Amersfoort, Muurhuizen 53 - Oud Geref. Gemeente in Nederland

Bezig met het laden van de kaart...

Algemene gegevens
Naam kerk:	Oud Gereformeerde Gemeente in Nederland
Genootschap:	Oud Geref. Gemeenten in Nederland
Provincie:	Utrecht
Gemeente:	Amersfoort
Plaats:	Amersfoort
Adres:	Muurhuizen 53
Postcode:	3811EC
Inventarisatienummer:	03857
Jaar ingebruikname:	19e eeuw
Architect:
Huidige bestemming:	kerk
Monument status:	Rijksmonument 7996

Geschiedenis

Kerkgebouw uit de tweede helft van de 19de eeuw. In complex Witte Huizen, dat dateert uit de 17e eeuw. De kerk heet ook wel trapkerkje, het gedeelte onder de kerk is een woning. De muurhuizen zijn gebouwd op de plaats van de oude stadsmuur.

Tot de inventaris behoort een rond 1780 gebouwd kabinetorgel, dat wel aan J.J. Vool wordt toegeschreven. Dit kabinetorgel stond (zie afbeelding hieronder) eerder op een galerij, maar bevindt zich nu gelijkvloers in de kerkzaal.

2025 September/Oktober De kerkelijke gemeente gaat verhuizen naar het kerkgebouw van de gemeente te Bunschoten In Bunschoten werden alleen nog maar door de weekse diensten belegd.Vanaf nu dus weer elke Zondag.

In de media

Uit: Reformatorisch Dagblad d.d. 25 september 2025

Oud gereformeerde gemeente aan de Muurhuizen verhuist naar Bunschoten

De Muurhuizen. In kerkelijk Nederland is het een begrip. Het is het trapkerkje op de stadsmuur van Amersfoort. Sinds 1874 komt de oud gereformeerde gemeente in Nederland hier bijeen. Nu wordt er de laatste zondagse leesdienst gehouden. De gemeente verhuist naar Bunschoten.

Het is een kolossaal zeventiende-eeuws stadspand, stralend wit geschilderd. Een trapje van acht treden leidt naar de voordeur. Aan de gevel hangt, rechts van de voordeur, een houten bord met de woorden ”Oud Geref. Gemeente”.

In december 2024 herdacht de gemeente nog haar 150-jarig bestaan. In januari 2025 maakte de burgerlijke gemeente Amersfoort echter bekend dat de gehele binnenstad met ingang van 1 oktober betaald parkeren wordt.

De kerkenraad van de oud gereformeerde gemeente wil dat haar kerkgangers niet aandoen, zegt diaken A.J. Verloop. „Wij zijn dat niet gewend, betaald parkeren om op zondag naar de kerk te kunnen. We hebben daar principiële bezwaren tegen. Het werd door de jaren heen steeds moeilijker om op de zondagen bij de kerk te kunnen komen. Nu dit er nog bij kwam, hebben we ons samen met de leden beraden op onze toekomst. Unaniem is besloten om uit te gaan zien naar een andere locatie.” Hoog wit pand, met een trapje ervoor.

Ondertussen werd „in de weg der voorzienigheid” de oud gereformeerde gemeente in het naburige Bunschoten afdeling van Amersfoort. Verloop: „In het kerkje aan de Tuinfluiter in Bunschoten worden nog steeds enkele malen per jaar doordeweekse diensten gehouden, maar de zondagse diensten zijn daar gestopt. In overleg met de leden is besloten om onze gemeente te verhuizen naar Bunschoten.”

„Wij zijn dat niet gewend, betaald parkeren om op zondag naar de kerk te kunnen. We hebben daar principiële bezwaren tegen”

Het historische grachtenpand aan de Muurhuizen zal verkocht gaan worden. Liefst aan een koper in kerkelijke kring, zegt Verloop. De kerkzaal, met een opengeslagen Statenbijbel en op de achtergrond het orgel. Interieur van de kerk aan de Muurhuizen. beeld RD, Anton Dommerholt Woonhuis

Verloop woont met zijn gezin onder de kerkzaal. Hij zal met zijn gezin dus ook moeten gaan verhuizen. „Ook daar heeft de Heere, ondanks de huidige woningmarkt, in willen voorzien.”

De oud gereformeerde gemeente in Nederland te Amersfoort telt zo’n dertig leden. De kerkenraad bestaat uit drie ambtsdragers, een ouderling en twee diakenen. De gemeente werd op 25 december 1874 geïnstitueerd door ds. D.B. van Smalen.

Uit: Reformatorisch Dagblad d.d. 19 december 2024

Kerk & religie Kerk dichtbij

OggiN Amersfoort bestaat 150 jaar: „Het voortbestaan van de gemeente hangt gelukkig niet van mensen af”

Het lijkt een kolossaal zeventiende-eeuws stadspand, stralend wit geschilderd. Een trapje van acht treden leidt naar de voordeur. Aan de gevel hangt, rechts van de voordeur, een houten bord met de woorden ”Oud geref. gem.”. Jan van 't Hul

In de consistoriekamer (vijf bij drie meter) staat een kleine tafel met zeven stoelen, een groot harmonium met bovenop een rijtje statenbijbels en psalmboeken, een boekenkastje met oude banden van Ferré en Brinkman, Theodorus van der Groe, P. v. d. Hagen en J. van de Kemp, plus de prekenserie ”Der vaderen erfenis”. Aan de wand hangen oude portretfoto’s van ouderlingen die de gemeente voorheen hebben gediend. Aan tafel zitten twee van de drie kerkenraadsleden, diaken A.J. Verloop en diaken C. Hogenhout.

Zelfstandig

Diaken Hogenhout: „Met drie leden is de kerkenraad compleet. Dat is een voorrecht in een grote stad als Amersfoort. We zijn enkele jaren een afdeling van de gemeente in Wekerom geweest. Daar hebben ze goed voor ons gezorgd. Maar nu de kerkenraad compleet is, zijn we weer zelfstandig.”

„Met drie leden is de kerkenraad compleet, en daarmee kunnen we als gemeente ook weer zelfstandig zijn” - C. Hogenhout, diaken oggiN Amersfoort

Diaken Verloop: „De gemeente heeft getalsmatig best moeilijke tijden gekend. Lange tijd was ik de enige ambtsdrager. Maar het voortbestaan van de gemeente hangt gelukkig niet van mensen af. We zijn altijd nog uit- en doorgeholpen. De gemeente is van God. Hij regeert.”

Hogenhout: „We hebben het afgeleerd om al te veel te zien op de dag van morgen. Al zitten er soms nog minder dan twintig mensen in de kerk, als de Heere er ook is, dan zit ’t vol. Het zal er toch maar om gaan dat je een keer alleen in de kerk zit, dat het Woord voor jou persoonlijk is.”

De oud gereformeerde gemeente te Amersfoort telt bijna dertig leden. Mensen trekken nogal eens weg uit de stad, zegt Verloop. „Maar soms zie je ’s zondagsmorgens opeens toch weer een onbekend gezicht. Een we hebben ook nog jeugd.”

Bevoorrecht

Naast de consistorie ligt de kerkzaal, oud en eerbiedwaardig. Aan de zoldering hangen lampenbollen. Achter de bankenrij staat een kabinetorgel van H. Knipscheer & Co. Er zijn ruim honderdtwintig zitplaatsen. In doordeweekse diensten, als er een predikant voorgaat, zit het redelijk vol. Tijdens zondagse diensten zijn er gemiddeld zo’n 20 tot 25 kerkgangers.

Onder aan de kansel zegt Hogenhout: „Wij houden van de bevindelijke waarheid. Dat komt overeen met datgene wat een door God opgezochte zondaar vanbinnen beleeft. We horen hoe de Geest werkt in het hart en, zoals Smijtegelt zegt, hoe God op het hoogst verhoogd wordt, hoe de zondaar op het diepst vernederd wordt, hoe die vernederde en verlegen zondaar het bondigst naar Gods Woord vertroost wordt en hoe die getrooste zondaar wordt aangezet tot aller innigste godsvrucht.”

Onder de kerkzaal bevindt zich het woonhuis van de familie Verloop. Na een doordeweekse dienst komen de predikant en de bezoekers vaak bij elkaar in de huiskamer. Dan wordt er, zegt Verloop, wat nagepraat over de preek. „En soms mogen Gods kinderen dan weleens wat uit hun leven vertellen. Dan zeggen ze: „Komt luistert toe, wat God mij heeft doen ondervinden, wat Hij aan m’n ziel gedaan heeft.” We zijn daarmee zeer bevoorrecht, want zulke dingen raken we wel kwijt.”

De eerste predikant aan de Muurhuizen De oud gereformeerde gemeente in Nederland (oggiN) te Amersfoort bestaat 150 jaar. Op 25 december 1874 werd de gemeente geïnstitueerd. Er waren 28 leden. Op tweede kerstdag van dat jaar bevestigde ds. D.B. van Smalen de kerkenraad: vier ouderlingen en drie diakenen. De gemeente kwam bijeen aan de Muurhuizen.

Het eerste beroep dat werd uitgebracht, was op ds. Van Smalen uit Goes. In de brief waarin hij aangaf het beroepen te moeten opvolgen, schreef de voorganger dat hij niet met vlees en bloed te rade was gegaan, maar met de levende God. „Doch geloofd zij Zijn Naam! Hij heeft mij niet in het duister gelaten. Het is mij duidelijk geworden dat ik U leraar worden moet, en zijn zal.”