Handelingen

Goirle, Kerkstraat - St. Jans' Onthoofding (1450 - 1896)

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam object: St. Jans' Onthoofding
Genootschap: Rooms-katholieke kerk
Provincie: Noord-Brabant
Gemeente: Goirle
Plaats: Goirle
Adres: Kerkstraat
Postcode:
Sonneveld-index:
Jaar ingebruikname:
Architect:
Huidige bestemming: gesloopt met behoud van toren
Monument status: geen



Geschiedenis

De oorsprong van deze kerk ligt rond het jaar 1450 als vervanger van een oud middeleeuws kerkje.
Nadat op 2 december 1636 bij resolutie van de Raad van State de rooms-katholieke godsdienst wordt verboden, komt de kerk vanaf 1639 in handen van de protestanten. De rooms-katholieke Goirlenaren zijn voor hun godsdienstplichten aangewezen op een grenskerk, de Goirlese Kluis, die onder Poppel aan de Steenvoirt wordt opgericht.

De paar protestanten hebben maar een kleine afgeschoten ruimte van het kerkgebouw nodig voor hun kerkdiensten, die geleid worden door predikanten uit Tilburg, Moergestel en Hilvarenbeek. Middelen om het gebouw goed te onderhouden hebben ze niet, waardoor de kerk sterk in verval raakt.
Een zware storm op 1 augustus 1674 doet een gedeelte van de toren instorten. Waarschijnlijk kreeg hij bij die restauratie toen de zware stugge vorm, waardoor hij later de Goirlese peperbus wordt genoemd.

Als in 1759 de rooms-katholieke schuurkerk in de Kerkstraat (nu Bergstraat) wordt gebouwd staat de kerk ook als Grote Kerk bekend.

In 1809 komt de kerk weer in handen van de rooms-katholieken. De bouwkundige staat was toen niet best meer, maar na de het verwijderen van de typische dwarsbalken in het schip in 1843 op aanraden van een Goirlese timmerman, raakte de kerk nog meer in verval. In 1849 en 1869 werd de kerk getroffen door blikseminslagen. Uiteindelijk wordt het gebouw in 1896 gesloopt en vervangen voor een nieuwe kerk die nu haaks op de straat komt te staan. De toren blijft behouden en wordt bij die gelegenheid voorzien van een nieuwe fundering en verhoogd.

Objectomschrijving

Priesterkoor

(Zie afbeelding.) Hoogaltaar in barokstijl, in 1809 overgenomen van een Roermonds convent, met een schilderij van de Antwerpse school als sluitstuk. Het is een voorstelling van de onthoofding van St. Jan. Het schilderij is in de 18e eeuw aan de kerk geschonken door de Goirlese smid Jan van Aelst. Dit schilderij hangt nu in een zijbeuk van de huidige kerk. Aan weerzijden van het altaar de beelden van St. Catharina en St. Barbara. In het priesterkoor hangen ook beelden van Petrus en Paulus, eveneens in de 18e eeuw geschonken door de kwezel Elisabeth Smith. Het priesterkoor wordt afgesloten door een fraaie communiebank.

Afbeeldingen

Bronnen