Handelingen

Bunnik, Kerkpad 2 - Oude Dorpskerk

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam object: Oude Dorpskerk
Genootschap: PKN Protestantse gemeente Bunnik
Provincie: Utrecht
Gemeente: Bunnik
Plaats: Bunnik
Adres: Kerkpad 2
Postcode: 3981EM
Inventarisatienummer: 03964
Jaar ingebruikname: 13e
Architect:
Huidige bestemming: kerk
Monument status: Rijksmonument 11274



Geschiedenis

Historische kerk met toren. Oorspronkelijk gewijd aan St. Nicolaas.

Aan het Kerkpad staat de ‘Oude Dorpskerk’. Deze kerk is in de 12e of 13e eeuw gebouwd, en is daarmee een van de eerste bakstenen kerken van ons land. De toren is het oudste deel van de kerk. Vermoedelijk is de kerk oorspronkelijk kleiner geweest en later, in 1566, uitgebreid met een nieuw koor. De scheiding tussen het oude en het nieuwe deel is aan de buitenzijde zichtbaar doordat de pleisterlaag en de dakgoot niet doorlopen. In de jaren 50 is de kerk van binnen en van buiten uitgebreid gerestaureerd. Daarbij is het interieur dat toen aanwezig was geheel vervangen door een nieuw interieur dat geïnspireerd was op de inrichting van historische kerken uit de omgeving.

In 2012/13 is de kerk opnieuw stevig onderhanden genomen. Aan de buitenkant is niets veranderd, maar net zoals bij de vorige verbouwing is vooral de binnenkant flink veranderd. Het hele interieur uit de jaren 1950 is verwijderd. Alleen de preekstoel is blijven hangen. U kunt nog een virtuele tour maken door de Oude Dorpskerk met de laatste inrichting.

Bakstenen, romaanse zaalkerk uit de tweede helft van de 13de eeuw, mogelijk met tongewelf. In 1566 werd een koor aangebouwd. Een orkaan vernielde in 1674 dak en torenspits. In 1839 en 1840 werd de kerk ingrijpend verbouwd en werd het orgel geplaatst. In 1954 en 1955 vond een restauratie plaats, de consistoriekamer werd aangebouwd en de torenspits hersteld. De kerk is in 1596 overgenomen door de Hervormde gemeente. Sinds 1994 is zij in gebruik bij de Hervormde-Gereformeerde kerkgemeenschap Bunnik.

De hervormde kerk te Bunnik is het resultaat van verscheidende aanpassingen van de kerk. In de veertiende eeuw verving men het houten schip, dat tegen de dertiende-eeuwse toren met kloostermoppen stond, door een stenen schip. In 1566 werd dit deel met een priesterkoor uitgebreid. Veel kleine veranderingen en reparaties zouden nog volgen. De hervorming sloeg in Bunnik niet aan, bijna de gehele bevolking bleef katholiek. De kerk werd pas in 1596 voor de protestantse eredienst ingericht. De katholieken kerkten voortaan op boerenhoeven en zeker vanaf 1643 op kasteel Rhijnauwen. In 1718 bouwden zij een schuilkerk bij hoeve de Schoudermantel. Deze kerk werd in 1845 vervangen door nieuwbouw. In 1940 werd als laatste nieuwe kerk de Barbarakerk gebouwd.

Monumentomschrijving Rijksdienst

Nederlands hervormde kerk. Gepleisterde eenbeukige KERK met laat romaanse TOREN. Tweeklaviers orgel, in 1912 gemaakt door de firma J. de Koff. In 1968 door dezelfde firma gerestaureerd.

opname 24-05-2010 © AvD.
opname 24-05-2010 © AvD.

Orgel

Het orgel in de kerk is in 1912 gebouwd door fa. De Koff uit Utrecht, ter vervanging van een ouder instrument uit 1828. Het is een tweeklaviers instrument met pedaal. De kas is nog in oorspronkelijke toestand, het instrument zelf is in 1968 naar de smaak van de tijd aangepast. Bij de aanpassing van de kerk in 2012 heeft er ook aan het orgel groot onderhoud plaatsgehad. De ingrepen uit de 50-er en 60-er jaren zijn daarbij grotendeels ongedaan gemaakt. Bovendien is de buitenkant van het orgel schoongemaakt, en het schilderwerk, daar waar nodig, bijgewerkt.

Restauratie

In 1968 wordt het door De Koff gerestaureerd. De dispositie wordt enigszins gewijzigd en uitgebreid met een Mixtuur. Adviseur namens de Orgelcommissie van de Nederlandse Hervormde Kerk is Lambert Erné (Utrecht).

Dispositie
  • Manuaal 1: Bourdon 16' - Prestant 8' - Roerfluit 8' - Octaaf 4' - Octaaf 2' - Mixtuur 1⅓' 3-4 sterk (1968) - Trompet 8'.
  • Manuaal 2: Salicet 8' - Holpijp 8' - Roerfluit 4' - Woudfluit 2' (1968) - Tremulant.
  • Pedaal: Subbas 16' (transm.).
  • Koppelingen: manuaal 1 aan pedaal - manuaal 2 aan pedaal - manuaal 2 aan manuaal 1.

Mechanische sleepladen. Manuaalomvang: C-f3. Pedaalomvang: C-d1.

Afbeeldingen

Exterieur

Interieur