Handelingen

Gaastmeer, J Jelles Hofstrjitte 14 - Pieltsjerke

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam kerk: Pieltsjerke
Genootschap: PKN Protestantse gemeente De Gaastmar
Provincie: Friesland
Gemeente: Súdwest Fryslân
Plaats: Gaastmeer
Adres: J. Jelles Hofstrjitte 14
Postcode: 9611JT
Inventarisatienummer: 08966
Jaar ingebruikname: 18e
Architect:
Huidige bestemming: kerk
Monument status: Rijksmonument 39765

Geschiedenis

Hervormde Kerk op kerkhof. Sinds 1981 ook Gereformeerde kerk.

Dit kerkgebouw was eerder de Nederlands Hervormde kerk van Gaastmeer. Ergens rond 1980 werkten Gereformeerd en Hervormd Gaastmeer al zover samen dat voor de beide kerkgebouwen van toen twee andere namen werden bedacht. Het gereformeerde kerkgebouw werd de 'Poeltsjerke', genoemd naar het water waar dit kerkje aanlag. De NH-kerk werd de 'Pieltsjerke', genoemd naar de inham van de Fluessen, It Piel genoemd.

Monumentomschrijving Rijksdienst

Herv. Kerk op kerkhof. In de Herv. Kerk eiken preekstoelkuip met achterschot en klankbord 17e eeuw; twee banken met paneelschotten. Eenklaviers orgel, in 1890 gemaakt door Bakker en Timmenga. Klokkestoel met klok van G. van Wou en J. Schonenborch, 1519, diam. 82 cm. Mechanisch torenuurwerk B. Eijsbouts, 1940, nr. 1287.

In de media

Uit Reformatorisch Dagblad, 15 juli 2009.

GAASTMEER – Wie op de kansel van het protestantse kerkje in Gaastmeer staat, ziet zeilboten vredig op de Friese meren langsdrijven. De enige kerk van het dorpje is gastvrij: elke dag staat het gebouw open voor bezoekers. Van de 300 inwoners van Gaastmeer is 70 procent lid van de kerk. „We willen kerk zijn voor het gehele dorp.”

In een tijd van inkrimping en dalende inkomsten, vooral ook in kerkelijk Friesland, heeft de protestantse gemeente van Gaastmeer gemakkelijk praten. „We kunnen ons veel veroorloven”, zegt predikante ds. T. van Lindenhuizen, sinds 2007 deeltijdvoorganger van de gemeente. „De reden is simpel: we hebben een groot vermogen. Dat is ook een kwestie geweest van beleid in het verleden, waarvan we nu de vruchten plukken.”

Dat vermogen is vooral te danken aan ds. J. Bruinsma, die ruim veertig jaar predikant was in de destijds hervormde gemeente. Hij voorzag in de jaren vijftig van de vorige eeuw al dat de kerk uit het dorp zou verdwijnen als er geen vast inkomen zou zijn. De predikant zorgde voor de bouw van recreatiewoningen. Om dat te kunnen bekostigen, richtte hij de stichting Ichthus op evenals een aantal fondsen. Van de huur van de woningen kon elk jaar een deel aan de kerk worden overgedragen. Dank zij de stichting Ichthus en de stichting Vrienden van Gaastmeer was het mogelijk om vorig jaar een deeltijdvoorganger te beroepen in de persoon van de huidige predikante, die voor 70 procent benoemd is.

Ds. Van Lindenhuizen kwam in december 2007 in Gaastmeer, nadat de gemeente vijf maanden vacant was na het vertrek van ds. J. W. Nieboer. „Het was voor de bewoners iets bijzonders dat er weer licht brandde in de pastorie. Het hele dorp sprak erover. Dan zie je dat de predikant hier echt deel uitmaakt van het dorp.”

Oorspronkelijk had Gaastmeer een hervormde en een gereformeerde kerk. Oudere inwoners weten nog goed hoe gescheiden beide kerkelijke richtingen optrokken. Ook nu nog constateert ds. Van Lindenhuizen onder de oudere generatie verschil in denken.

Het gereformeerde kerkje, dat via een smal pad tussen twee huizen bereikbaar was, is nu een pakhuis. Een uniek stukje dorpsleven is daarmee verleden tijd. Oudere inwoners weten zich te herinneren hoe het kleine gebouw vol met bezoekers zat. De organist werd bijgestaan door een ‘pomper’, die het orgel via een blaasbalg van lucht voorzag.

Toeristen

De protestantse gemeente telt 200 leden. ’s Winters is het niet druk, met gemiddeld vijftig bezoekers; ’s zomers stroomt het kerkje vol, dankzij de verschillende zeilscholen in de omgeving. Sommige toeristen zijn zo thuis geraakt dat ze lid of gastlid van de kerk zijn geworden.

Ds. Van Lindenhuizen meldt dat de hechte dorpsgemeenschap ook zichtbaar is in een hechte kerkelijke band. „Op de hoogte- en de dieptepunten van het leven weet men de weg naar de kerk te vinden. We hebben zelfs twee groepen van ongeveer vijftien catechisanten. De kinder­nevendienst wordt door gemiddeld acht kinderen bezocht. Soms gebeurt het dat inwoners niet naar de kerk gaan, maar wel bezoeken hun kinderen de catechisatie.”

De predikante benadrukt dat de kerk er moet zijn voor de mensen. „Voor mij is de hoofdtaak van de predikant: er zijn voor de mensen, een aanspreekpunt te zijn, een plaats waar mensen vertrouwen mogen ontvangen. Mensen hebben een plek nodig waar ze op verhaal kunnen komen en het gevoel krijgen dat er iemand is die met hen meeloopt.”

Tijdens „groothuisbezoek” wil ds. Van Lindenhuizen het niet direct over God hebben. „Ik wil er voor iedereen zijn. Daarom is de kerk de spil van het dorp. Juist op de hoogte- en de dieptepunten van het leven ademt de kerk uit naar het dorp.”

Externe links

Afbeeldingen

Exterieur

Interieur