Handelingen

Garsthuizen, Smydingheweg 6 - Hervormde Kerk

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam kerk: Hervormde Kerk
Genootschap: Nederlands Hervormde Kerk
Provincie: Groningen
Gemeente: Loppersum
Plaats: Garsthuizen
Adres: Smydingheweg 6
Postcode: 9923PC
Inventarisatienummer: 00754
Jaar ingebruikname: 1872
Architect:
Huidige bestemming: gesloopt
Monument status: Rijksmonument (grafzerken)


Geschiedenis

Verving kerk uit de 13e eeuw. Zaalkerk met fronttoren in sobere, eclectische trant.

Buiten gebruik in 1992, oorspronkelijke torenspits wegens bouwvalligheid verwijderd, recentelijk (wanneer?) nieuwe moderne spits toegevoegd.

In de kerk bevonden zich diverse grafzerken uit 1638/1639, 1661 en 1680. Voor de kerk een grafzerk uit 1795. Op het kerkhof diverse zerken uit 1750, 1752, 1761, 1763, 1775, 1777, 1780, 1784, 1795, 1794, 1801, 1809 en 1819. Eenklaviers orgel in 1900 gemaakt door de gebroeders Van Oeckelen.

opname met het torentje op de kerk
opname met de spits naast de kerk
Opname die de slechte staat van de kerk van de laatste jaren illustreert

Geschiedenis. Berichten uit 2004-2009

De uit 1871 daterende NH kerk, die een 13de eeuwse kerk verving, is in 1992 gesloten. Toen is ook de spits van de toren verwijderd. De gemeente Loppersum en de kerkenraad willen de kerk wel slopen, maar het comité Stichting Behoud Kerkje Garsthuizen heeft heel andere ideeën. Zij heeft de kerk voor een euro gekocht en gaat er een multifunctioneel gebouw van maken. In de kerk is een monumentaal graf van Tjarda van Starkenborgh en een Van Oeckelenorgel. Als de restauratie van de kerk klaar is, hopelijk Kerst 2009, komt er een restaurant in waar leerlingen van het Noorderpoortcollege praktijkervaring opdoen. Dat hebben de Stichting Restauratie Kerk Garsthuizen en de SOGK eind september 2007 besloten. Even leek het er op dat de kerk gerestaureerd kon worden met een bijdrage van een miljoen van het TV-programma Restauratie van de BankGiroLoterij. Maar het ging niet door. Nu zoekt Garsthuizen naar andere mogelijkheden voor financiering. Men hoopt de kerk te gaan restaureren en haar een horeca-bestemming te geven. (52-04/53-05/56-06/59-08/61-09)

  • 2009 Momenteel is de kerk in bijzonder slechte staat. Ramen zijn ingegooid, muren zijn zeer slecht. In zeer vervallen staat. Het orgel is naar omstandigheden in redelijke staat. Hopelijk wordt de kerk spoedig gerestaureerd.

Monumentomschrijving Rijksdienst

In de Hervormde Kerk, vanwege een grafzerk uit 1638/1639, een grafzerk uit 1661 en een grafzerk uit 1680. Voor de kerk een grafzerk uit 1795. Op het kerkhof een grafzerk uit 1750, een grafzerk uit 1752, een grafzerk uit 1761, een grafzerk uit 1763, een grafzerk uit 1775, een grafzerk uit 1777, een grafzerk uit 1780, een grafzerk uit 1784, een grafzerk uit 1795, een grafzerk uit 1794, een grafzerk uit 1801, een grafzerk uit 1809, een grafzerk uit 1819. Eenklaviers orgel in 1900 gemaakt door de Gebr. van Oeckelen.

Orgel

  • 2016 Het orgel van deze kerk is verplaatst naar de historische Nicolaaskerk in Oldenzijl.

In de media

Berichten uit 2009

Stukjes kerk te koop

GARSTHUIZEN (ANP) - Wie altijd al een eigen stukje kerk heeft willen bezitten, kan sinds maandag in het Noord-Groningse dorp Garsthuizen terecht. Daar gaan de naar schatting 40.000 stenen van de plaatselijke kerk in de verkoop. Met de opbrengst moet de basisrestauratie van het kerkgebouw betaald worden, maakte de Stichting Restauratie Kerk Garsthuizen vorige week bekend.

Volgens de stichting moeten alle stenen van het in verval geraakte kerkgebouw vervangen worden. De kerk in Garsthuizen deed vorig jaar mee aan het AVRO-televisieprogramma De Restauratie, maar wist de hoofdprijs van 1 miljoen euro niet te winnen. In oktober werd het gebouw bovendien extra beschadigd door een aardbeving als gevolg van de aardgaswinning in de regio.

Geïnteresseerden kunnen onder meer via de websitekerkgarsthuizen.nl kerkstenen kopen voor 10 euro per stuk, om daarmee aandeelhouder van het kerkgebouw te worden. Het is de bedoeling dat de namen van de kopers na de restauratie op een Wall of Fame in de kerk terechtkomen.

De hervormde gemeente Garsthuizen-Zandeweer c.a. belegt sinds 1993 geen diensten meer in het gebouw. (citaat Reformatorisch Dagblad 10-03-2009)

Uit Reformatorisch Dagblad, 4 november 2009.

De kerk in het Noord-Groningse dorp Garsthuizen heeft schade opgelopen door de aardbeving van donderdag. Pleisterwerk is naar beneden gekomen en in de muren zijn scheuren ontstaan, onder meer bij het monumentale orgel en bij het graf van een adellijke familie. Dat meldde een woordvoerder van de stichting die eigenaar is van de kerk.

De aardbeving deed zich ’s morgens omstreeks zeven uur voor in een gebied in en rond de gemeente Loppersum, waar ook Garsthuizen onder valt.

Het kerkje van Garsthuizen maakt door deelname aan een AVRO-tv-programma kans op 1 miljoen euro waarmee het gebouw gerestaureerd kan worden. Maar sinds de aardbeving is de staat waarin de kerk verkeert duidelijk nog verder verslechterd, zegt woordvoerder Marie-Lou Gregoire van de stichting die zich inzet voor het herstel van de kerk. Volgens haar is de omvang van de schade nog niet bekend. De stichting onderzoekt of ze een schadeclaim zal indienen.

In het SBS 6 programma ´Het mooiste gebouw van Nederland´, te opvolger van het AVRO programma ´BankGiro Loterij Restauratie´ is ook dit kerk in beeld geweest, maar bij de 2e tv uitzending op woensdag 24 februari 2010, nadat enkele juryleden de slechte toestand van de kerk hadden bekeken, is deze kerk helaas niet uitgekozen. Er is door de actievoerders nu een project opgestart waarbij leerlingen in de bouw zelf het kerkje mogen opknappen en ombouwen tot o.a. restaurant.

  • Uit Dagblad van het Noorden, 21 maart 2013

GARSTHUIZEN - De kerk van Garsthuizen krijgt mogelijk de bestemming van informatiecentrum van de Stichting Oude Groninger Kerken. Het in verval geraakte kerkgebouw is eigendom van de Stichting Restauratie Kerk Garsthuizen.

Het plan voor een bezoekerscentrum is volgens voorzitter Marie-Lou Gregoire de laatste strohalm om de kerk van de slopershamer te redden. Het idee voor een informatiecentrum is volgens haar bij de kerkenstichting enthousiast ontvangen.

  • Uit Dagblad van het Noorden 8 maart 2015

Maandag wordt een begin gemaakt met de verdere ontmanteling van de negentiende kerk van Garsthuizen die al langere tijd in vervallen staat verkeert. Allereerst wordt het monumentale orgel uit de kerk verwijderd. Daarna vangt de sloop aan die naar verwachting tien dagen gaat duren. Begin maart is aannemer Pruim begonnen met het stutten van de kerk. Daarmee moet worden voorkomen dat de kerk instort als het orgel eruit wordt gehaald. Orgelbouwer Mense Ruiter uit Zuidwolde gaat het orgel verwijderen. Wellicht dat het instrument een plekje krijgt in de monumentale Nicolaaskerk van Oldenzijl. Het andere monument - het graf van de familie Van Starkenborgh Staghouwer - blijft op haar oorspronkelijke plek liggen. Eerder werd dit grafmonument al beschermd ingepakt. Na de sloop gaat het nieuw te verrijzen gebouw als ‘landmark' gaat dienen voor de Stichting Oude Groninger Kerken. Mensen komen hiervoor straks van heinde en ver naar Garsthuizen komen. Zo krijgt de kerkenstichting een plek waar de ‘schatten' van het Hoogeland aan donateurs en toeristen worden getoond.

Externe links

Afbeeldingen

Exterieur

Interieur