) de windladen van het Hoofdwerk. In 1994-1996 restaureert de firma Gebr. Reil (Heerde) het orgel en reconstrueert de oorspronkelijke dispositie.

Dispositie
  • Hoofdwerk (manuaal 2): Quintadeen 16' - Praestant 8' (discant dubbel) - Holpijp 8' - Octaaf 4' - Gemshoorn 4' - Quintfluit 3' - Octaaf 2' - Mixtuur 2' 4-6 sterk - Fagot 16' (1996) - Trompet 8' bas/discant (1996).
  • Rugwerk (manuaal 1): Holpijp 8' - Quintadeen 8' - Praestant 4' (discant dubbel) - Echo 4' - Quint 3' - Octaaf 2' (discant dubbel) - Terts 1 3/5' - Quintfluit 1½' - Mixtuur 1' 4-5 sterk - Kromhoorn 8' (1996).
  • Bovenwerk (manuaal 3): Praestant 8' (1643) - Roerfluit 8' - Baarpijp 8' - Fluit travers 8' discant (1996) - Octaaf 4' - Fluit d'amour 4' - Woudfluit 2' - Flageolet 1' - Carillon 4' IV discant (1996) - Vox humana 8' (1996) - Tremulant.
  • Pedaal: Prestant 16' - Subbas 16' (1815) - Octaaf 8' - Gedackt 8' (1815) - Octaaf 4' - Bazuin 16' (1996) - Trompet 8' (1996) - Trompet 4' (1996).
  • Koppelingen: Rugwerk aan Pedaal - Hoofdwerk aan Pedaal - Bovenwerk aan Pedaal - Hoofdwerk aan Rugwerk - Rugwerk aan Hoofdwerk - Bovenwerk aan Hoofdwerk.
  • Tremulant gehele werk - Vier afsluiters.

Mechanische sleepladen. Manuaalomvang: C-f3. Pedaalomvang: C-d1. Toonhoogte: a1 = 443 Hz. Temperatuur: ongelijkzwevend. Winddruk: 76 mm. WK.

Kabinetorgel

Het kabinetorgel is in 1813 gemaakt door J.A. Hillebrand (Leeuwarden). In 1971 restaureert de firma K.B. Blank & Zoon (Herwijnen) het en plaatst het in Zutphen. In 1998 restaureert de firma Gebr. Reil (Heerde) het nogmaals.

Dispositie
  • Manuaal: Prestant 8' discant - Holpijp 8' bas/discant - Fluit 4' bas/discant - Octaaf 2' bas/discant - Woudfluit 2' bas/discant - Sexquialter 2⅔' 2 sterk discant (1998).

Geen pedaal. Mechanische sleeplade. Omvang: C-f3. Toonhoogte: a1 = 443 Hz. Temperatuur: Hinsz-Freytag. Winddruk: 66 mm. WK.


Koororgel

Het koororgel is in 1960 gebouwd door de firma Ahrend & Brunzema (Leer-Loga) voor de geref. vrijgem. Kurioskerk te Groningen-Helpman. In 1994 restaureert de firma Gebr. Reil (Heerde) het en plaatst het over naar Zutphen.

Dispositie
  • Manuaal: Prestant 8' - Gedekt 8' - Octaaf 4' - Roerfluit 4' - Octaaf 2' - Mixtuur 1⅓' 4 sterk.
  • Pedaal: aangehangen.

Mechanische sleeplade. Manuaalomvang: C-f3. Pedaalomvang: C-d1.


Externe links

Afbeeldingen

Exterieur

Interieur

Hoofdorgel

Koororgel

kabinetorgel