Handelingen

Aagtekerke, Prelaatweg 19 - Westbroekkerk

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam kerk: Westbroekkerk
Genootschap: Geref. Gemeenten
Provincie: Zeeland
Gemeente: Veere
Plaats: Aagtekerke
Adres: Prelaatweg 19
Postcode: 4363BB
Inventarisatienummer: 06358
Jaar ingebruikname: 1970
Architect: Kraayeveld, S.P., Beekbergen
Huidige bestemming: kerk
Monument status: geen

Geschiedenis

Gemeente gesticht in 1836. In 1970 nieuw kerkgebouw naast oude gebouw aan de Prelaatweg 17. Uitbreiding 1991, nieuwe ingang.

Geschiedenis. Bron: gergemaagtekerke.nl

De geschiedenis van de Gereformeerde Gemeente te Aagtekerke in vogelvlucht.

Een korte terugblik:

In het jaar 1834 ontstaan overal in het land afgescheiden gemeenten. Ook op het eiland Walcheren is veel onvrede. Verschillende mensen kunnen zich niet vinden in de moderne vrijzinnige leer die er in de kerken te horen is. De geest van de Verlichting is de kerk binnengedrongen.

Op de buitenplaats Sint Jan ten Heere, eigendom van Jonkheer Willem Versluijs, worden vanaf het jaar 1835 godsdienstoefeningen gehouden door oefenaar J. W. Vijgeboom. Deze man is in het dagelijks leven tuinman bij Jonkheer Versluijs.

Steeds meer mensen verlaten de Hervormde kerk. In 1836 sticht de predikant van Biggekerke, ds. H.J. Buddingh, een afgescheiden gemeente in zijn woonplaats. Maar dat niet alleen, hij trekt heel Zeeland door om afgescheiden gemeenten te institueren. Op 28 augustus 1836 bevestigt hij ambtsdragers op Sint Jan ten Heere. Dit moment is de instituering (oprichting) van onze gemeente.

In het jaar 1839 neemt ds. Buddingh afscheid van de afgescheidenen. Hij eist onder andere dat al de gemeenten de berijming van Datheen moeten zingen. Een minderheid volgt ds. Buddingh, waaronder de gemeente van Sint Jan ten Heere en een klein deel van Middelburg. Deze gemeenten worden min of meer samengevoegd. In de eerste tijd gaat ds. Buddingh af en toe voor.

Oefenaar Vijgeboom vertrekt omstreeks 1840 met achterlating van een verscheurde gemeente. Pas twee jaar later worden er weer geregeld diensten gehouden onder leiding van diaken De Voogd, die later ouderling zal worden. In die tijd komt ds. L.G.C. Ledeboer uit Benthuizen de gemeente zo nu en dan dienen. Zo komen we bij de Ledeboerianen terecht.

In 1857 komt ds. Pieter van Dijke naar Middelburg, waardoor de gemeente groeit. In korte tijd is het kleine groepje van Middelburg veel groter dan de groep kerkmensen van Sint Jan ten Heere. Wel blijft het tot 1900 één gemeente met één kerkenraad.

Als Jonkheer Willem Versluijs in 1875 sterft, verkoopt zijn vrouw de buitenplaats. De koper laat alles slopen. Alleen de bijbehorende boerderij blijft staan. Aan de Zandweg, nu de Prelaatweg, koopt de kerkenraad een perceel zaailand. Mede dankzij de erfenis die de Jonkheer aan de gemeente schonk, kan hier een eenvoudig kerkje gebouwd worden. Deze kerk werd in 1877 in gebruik genomen.

Lerend ouderling Jan Vader dient de gemeente 13 jaar, namelijk van 1877-1890.

In het jaar 1900 is het zo ver dat er een einde komt aan het feit dat er slechts één Ledeboeriaanse gemeente op Walcheren is. Middelburg en Aagtekerke worden namelijk van elkaar losgemaakt. Er was steeds sprake geweest van één kerkenraad. De ambtsdragers die al dienst deden in de gemeente van Aagtekerke zetten hun werk gewoon voort en vormen de kerkenraad van de Aagtekerkse gemeente.

Het jaar 1907 is een bijzonder jaar. De Ledeboeriaanse gemeenten gaan samen met de Kruisgemeenten en vormen vanaf 1907 samen het verband van de Gereformeerde Gemeenten. Ds. G.H. Kersten uit Meliskerke en ouderling Jacob Corré van Aagtekerke hebben hier een eerste aanzet voor gegeven. Aagtekerke is vanaf dat moment dus onderdeel van de Gereformeerde Gemeenten geworden.

Het kerkgebouw uit 1877 is aan vervanging toe. In 1909 komt er een nieuw kerkgebouw op dezelfde locatie als de vorige.

Eind 1944 zetten de geallieerden Walcheren onder water om de Duitsers gemakkelijker te verjagen. Een jaar lang is de gemeente verstrooid, omdat het niet in het eigen kerkgebouw kan samenkomen. Het water laat een geweldige ravage achter.

Het duurt nog tot 1970 voordat het gebouw vervangen kan worden door een nieuwe. Dit kerkgebouw is in 1991 vergroot, zodat er meer zitplaatsen zijn in de kerk en er ook meer zaalruimte gekomen is.

Het aantal leden en doopleden schommelt momenteel rond de 1000. Iedere zondag worden er 3 kerkdiensten gehouden.

Orgel. Bron: gergemaagtekerke.nl

Edskes orgel Gereformeerde Gemeente Aagtekerke

Laat zich ’t orgel overal Bij het juichend vreugdgeschal Tot des HEEREN glorie paren

Het is in het voorjaar van 2003 dat de technische staat van het orgel in onze kerk meer aandacht krijgt. Het orgel is in 1941 als pneumatisch orgel gebouwd door een onbekende bouwer voor een kapel in Amsterdam en heeft 12 stemmen, 2 klavieren en pedaal. Het is in 1964 door orgelbouwer Nijsse uit Wolphaartsdijk gerestaureerd en boven de kansel in de oude kerk gebouwd. In 1971 is het orgel geheel verbouwd, de speeltafel elektrisch gemaakt en in de nieuwe kerk op de begane grond geplaatst. In 1979 is het orgel mechanisch gemaakt en met een aantal stemmen uitgebreid. Daar zich steeds meer mankementen vertonen, wordt een orgelcommissie in het leven geroepen, die de taak krijgt te onderzoeken of het rendabel is het orgel te laten restaureren. De Orgel Advies Commissie van de V.O.G.G. heeft het orgel in opdracht van de kerkenraad gekeurd en geeft het advies om niet meer in het bestaande orgel te investeren, maar uit te zien naar een ander (nieuw of gebruikt) orgel.

In 2004 en 2005 maakt de commissie enkele orgeltochten. Er worden verschillende orgels beluisterd om te onderzoeken welke klankkleur voor ons aantrekkelijk is. Aan de hand van de opgedane ervaringen wordt een programma van eisen vastgesteld. Op de jaarvergadering van februari 2006 krijgt de orgelcommissie mandaat om een bestaand orgel te gaan zoeken dat geschikt is voor onze kerk. Op de jaarvergadering van februari 2007 wordt het mandaat van de orgelcommissie uitgebreid met een budget. Besloten wordt om tot eind 2008 te zoeken naar een bestaand orgel dat op de plaats van het huidige orgel kan staan. Verder wordt een luistergroep gevormd, bestaande uit 11 personen, die samen met de orgelcommissie een aantal orgels gaat beluisteren, zodat wat betreft het gewenste klankaspect een breder draagvlak in de gemeente ontstaat.

Naar aanleiding van het aanschrijven van ruim 20 orgelbouwers worden 3 bestaande orgels en een aantal nieuwe orgels aangeboden. Na serieus onderzoek springt één aanbieding voor een nieuw orgel er uit. Het betreft een aanbod van Bernhardt H. Edskes Orgelbau uit Wohlen (Zwitserland) voor een nieuw orgel, totaal 26 stemmen, verdeeld over hoofdwerk, bovenwerk en pedaal. Het bedrag van de aanbieding gaat weliswaar het budget en daarmee ook het mandaat te boven, maar het bedrag benadert het budgetbedrag op een interessante manier.

Hoewel nieuwbouw eigenlijk niet aan de orde is, wordt na overleg met de kerkenraad besloten deze aanbieding toch onder de aandacht van de leden te brengen. Op de ledenvergadering van februari 2008 valt het besluit om zowel de aanbieding van een bestaand Engels orgel als de aanbieding van Bernhardt H. Edskes Orgelbau voor nieuwbouw verder uit te werken. Zowel van het Engelse orgel als van orgelbouwer Edskes worden elk 2 referentie-orgels beluisterd. Uiteindelijk adviseert de orgelcommissie de kerkenraad om uitsluitend de aanbieding van Bernhardt H. Edskes Orgelbau in stemming te brengen. Dit advies wordt door de kerkenraad overgenomen.

De belangrijkste redenen voor de orgelcommissie om te kiezen voor een nieuw Edskes orgel zijn: • De prijs ligt beduidend beneden de prijs voor een nieuw orgel bij andere orgelbouwers. Dhr. Edskes realiseert dit door gebruik te maken van pijpwerk uit het bestaande orgel, vanzelf na her-intonatie en waar nodig aanpassing. Zijn aanbieding is gebaseerd op een recent door hem gebouwd orgel in Zwitserland. • Na bezoek aan een door Bernhardt H. Edskes Orgelbau gebouwd orgel, is de orgelcommissie overtuigd geworden van de hoge kwaliteit die deze orgelbouwer levert. Het is geheel gemaakt van Europees eikenhout, alles met ambachtelijke houtverbindingen. • De orgelcommissie heeft de overtuiging, dat dhr. Edskes in staat is het gewenste klankbeeld zoveel mogelijk te realiseren.

Na een aantal aanpassingen op de gedane aanbieding, zoals toevoeging van een Vox Celeste op het hoofdwerk (zodat het orgel totaal 27 stemmen bevat), wordt met Bernhardt H. Edskes Orgelbau een definitieve prijs afgesproken. Op 1 april 2008 kiest de ledenvergadering met een meerderheid van 82% voor een nieuw orgel te bouwen door Bernhardt H. Edskes Orgelbau. Conform afspraak start de bouw van het nieuwe orgel in de zomer van 2009 in de werkplaats te Wohlen. Tijdens de bouwperiode wordt door een delegatie van de orgelcommissie met de adviseur 2 keer een bezoek gebracht aan de werkplaats in Zwitserland om de bouw te bekijken en dingen te bespreken. Tijdens het 1e bezoek aan de werkplaats onthult dhr. Edskes dat hij, geheel voor eigen rekening, een 2-tal reserveringen aanbrengt: een Quint 1 ½’ op het bovenwerk en een Roerquint 6’ op het pedaal.

In oktober 2010 is de bouw van het orgel in de werkplaats voltooid. Het orgel wordt gedemonteerd en de orgelonderdelen arriveren op 13 oktober in Aagtekerke. De opbouw van het nieuwe orgel in onze kerk kan beginnen! Tot onze grote verrassing blijkt dan, dat het pijpwerk voor de gereserveerde Roerquint 6’ is meegeleverd. Dhr. Edskes geeft aan dat deze extra stem een aanzienlijke verbetering van de draagkracht van het pedaal betekent en dat hij deze stem schenkt. De orgelcommissie aanvaardt dit onder dank. Het orgel krijgt dus nu 29 stemmen, inclusief één reservering. In de weken die volgen, wordt door de orgelbouwer hard gewerkt. Het is een prachtig gezicht om het orgel te zien groeien, zonder dat er één spijker of schroef aan te pas komt.

Wij hopen dat de voltooiing van dit project mag strekken tot eer van de Heere God, Die wegen heeft geopend om te komen tot de aanschaf van dit prachtige orgel. Hem zij de eer en de heerlijkheid tot in eeuwigheid.

Links

Over het orgel:

Orgel in Orgelnieuws

Afbeeldingen

Exterieur

Interieur