Handelingen

,s-Gravenhage, Van den Boschstraat - Belezrath Hasjem

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Genootschap: Joodse Gemeenschap
Provincie: Zuid-Holland
Gemeente: 's-Gravenhage
Plaats: 's-Gravenhage
Adres: Van den Boschstraat
Postcode:
Inventarisatienummer: 19451
Jaar ingebruikname:
Architect:
Huidige bestemming: gesloopt
Monument status: geen

Geschiedenis

Buiten gebruik gesteld in 1938. Gesloopt.

In het laatste decennium van de zeventiende eeuw werden twee Portugees-Israëlitische Gemeenten opgericht. Deze zijn in verschillende gebouwen gehuisvest geweest, totdat ze een definitieve behuizing betrokken. In 1707 werd aan het Korte Voorhout door de gemeente Beth Jacob een synagoge in gebruik genomen en in 1726 vestigde de gemeente Honen Dal zich aan de Princessegracht. In 1743 zijn de beide Portugese gemeenten gefuseerd en hield Beth Jacob op te bestaan.

In de tachtiger jaren van de zeventiende eeuw vestigen zich meerdere Hoogduitse joden in de Hofstad. Aanvankelijk kwamen zij voor hun godsdienstoefeningen bijeen in een particuliere woning. In 1723 werd de Hoogduitse synagoge aan de Voldersgracht gebouwd.

De in 1723 gebouwde Hoogduitse synagoge werd aan het begin van de negentiende eeuw te klein voor de groeiende gemeente. Daarom werd in 1844 een nieuw gebouw aan de Wagenstraat in gebruik genomen. Het werd mede door koning Willem II gefinancierd. In 1879 werd de synagoge aan de Voldersgracht gebouwd, die tot 1926 dienst zou doen. Daarnaast hadden verschillende genootschappen verspreid over de stad hun eigen synagogen. Een aparte plaats werd ingenomen door de familie Lehren, die zich beijverde voor het recht op een eigen huissynagoge.

De groeiende joodse bevolking vestigde zich verspreid over de stad, waardoor er nieuwe organisaties en nieuwe gebedsgroepen ontstonden. Ook in Scheveningen ontstond een bloeiende joodse gemeenschap, mede door de populariteit van de badplaats bij Antwerpse joden. De Oost-Europese joden die tijdens en na de Eerste Wereldoorlog naar Scheveningen kwamen vormden op den duur een hechte, behoudende joodse gemeente. Deze nam in 1926 een synagoge aan de Harstenhoekweg in gebruik. In hetzelfde jaar werd de joodse gemeente Wassenaar, die oorspronkelijk tot de joodse gemeente Leiden behoorde, bij die van 's-Gravenhage gevoegd. De Hoogduitse gemeente van Den Haag betrok in 1925 een nieuw centraal gebouw in de Nieuwe Molstraat en in 1937 een grote synagoge aan de Carpentierstraat.

Aanvankelijk werden na de oorlog de synagogen aan de Wagenstraat en de Carpentierstraat en de Poolse synagoge aan de Harstenhoekweg in Scheveningen hersteld en weer in gebruik genomen. Op den duur bleek het noodzakelijk de gebouwen aan de Wagenstraat en de Carpentierstraat te sluiten en te verkopen. De huidige synagoge en de kantoren van de joodse gemeente zijn gevestigd aan de Cornelis Houtmanstraat.

De Portugese Gemeente is opgeheven; het gebouw aan de Princessegracht werd aangekocht door de Liberale Joodse Gemeente en is sinds 1976 weer als synagoge in gebruik. Een ingrijpende restauratie van dat gebouw werd in september 1997 voltooid.

(Bron: Joods Historisch Museum)