Handelingen

Hoogkarspel, Raadhuisplein 24 - Ned. Herv. Kerk

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam kerk: Protestantse Kerk
Genootschap: PKN Hervormde Kerk
Provincie: Noord-Holland
Gemeente: Drechterland
Plaats: Hoogkarspel
Adres: Raadhuisplein 24
Postcode: 1616AV
Inventarisatienummer: 05725
Jaar ingebruikname: 1968
Architect: Bekink, C.H en Bijlefeld, J.
Huidige bestemming: kerk
Monument status: geen

Geschiedenis

Bescheiden moderne kerk, als zodanig architectonisch wel te onderscheiden, met bijzalen en losstaande moderne klokkenstoel, waarin één klok.

Verving een eerder kerkgebouw, zie hieronder.

Gebouwomschrijving SKKN

De huidige Hervormde kerk van Hoogkarspel kende twee, waarschijnlijk drie voorgangers. De eerste kerk moet een kleine tufstenen kapel zijn geweest die later vervangen is door een laat-gotische kerk gewijd aan Laurentius. Deze kerk wordt in ieder geval in een akte in 1514 vermeld. Een gravure van H. Spilman naar Cornelis Pronk uit 1726 toont een kerk met forse toren. Het gebouw wordt in Van der Aa kort omschreven: '... een oud gebouw, dat nog goed op hare grondslagen staat en van eenen toren met steenen spits voorzien is. Vroeger had men een huisorgeltje, hetwelk door den Heer P. van den Willigen, Raad in de Vroedschap en Burgemeester der stad Enkhuizen, aan deze kerk ten geschenke gegeven was, doch dit is, in het jaar 1802, door een geheel nieuwe vervangen, hetwelk uit het kerkefonds betaald is. Ook heeft men er eene, in het jaar 1829 zeer net en doelmatig aangelegde, algemeene burgerlijke begraafplaats, en eene in 1839 gebouwde pastorie, zijnde de fraaiste woning tusschen Hoorn en Enkhuizen. In 1859 is de kerk in zo'n slechte staat dat "de Hoofdingenieur van den Waterstaat" advies gevraagd wordt over herstel of nieuwbouw. Tot het laatste wordt besloten. Het ontwerp voor de nieuwe kerk komt van D. en L. van der Tas, architecten te Schiedam en Sloten. De eerste steen voor het tweede kerkgebouw werd gelegd op 19 oktober 1860, en op 4 mei 1862 werd de kerk in gebruik genomen. De zeer fraaie neo-gothische kerk had, te oordelen aan oude ansichten, een bijpassend interieur. Het gebouw was een polygonale centraalbouw van baksteen en stucwerk. Helaas is weinig van het oude interieur gespaard en/of meegekomen naar de huidige kerk. De nieuwe kerk vertoont in 1909 ernstige bouwkundige problemen door een verzakking vanwege een ondeugdelijke fundering. Een ingrijpende restauratie voorkomt instorting, maar leidt slechts tot uitstel van de noodzaak tot sloop en nieuwbouw. De nieuwe kerk werd gebouwd in 1966, naar ontwerp van de architecten C.H. Bekink en J. Bijleveld. De kerk heeft een vrijstaande toren. Ze zou zijn gebouwd omdat de oude kerk te groot zou zijn geworden. Aan de noordzijde van de huidige kerk bevinden zich in het plaveisel nog een aantal grafstenen van de eerste kerk. Het is niet bekend of die uit de oude kerk verwijderd zijn en hier een nieuwe rustplaats hebben gekregen of dat ze nooit van hun plaats geweest zijn doch met het kleiner worden van de tweede en vooral de derde kerk plotseling buiten de kerkmuren kwamen te liggen.

Entourage

De huidige kerk is gelegen in het belangrijkste winkelcentrum van het dorp, en heeft daarom de beschikking over voldoende parkeerruimte in de buurt. Behalve de kerkzaal zijn er een consistorie en een kantoortje. Aan de oostzijde is de pastorie tegen de kerk aangebouwd.

Orgel

Uit Noordhollands Dagblad, 3 september 2008.

Organist wil liefst pijporgel.

Enkele maanden geleden vierde de Protestantse Gemeente van Hoogkarspel-Lutjebroek het feit dat in 1968 het kerkgebouw aan het Raadhuisplein in Hoogkarspel in gebruik werd genomen. Zondag is er weer een feestelijke bijeenkomst. Die staat in het teken van de overdracht van het 'nieuwe' orgel.

"We hebben bijna even lang als de kerk hier staat een elektronisch orgel gehad. Daar hebben we heel goed mee kunnen werken. Maar het is en blijft een elektronisch orgel en een organist wil toch het liefst op een pijporgel spelen."

Die (sic) staat er nu. Piet Roodhuijzen is er blij mee. De Hoogkarspeler is verbaasd over de snelheid van handelen. "Cor de Greeuw die hier kerkraadslid is geweest, ontdekte het orgel op internet. Drie maanden later staat het bij ons speelklaar."

Piet Roodhuijzen is orgelspeler ("Geen organist, die kunnen het veel beter dan ik; ik kan alleen psalmen, gezangen en een eenvoudig stukje na de preek begeleiden") en vormde met Cor de Greeuw, Renee Campfens en Johan de Vries de orgelcommissie. De speurtocht in de wereld van de websites net bracht het viertal in Haarlem.

"Het orgel heeft in de kapel van het Diaconessenhuis in Heemstede gestaan. Toen dat huis een jaar of vier geleden werd afgebroken, raakte het orgel overbodig. Een inwoner uit Haarlem ontfermde zich erover en bood het op internet te koop aan."

De protestantse gemeente was al op zoek naar een pijporgel. Het buitenkansje werd met beide handen aangegrepen. De kerkvoogdij benoemde een orgelcommissie om de aankoop te onderzoeken. "We zijn met z'n vieren naar Haarlem gegaan en hebben het orgel beluisterd en bekeken. Het moet goed kunnen passen in ons kerkgebouw. Veel orgels zijn qua afmetingen, bouw en registers ongeschikt voor deze ruimte. De kapel van het Diaconessenhuis was iets groter, maar qua klank en sterkte past het prima in onze zaal."

Het orgel is in 1976 gebouwd door de firma Ernst Leeflang (Apeldoorn).

Dispositie
  • Manuaal 1: Roerfluit 8' - Prestant 4' - Gedekte Quint 2⅔'.
  • Manuaal 2: Holpijp 8' - Gedekte fluit 4' - Prestant 2'.
  • Pedaal: Bourdon 8' - Gedekt 4' - Quintadena 2'.
  • Koppelingen: manuaal 1 aan pedaal - manuaal 2 aan pedaal - manuaal 2 aan manuaal 1.
  • Tremulant gehele werk.

Mechanische sleepladen. Manuaalomvang: C-g3. Pedaalomvang: C-f1.


Afbeeldingen

Exterieur

Interieur

Opnamen uit de jaren 1980. De volgende foto's zijn alle gemaakt door André van Dijk, Veenendaal, kerkenverzamelaar.