Handelingen

Dordrecht, Blekersdijk 41 - Wilhelminakerk

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam kerk: Wilhelminakerk
Genootschap: PKN Gereformeerde Kerk
Provincie: Zuid-Holland
Gemeente: Dordrecht
Plaats: Dordrecht
Adres: Blekersdijk 41
Postcode: 3311LC
Inventarisatienummer: 01766
Jaar ingebruikname: 1899
Architect: Kuipers, Tj.
Huidige bestemming: kerk
Monument status: Gemeentelijk monument

Geschiedenis

Buitengewoon belangrijke kerk met toren en koepel.

Kerk, uitgevoerd als centraalbouw met koepel op een hoofdzakelijk ronde plattegrond, met omgang en toren. Het geheel is ontworpen en uitgevoerd in rationalistische trant, met verwijzingen naar o.a. het romaans. Ontworpen in 1898 door Tjeerd Kuipers, volgens de liturgische opvattingen van Abraham Kuyper. Galerij gebouwd in 1922. Interieur in 1967 gemoderniseerd. Exterieur gerestaureerd en interieur gerenoveerd in 2001. Gereformeerde kerk, nu protestantse wijkgemeente. De kerk geldt als een hoogtepunt in het oeuvre van Tj. Kuipers.

Door de vorming van een Samen op Weg (SoW) gemeente zijn de Hervormde Noorderkerk, de Gereformeerde Wilhelminakerk en de Gereformeerde Petruskapel SoW-kerken geworden. Na een restauratie en verbouwing is de Wilhelminakerk (1898-1899, Tjeerd Kuipers) heropend op 23 december 2001. De verbouwing onder architectuur van ir. Th.J. Malschaert behelsde verkleining en herinrichting van de kerkzaal en verbetering en uitbreiding van zalen en voorzieningen. Het orgel (1920, J.J. van den Bijlaardt) is toen door waterschade tijdens de verbouwing grotendeels onbespeelbaar geworden en moest worden vervangen.

Na sluiting van de Gereformeerde Duyststraatkerk van Rotterdam-Delfshaven is het binnenwerk van het in 1906 gebouwde Bakker & Timmenga-orgel opgeslagen. Na restauratie, aanvullingen en aanpassingen is het opgebouwd in de oude kas van Wilhelminakerk van Dordrecht en 4 november 2005 aldaar in gebruik genomen.

Orgel

Het orgelfront uit ca. 1710 is door een tot dusver onbekende Zuid-Nederlandse orgelmaker vervaardigd. Oorspronkelijk stond het in de oud-katholieke kerk van Dordrecht. In 1842 werd het geplaatst in het kerkgebouw van de Christelijke Afgescheiden Gemeente, in het Kromhout. In 1900 is het meeverhuisd naar de Wilhelminakerk. In 1920 bouwt J.J. van den Bijlaardt (Dordrecht) een nieuw orgel met twee manualen en pedaal en 20 stemmen achter dit front.

In 2005 wordt achter dit 18de-eeuwse front het orgel geplaatst dat de firma Bakker & Timmenga (Leeuwarden) in 1906 bouwde voor de gereformeerde kerk aan de Duyststraat te Rotterdam-Delfshaven [[1]]. Nadat deze kerk in 1987 gesloten is, wordt het orgel opgeslagen bij de firma Pels & Van Leeuwen te 's-Hertogenbosch. In 2004-05 restaureren zij het Bakker & Timmenga-orgel, reconstrueren de tractuur en de oorspronkelijke dispositie en stellen het in Dordrecht op.

Dispositie
  • Manuaal 1: Bourdon 16' - Prestant 8' - Holpijp 8' - Melophone 8' - Octaaf 4' - Fluit 4' - Quint 3' (transm.) - Octaaf 2' - Mixtuur 1⅓' 2-4 sterk (2005) - Cornet 2⅔' 3 sterk discant - Trompet 8' bas/discant.
  • Manuaal 2: Salicionaal 8' - Roerfluit 8' - Viola di Gamba 8' - Salicet 4' - Fluit dolce 4' - Gemshoorn 2' - Klarinet 8' (2005) - Tremulant.
  • Pedaal: Subbas 16' - Prestant 8' - Octaaf 4' - Bazuin 16'.
  • Koppelingen: manuaal 1 aan pedaal - manuaal 2 aan pedaal - manuaalkoppeling.

Mechanische sleepladen. Manuaalomvang: C-f3. Pedaalomvang: C-d1. Winddruk: 85 mm. WK.

Literatuur:

Links

Afbeeldingen

Exterieur

Interieur

Bronnen

  • Peter Dillingh, Een eeuw rondom het Woord: 100 jaar Wilhelminakerk Dordrecht, 1899-1999, Dordrecht 1999.
  • Peter Dillingh, Het orgel in de Wilhelminakerk te Dordrecht: een drieluik, Dordrecht 2006.