Handelingen

Baarle-Nassau, Pastoor de Katerstraat 7 - Kloosterkapel

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam object: Kloosterkapel
Genootschap: Rooms Katholieke Kerk
Provincie: Noord-Brabant
Gemeente: Baarle-Nassau
Plaats: Baarle-Nassau
Adres: Pastoor de Katerstraat 7
Postcode: 5111CM
Inventarisatienummer: 17774
Jaar ingebruikname: 1908
Architect:
Huidige bestemming: cultureel centrum
Monument status: Rijksmonument

Geschiedenis

Voormalig klooster, nu cultureel centrum.


Inleiding

KLOOSTER met KOSTSCHOOL, nu als cultureel centrum annex openbare bibliotheek voor zowel Baarle-Nassau als Baarle-Hertog in gebruik. Het klooster kwam tot stand in opdracht van de Broeders van De La Salle, een orde die zich vanuit België in Baarle vestigde en zich onder ander over het onderwijs ontfermde. Zij vestigden zich in 1908 in een bestaand gebouw in Baarle. Dit gebouw werd diverse malen uitgebreid en is nu vervangen door diverse andere bouwmassa's.

Het huidige gebouw bestaat uit drie onderdelen uit verschillende bouwfasen en vertoont een Rationalistische bouwstijl met elementen van Neo-Gotiek en Overgangsstijl. Het oudste nog bestaande blok stamt uit 1910-1918. In 1932 werd daar een deel aangebouwd naar ontwerp van architect Jacobs uit Alphen. Dit vormde toen een verbinding tussen het gedeelte van 1910 en de normaalschool van 1913-14 (ontworpen door broeder Madulf Hubert-Limburger) die nu niet meer bestaat. Het meest recente bouwblok uit 1955 is ontworpen door architect Sturm en staat op de plaats van de vroegere normaalschool, dit deel is niet beschermd.

Bij het internaat hoort een gymzaal. Het object ligt aan de Pastoor de Katerstraat, verbindingsweg met Ulicoten, iets buiten de kern van Baarle-Nassau.

Omschrijving

Het oudste gedeelte is een drielaags bouwblok op een rechthoekige plattegrond. De voorgevel is drie traveeën breed, de lange zijgevel telt veertien traveeën. De bouwmassa is uitgevoerd in baksteen en wordt geleed door lisenen. De voorgevel is voorzien van een natuurstenen plint waarin rusticablokken zijn gehakt. Speklagen zijn in zwarte baksteen uitgevoerd, boven de ramen zijn smalle rollagen in liggende steen, met een afwijkende kleur ingemetseld. Het afgeplat schilddak is gedekt met leien.

De ingang is voorzien van een nieuwe deur en ligt rechts in de voorgevel in een portiek met bakstenen kruisgewelf. Aan de straatzijde wordt de portiek aan de bovenkant afgeschermd door glas in een natuurstenen omlijsting, het middelste deel bevat glas-in-lood met bloemmotief. Boven de ingang is een beeldje van de heilige Johannes-Baptista De La Salle (zeventiende-eeuwse stichter van de orde) geplaatst.

Op de begane grond en eerste verdieping zijn brede getoogde stolpramen aangebracht met horizontale roeden, voorzien van een rij kleine onderlichten en een bovenlicht met kleine roedenverdeling. De tweede verdieping bevat kleinere getoogde ramen met onderlichten en één horizontale roede. Alle ramen liggen iets terug in de gevel, de bakstenen omlijsting wijkt trapsgewijs terug.

De linkerzijgevel is zeer langgerekt en wordt geleed door puntig uitstekende lisenen. Op de begane grond en eerste verdieping zijn brede getoogde ramen aangebracht als in de voorgevel. Op de tweede verdieping zijn per travee twee smalle getoogde ramen geplaatst. Boven de ramen zijn smalle segmentbogen in gele steen ingemetseld. Op de tweede verdieping boven elk paar segmentbogen is nog een overkoepelende boog ingemetseld. In het dakvlak zijn dakkapelletjes aangebracht, met een plat dakje, een geprofileerde lijst en leien wangen.

Achteraan de vleugel bevindt zich een éénlaagse uitbouw onder plat dak waarin zich oorspronkelijk het badhuis bevond. Deze uitbouw is uitgevoerd als de hoofdmassa, in baksteen met gele speklagen. Ook het trappenhuis, meer naar voren gelegen, is als een uitstekende bouwmassa tegen de achterkant van de vleugel geplaatst. Haaks hierop ligt aan de rechterzijde een eveneens drielaags bouwblok uit 1932 van zes traveeën breed. Het is uitgevoerd in baksteen onder een mansardedak, gedekt met muldenpannen. In de gevel is een hoog basement in metselmozaïek aangegeven. Een dergelijk mozaïek is ook in banden op de gevel, om de bovenzijde van de raampartijen heen aangebracht. De smalle ramen zijn per drie gegroepeerd, afgedekt met een keperboog en hebben horizontale roeden. De ramen op de eerste verdieping zijn geheel gevuld met glas-in-lood met christelijke voorstellingen. Op de begane grond is het glas-in-lood uit de onderlichten verdwenen. De achtergevel van deze vleugel bevat ramen als aan de voorzijde, met uitzondering van de begane grond waarin grote ramen in vernieuwde kozijnen met dubbele deuren zijn aangebracht.

De dakkapellen in het jongere deel hebben een driehoekig fronton. In de oudste bouwmassa zijn rechthoekige dakkapellen met geprofileerde gootlijsten aangebracht.

Inwendig is de oorspronkelijke indeling in grote lijnen gehandhaafd. Evenwijdig aan de nokrichtingen strekken zich lange gangen uit waaraan zich diverse ruimten bevinden. In de kapel, een sobere gepleisterde ruimte, zijn gebrandschilderde glas-in-loodramen met bijbelse voorstellingen, gemaakt door Cesar Vanhevele(1935-1936), aanwezig.

Waardering

Het klooster annex internaat is van algemeen belang. Het heeft cultuurhistorische waarde als voorbeeld van een geestelijke ontwikkeling, namelijk de bloei van orden en congregaties in de periode rond 1900 en de situering van kloosters in de grensstreek. Het is tevens van belang als voorbeeld van de typologische ontwikkeling van het congregatieklooster en internaat. Het is architectuurhistorisch van belang vanwege de stijl en de ornamentiek, de strenge, aan de fabrieksbouw ontleende detaillering, en is tevens van belang als voorbeeld van het werk van de architecten. Het is gaaf bewaard gebleven en is tevens van belang in samenhang met de gaafheid van de omgeving.

MIP omschrijving (MIP nummer: ZB005-003937)

Bouwstijl

Neo-Gotiek

Bouwperiode

Van: 1910 tot: 1932

Gevels en materialen

Sobere deels neogotische baksteenbouw.

Dak en bedekking

Afgeplat schilddak.

Groen

Fraaie tuin achter het klooster met grote gazons, kastanje, beuk, populieren, ligusterhagen, sparren, berken en enkele hagen.

Omschrijving

Toren met open spits. klooster van de Congregatie der broeders van de Christelijke Scholen, gesticht in 1910, tesamen met normaalschool en juvenaat: Institut du Sacré-Coeur. In 1932 bouw van kweekschool St. Jan Baptiste de la Salle. In 1972 vertrokken de laatste broeders. Nu gemeenschapshuis.

Achter het klooster de gymnastiekzaal uit 1930. Amsterdamse School-stijl, bedoeld voor beide scholen.

Afbeeldingen