Handelingen

Beesd, Voorstraat 92 - Sint Pieterskerk

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam kerk: Sint Pieterskerk
Genootschap: PKN Ned. Hervormd
Provincie: Gelderland
Gemeente: West Betuwe
Plaats: Beesd
Adres: Voorstraat 92
Postcode: 4153AL
Inventarisatienummer: 11092
Jaar ingebruikname: 1825
Architect:
Huidige bestemming: kerk
Monument status: Rijksmonument 16482 (kerk)
16483 (toren)

Geschiedenis

Neoclassicistische kerk met historische toren.

Opgravingen tijdens de restauratie in 2000 hebben aangetoond dat er al in de 12de eeuw een (tufstenen) kerk stond. Daarna ontstond door uitbreiding een zgn. "halle-kerk" welke in de zestiende eeuw zijn grootste omvang had. In het muurwerk van de huidige zaalkerk, die dateert uit 1825, zijn veel restanten opgenomen van de middeleeuwse kerk, die gewijd was aan Sint Petrus (Sint Pieter). De zuidzijde (Voorstraat-kant) toont de oorspronkelijke buitenmuur en vensterindeling. In het plaveisel zijn met 'moppen' de oude steunberen zichtbaar gemaakt en aan de noordzijde zien we de contouren van de oude buitenmuur in de bestrating. In de huidige noordmuur zijn een vijftal pilaren opgenomen welke deel uitmaakten van de oude kerk. Het koor een de oostkant verdween in 1825 en maakte plaats voor een ingangsportaal.

De toren is in verschillende perioden ontstaan. De onderste geleding wordt gedateerd tussen 1500 - 1525 en heeft invloeden van de Kempense gotiek. De tweede geleding is rijker gedecoreerd en ontstaan rond 1550. Opvallend zijn de 'speklagen'van mergelsteen. Er waren aanzetten tot een derde geleiding: 'De lantaarn', maar deze werd niet gerealiseerd. In de toren hangt een luidklok met in gotische letters het opschrift: Sanctus Petrus - Anno - MCCCCLXVIII Johns - Wilhelmus * Hoerken * Fres Me * Fecert.

Heilige Petrus word ik genoemd anno 1468 Johannes en Wilhelmus Hoerken hebben mij vervaardigd. In 1882 is de toren geschikt gemaakt voor (tijdelijke) bewoning van slachtoffers van de overstromingen.

Monumentomschrijving Rijksdienst

Kerk

Herv. Kerk. Eenvoudige, bakstenen zaalkerk op rechthoekige plattegrond, blijkens het jaartal tegen het portaal aan de oostzijde uit 1825. Hoog schilddak. Inwendig een gestucadoord gewelf. Inventaris: Mahoniehouten preekstoel uit de bouwtijd; orgelkas in Lodewijk XVI vormen, afkomstig uit de voorm. Franse kerk te Vianen. Hierin een tweeklaviers orgel van De Koff, gemaakt in 1913.

Toren

Toren der Herv.Kerk. Uit twee bakstenen geledingen bestaand, onvoltooid laatgotische bouwwerk met overhoekse, door pinakels verlevendigde steunberen, natuurstenen banden, in de tweede geleding vier smalle spitsboognissen in ieder gevelvlak en boogfriezen. Onderbouw ca. 1500; tweede geleding en achtkante aanzet derde geleding waarschijnlijk tweede kwart 16de eeuw.

Klokkenstoel met klok van J. en W. Hoerken, 1468, diam. 122,6 cm.

Externe links

Afbeeldingen

Exterieur

Interieur