Handelingen

Beek (Ubbergen), Nieuwe Holleweg 2 - Bartholomeüskerkje

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam kerk: Bartholomeüskerkje
Genootschap: PKN Ned. Hervormd
Provincie: Gelderland
Gemeente: Berg en Dal
Plaats: Beek (Ubbergen)
Adres: Nieuwe Holleweg 2
Postcode: 6573DX
Inventarisatienummer: 11077
Jaar ingebruikname: 1286
Architect:
Huidige bestemming: kerk
Monument status: Rijksmonument 35806(Kerk); 35807(Toren)


Geschiedenis

Historische kleine dorpskerk met toren.

De Bartholomeüskerk in Beek werd in 1286 gebouwd in de romaanse bouwstijl. De toren heeft een tufstenen voet. Na de reformatie gingen in 1592 alle goederen over naar de hervormde synode. Toch duurde het nog tot 1620 voordat de kerk in gebruik werd genomen voor hervormde godsdienstoefeningen. Later probeerden de rooms-katholieke weer in bezit van de kerk te komen. De kerk werd zelfs een keer gekraakt, maar dat mislukte. In de periode 1796 - 1820 werd de kerk door zowel de rooms-katholieke gemeenschap (zondagmorgen) als de protestanten (zondagmiddag). Tijdens de protestantse diensten werd een zwaar gordijn voor het altaar geschoven. Na verloop van tijd werd de kerk te klein voor de rooms-katholieke gemeenschap. Zij bouwden in de jaren 1825 - 1826 een nieuwe kerk. Na een grondige restauratie werd de Bartholomeüskerk weer geheel gebruikt voor hervormde kerkdiensten. Achter de kerk stond en kosterswoning, gebouwd in 1782. Deze werd in 1909 afgebroken, waarna de kerk met een koepelvormig koor werd uitgebreid. Tijdens de tweede wereldoorlog raakte de kerk zwaar beschadigd. Vijf jaar later werd het kerkgebouw hersteld en in zijn oorspronkelijke vorm van 1450 teruggebracht. In 2002 had opnieuw een grote restauratie plaats. Herstelwerk werd onder andere uitgevoerd aan de zijbeuken, het dak, de toren en de vloeren en ramen.

Monumentomschrijving Rijksdienst

Kerkgebouw

Herv. Kerk. Eenbeukig, laatgotisch bouwwerk, bestaande uit een kort schip met lager rechthoekig gesloten koor, verbouwd in 1782 en 1826, gerestaureerd 1905-'06. Kabinetorgel in 1805 gebouwd door J.C. Strumphler. In 1961 gerestaureerd door de firma Van Vulpen en in 1978 overgeplaatst vanuit de Herv. Kerk te Ubbergen.

Toren

Laatgotische toren, waarschijnlijk eerste helft 16de eeuw, waarvan het onderste gedeelte is opgetrokken uit tufsteen. De door twee rondboognissen in ieder gevelvlak versierde klokkenverdieping draagt een vierzijdige spits. Gerestaureerd in 1905.

Orgels

  • Van Vulpen-orgel. In 1949 bouwt de firma Gebr. Van Vulpen (Utrecht) een orgel voor deze kerk.
  • Dispositie:
  • Manuaal: Prestant 8' discant - Holpijp 8' - Prestant 4' - Octaaf 2' - Scherp 1' 3 sterk.

Geen pedaal. Mechanische sleeplade. Omvang: C-f3.

Secretaire-orgel

In 1961 plaatst Van Vulpen een secretaire-orgel in de herv. kapel te Ubbergen, dat in 1805 door J.S. Strümphler uit Amsterdam gebouwd is. In 1979 plaatsen zij het over naar de herv. Bartholomeüskerk. Na waterschade restaureert J. Fama (Maarssen) het in 1999.

Dispositie
  • Manuaal: Holpijp 8' bas/discant - Violon 8' discant - Prestant 4' discant - Fluyt 4' bas/discant - Octaav 2' bas/discant - Nachthoorn 2' bas - Flageolet 1'.

Geen pedaal. Omvang: C-f3. Toonhoogte: a1 = 435 Hz. Temperatuur: variant op 1/6 komma temperatuur. Winddruk: 48 mm. WK.

In de media

  • Uit De Gelderlander, 18 april 2015

Geld inzamelen om de kerk in Beek te behouden: het lijkt erop dat het toch gaat lukken, zegt voorzitter Ineke Huilmand van Stichting Red de monumentale Sint-Bartholomeus Kerk. Volgende maand geeft de stichting nog een workshop over persoonlijke ontwikkeling in de kerk.

Externe links

Afbeeldingen

Exterieur

Interieur