Handelingen

Oosterhout, Sint Vincentiusstraat 113 - Sint Antonius van Padua

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam object: Sint Antonius van Paduakerk
Genootschap:
Provincie: Noord-Brabant
Gemeente: Oosterhout
Plaats: Oosterhout
Adres: Sint Vincentiusstraat 113
Postcode: 4901GJ
Inventarisatienummer: 08020
Architect: Pierre_Cuypers
Bouwjaar 1908
Jaar ingebruikname:
Oorspronkelijke bestemming: rooms-katholieke kerk
Huidige bestemming: Verkocht (2016)
Monument status: gemeentelijk monument



Geschiedenis

Plattegrond. Bron: Kerken in het Bisdom Breda, Auteur: Ton van Nijnatten. Uitgeverij: Buijten en Schipperheijn B.V. juni 2004.

Belangrijke late neogotische kerk, één van de laatste naar ontwerp van P.J.H. Cuypers. Op vrijdagmiddag 1907 werd door bouwpastoor Ch. Bressers de eerste steen met bijbehorende oorkonde neergelegd in de eerste kolom aan de epistelzijde. De architect Dr. Pierre Cuypers bezocht op 17 en 18 juni 1907 de in aanbouw zijnde kerk. Hij was toen 80 jaar. Op woensdagmorgen 13 mei 1908 verrichtte Mgr. Leijten, de bisschop van Breda, de plechtige inwijding van de kerk. Daarna droeg pastoor Ch. Bressers de eerste mis op in de Sint Antoniuskerk.

Eind 2011 werden plannen bekend tot onttrekking aan de eredienst van dit kerkgebouw, eventueel zelfs sloop. Hiertegen wordt actie gevoerd door o.a. het Cuypersgenootschap.

  • De kerk wordt op 31 december 2016 aan de eredienst onttrokken. Bestemming nog onbekend.

Gebouwomschrijving

De Sint Antoniuskerk is in kruisvorm gebouwd en is een laat voorbeeld van de neogotiek. De kerk heeft een totale lengte van 54 1/2 m en een breedte van 32 m. De breedte van het middenschip is 17 m. De hoogte van het middenschip met dwarsbeuk bedraagt 21 m.

De toren was bij de oplevering 20 1/2 m hoog. Vanwege financiële problemen werd de toren niet afgebouwd volgens tekening. Het hoofddoel van de bouw van de kerk was beter te voorzien in de geestelijke behoeften van de buurtschap de Voorhei. Het kerkgebouw lag in het begin van de twintigste eeuw aan de Hoogstraat nr. 15. Na de bouw van de tangentwegen in Oosterhout werd de straatnaam gewijzigd in Sint Vincentiusstraat.

In 1959 werd, na jarenlang sparen door de parochianen, de toren verhoogd tot ongeveer 32 m. Ook pastoor Van Loon, de tweede pastoor, droeg hieraan geldelijk bij. De scheidingslijn is nog duidelijk waar te nemen als men de toren in ogenschouw neemt. Dit werk werd uitgevoerd door het lokale bureau Oomen. Zie ook onder.

De bouwkosten van de kerk met toren, de sacristie en pastorie bedroegen in 1907 71.300 gulden. Het werk werd voor dit bedrag uitgevoerd door de firma H.H. Martens uit Oosterhout.

CultuurHistorische Waardekaart

Oosterhout, Antonius van Padua; jk 01-09-2010
  • Bouwperiode: 1906-1908
  • Bouwstijl: Neo-Gotiek
  • Architect: Cuypers, P.J.H.
  • Gevels en Materialen: Bakstenen gevels, banden van geglazuurde baksteen. Uitgemetselde steunberen.Nokruiter.
  • Vensters en Deuren: Hoge lancetvensters, per twee of drie gekoppeld. Opgeklampte deuren,smeedijzeren beslag.
  • Dak en Bedekking: Zadeldaken, lei in maasdekking. Tot spits ingesnoerde vieringstoren.Neo-gotische dakkapellen.
  • Groen: Plantsoen met zes linden, twee valse acacia's.
  • Overig: Pseudobasilicale kerk met transept, asymmetrische geveltoren, vijfzijdiggesloten koor. Achtzijdige ingesnoerde vieringstoren met opengewerkt spits. Uitvoering door Oosterhoutse architecten J. en W. Oomen. De onvoltooide toren is in 1958 hoger opgemetseld en van een kap voorzien.

Orgel

Het orgel werd in 1924 door de firma Vermeulen in Weert geplaatst in de Sint Antoniuskerk. Schoolmeester Jan Verhulst schrijft in zijn boek “Duizend en een Bizonderheden uit het Oude Oosterhout” in 1970 over het orgel van de Sint Antoniuskerk dat het slecht onderhouden is.

Op 18 juli 1987 schrijft pater N. Wesselingh OSB van de Sint-Paulusabdij in een brief aan het kerkbestuur over het orgel in de Antoniuskerk: “Er zijn vuile en slecht klinkende pijpen, de motor maakt lawaai, er zit houtworm in.” Er zijn dan ook plannen om het orgel te verplaatsen en hij raadt dat ten sterkste af. Bovendien is er zegt hij zo’n 15 jaar geen onderhoud aan gepleegd. Er is dus sinds de zestiger jaren slordig omgesprongen met het orgel in de Sint Antoniuskerk. Pastoraal werker Jos Zwetsloot wil het orgel in zijn oude glorie herstellen maar wie gaat dat doen? Vrijwilligers aan het orgel laten werken wordt door kenners afgeraden.

Er wordt toch iemand gevonden die het onmogelijke karwei wilde aanpakken: de heer P. Lentz. Alle houtworm wordt door de heer Lentz bestreden door houten “windkasten” precies na te maken of door alle gaatjes met een injectienaald in te spuiten. De honderden loden luchtpijp-jes die door het orgel lopen worden door hem, voor zover nodig, vervangen of gerepareerd. Honderden leertjes heeft hij uit koeienhuid gesneden en vervangen. Toen de nieuwe motor was geplaatst konden de pijpen worden gestemd. Daarvoor werd de firma Vermeulen ingeschakeld. Op 21 juni 1998 bij de viering van het 90-jarig bestaan van de parochie werd het orgel weer bespeeld.

In de media

  • Uit BN De Stem 1 oktober 2013

De parochianen van de Sint Antoniuskerk willen elkaar ook na sluiting van hun kerk ontmoeten om samen te bidden. De vrijwilligers van de Oosterhoutse Antoniuskerk gaan niet bij de pakken neerzitten, nu het er naar uitziet dat hun kerkgebouw in 2015 gesloten wordt. Een groep vrijwilligers heeft dit weekend een plan gepresenteerd om de 'geloofsgemeenschap Sint Antonius' ook na de sluiting van hun kerk bijeen te houden. Dat betekent dat zij een vereniging op willen richten, die ervoor moet zorgen dat de parochianen van de Antoniuskerk ook na 2015 nog bij elkaar komen om elkaar te ontmoeten en samen te bidden. Een kerk is immers meer dan een gebouw alleen.

Externe links

Afbeeldingen

Exterieur

Interieur