Handelingen

Amersfoort, Barchman Wuytierslaan 55 - Kapel Sint Josephklooster

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam object: Kapel Klooster Sint Joseph
Genootschap: Rooms Katholieke Kerk
Provincie: Utrecht
Gemeente: Amersfoort
Plaats: Amersfoort
Adres: Barchman Wuytierslaan 55
Postcode: 3819AB
Inventarisatienummer: 00581
Jaar ingebruikname: 1910
Architect: Kroes, H.
Huidige bestemming: buiten gebruik ? na te gaan
Monument status: Rijksmonument 517652

Geschiedenis

Voormalig Retraitehuis St. Alphonsus (nr. 53) en links hiervan Klooster Sint Joseph (nr. 55).

Beide complexen zijn in 1910 gebouwd naar ontwerp van architect H. Kroes in een mengeling van rationalisme, neorenaissance en neogotiek. Beide complexen hebben aan de achterzijde een neogotische kapel met dakruiter. Beide kapellen lijken veel op elkaar. Beide complexen zijn begin jaren 2000 op de Rijksmonumentenlijst geplaatst.

Het Retraitehuis St. Alphonsus is nu een asielzoekerscentrum, en het Klooster Sint Joseph is een bejaardencentrum voor nonnen. (47-02)

Het Klooster Sint Joseph is nog altijd in gebruik als verzorgingshuis.

Monumentomschrijving Rijksdienst

De plattegrond van het woongedeelte van het MOEDERHUIS is U-vormig, met een binnenterrein dat geheel omgeven is door een kloosteromgang. Aan de noordzijde van deze omgang bevindt zich de kapel, die noord-zuid is georiënteerd. De U-vorm van het woongedeelte kan worden onderverdeeld in een hoofdgebouw met afgeplat schilddak, dat evenwijdig ligt aan de openbare weg, en twee vleugels met plat dak. Het hoofdgebouw ligt op enige afstand van de openbare weg en is middels twee oprijlanen links en rechts te bereiken. Het terrein wordt begrensd door een gele bakstenen muur met pijlers waartussen zich een smeedijzeren hekwerk bevindt.

De bouwstijl laat zich typeren als persoonlijke en sobere interpretatie van stijlen als rationalisme, neorenaissance en chaletstijl voor het woongebouw en Neogotiek voor de kapel. De symmetrische voorgevel (zuidzijde) van het hoofdgebouw is langwerpig, heeft twee bouwlagen en kan onderverdeeld worden in een risalerend middendeel, zes traveeën breed, en twee flankerende vleugels, ieder drie traveeën breed, waarbij de vensters echter verder uit elkaar liggen. Elk van de drie delen heeft een afgeplat schilddak, dat alleen in de middenrisaliet onderbroken wordt door een topgevel met steekkap en forse dakoverstek,geeft tezamen met het houten beschot in de topgevel een landelijk karakter aan het gebouw. Op de topgevel is een kruis geplaatst. Op het dak, dat bedekt is met oranje kruispannen, bevinden zich dakkapellen met plat dak. Deze dakkapellen zijn van later datum en vallen buiten de bescherming.

De topgevel in de middenrisaliet is twee traveeën breed. De vensters in de eerste bouwlaag worden overspannen door een natuurstenen latei met daarboven een segmentboog. Deze laatste ontbreken in de tweede bouwlaag, behalve boven de vensters onder de topgevel. In de topgevel van de middenrisaliet is een strokenvenster aangebracht bestaande uit drie vensters. Sterke overeenkomst met nummer 53 vertoont de inpandige entree, die precies in het midden onder een grote halfronde natuurstenen boog is geplaatst. Boven de natuurstenen boog bevindt zich een door natuursteen omlijst veld waarop de naam Klooster Sint Joseph is aangebracht. De dubbele openslaande deuren met bovenlichten en zijvensters zijn te bereiken middels drie natuurstenen treden.

De achtergevel wordt bepaald door het priesterkoor van de kapel, die bestaat uit drie zijden, met daartussen steunberen. In de uit baksteen opgetrokken muren zijn spitsboogvensters aangebracht. Boven het priesterkoor steekt het zadeldak van het schip uit, dat bekroond wordt door een open dakruiter met naaldspits met leien. De goothoogte van het zadeldak is gelijk aan de goothoogte van het hoofdgebouw. Het priesterkoor wordt geflankeerd door lage rechthoekige ruimten met plat dak, die voorheen dienst deden als sacristie en berging. Verder teruggelegen bevindt zich de samengestelde achterzijde van de carré van het woongedeelte. De muren zijn sober gedetailleerd en met name in het midden van rechthoekige tweelichts vensters met achtlichts bovenlicht voorzien. Geheel teruggelegen is het samengestelde schilddak van het hoofdgebouw zichtbaar.

De linkerzijgevel toont van rechts naar links de twee bouwlagen met schilddak van het hoofdgebouw, daarnaast de twee bouwlagen met plat dak van de westvleugel en geheel links de entree naar de uitbreiding uit 1918. Deze uitbreiding ontneemt het zicht op de westelijk zijmuur van de geheel links en verder teruggelegen kapel. In de muur van het schip zijn drie spitsboogvenster aangebracht, in de zijwand van het priesterkoor twee spitsboogvensters. De muren van het woonblok zijn sober gedetailleerd en met rechthoekige tweelichts vensters met achtlichts bovenlicht in de tweede bouwlaag en op de begane grond dubbele openslaande deuren.

Hoewel de rechterzijgevel in details en vensterverdeling afwijkt van de linkerzijgevel kan gesteld worden dat de rechterzijgevel in grote lijnen spiegelbeeldig identiek is aan de linkerzijgevel.

In het interieur zijn vloeren, wanden en plafonds veelal ongeschonden. Wel zijn de plafonds verlaagd. Bijzondere ruimten zijn de ontmoetingsruimte in de noordwestvleugel, de entree, en de sobere kapel met houten zoldering, met gewijzigd stoelenplan, aangepast aan de eigentijdse eisen. Een uitgebreid gangenstelsel ligt onder het gehele klooster.

Waardering

Het moederhuis Sint Joseph, Barchman Wuytierslaan 55 is van algemeen belang vanwege zijn architectuurhistorische waarde als gaaf en zeldzaam voorbeeld van een eclectische bouwstijl, alsmede van het bouwtype moederhuis. Het gebouw is tevens van cultuurhistorische waarde als voorbeeld van een retraitehuis dat is gericht op de levensbeschouwing. Het gebouw is van ensemblewaarde in relatie tot het voormalige retraitehuis, Barchman Wuytierslaan 53, eveneens ontworpen door H. Kroes. Beide panden nemen in het oeuvre van H. Kroes een belangrijke plaats in.

Externe links

Afbeeldingen