Handelingen

Grave, Sint Elisabethstraat 35 - Kapel Rijks Psychiatrische Inrichting (1898 - ????)

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam object: Kapel Rijks Psychiatrische Inrichting
Genootschap: Oecumenisch
Provincie: Noord-Brabant
Gemeente: Land van Cuijk
Plaats: Grave
Adres: Sint Elisabethstraat 35
Postcode: 5361HJ
Sonneveld-indexr: 16381
Jaar ingebruikname: 1898
Architect: Lokhorst, J. van
Huidige bestemming: buiten gebruik
Monument status: Rijksmonument 506921

Geschiedenis

Kapel Rijks Psychiatrische Inrichting. Verbouwd voormalig 'Arsenaal'. Buiten gebruik.

Monumentomschrijving Rijksdienst

Inleiding

VOORMALIG KRUITHUIS UIT 1689, DOOR J. VAN LOKHORST IN 1898 TOT KAPEL VERBOUWD: compact bakstenen gebouw op rechthoekige plattegrond en gedekt met zadeldak waarop rode, oud-Hollandse pannen. De zijgevels zijn met bakstenen steunberen geleed, de achtergevel (noord) met top en schouderstukken van Bentheimer zandsteen en geprofileerde kraagstukken, de voorgevel (zuid) met gemetselde klokkenstoel boven breed thermenvenster met eenvoudige bakstenen tracering en gevelsteen met jaartal 1898. Tegen de voorgevel een lager, platgedekt bakstenen toegangsportaal (uit 1831, dak met licht uitkragende borstwering uit 1898) met rondgesloten vensters in west- en oostgevel. Inwendig tongewelf (1689), grote toegangsdeuren, glas-in-lood (1898) en herplaatste wijwaterbak (1898).

Beschrijving

Het voormalige KRUITHUIS heeft architectuur- en bouwhistorische waarde als zeldzaam voorbeeld van herbestemming van een militair gebouw met een opslagfunctie tot een kerkelijk gebouw waarbij de primaire architectonische kenmerken van beide gebouwtypen (bijvoorbeeld zwaar uitgevoerd metselwerk en defensieve geslotenheid resp. steunberen en klokkenstoel) op overtuigende wijze zijn geassimileerd na verbouwing door architect J. van Lokhorst in 1898 tot kapel; in aard en verschijningsvorm is het voormalige kruithuis een structureel en beeldbepalend onderdeel van het historisch complex op het zuidwestelijk bastion van de stad en als zodanig van algemeen cultuurhistorisch belang. Omschrijving onderdeel (3) KAT MET VIJF KAZEMATTEN UIT 1694: aarden verhoging of kat (cavalier) bouwrestanten bevattend van het in 1674 zwaar beschadigde kasteel op deze plaats, en gediend hebbend als opstelplaats van geschut en tot beveiliging van het arsenaal, inwendig zijn vijf met tongewelven overkluisde ruimten aanwezig met uitgang in de bakstenen frontmuur aan het "arsenaalplein". Frontmuur verder ingedeeld door twee getoogde vensters met luiken ter weerszijden van de deuren, een dito venster met luiken boven de deur met uitzondering van de deur geheel rechts waar de muur is weggebroken (1898) en met een hooggeplaatst thermenvenster is uitgevoerd. Op de kat zijn nog restanten van de in landschapsstijl uitgevoerde wandeltuin herkenbaar.

Waardering

De kat of cavalier met vijf kazematten uit 1694 bezit ouderdomswaarde, is van algemeen cultuurhistorisch belang omdat het een zeldzaam en gaaf voorbeeld van militaire bouwkunst betreft en als zodanig ook van architectuurhistorische betekenis is. Vanwege de in de kat verwerkte restanten van het kasteel van Grave vertegenwoordigt het object archeologisch, architectuur- en bouwhistorisch belang. Daarnaast geldt de transformatie van de oorspronkelijk als verdedigingswerk opgerichte kat tot recreatief wandelgebied als cultuurhistorisch waardevol. Het object vormt in aard en verschijningsvorm een structureel en beeldbepalend onderdeel van het historisch complex op het zuidwestelijk bastion van de stad en is als zodanig van algemeen cultuurhistorisch belang te kenschetsen.

Afbeeldingen