Handelingen

Grolloo, Hoofdstraat 19 - Dorpskerk

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam object:
Genootschap:
Provincie: Drenthe
Gemeente: Aa en Hunze
Plaats: Grolloo
Adres: Hoofdstraat 19
Postcode:
Inventarisatienummer: 14003
Architect:
Bouwjaar 1853
Jaar ingebruikname:
Oorspronkelijke bestemming: Nederlands Hervormde kerk
Huidige bestemming: Protestantse Kerk
Monument status: Rijksmonument
Monumentenbordje 2014.jpg
482937



Geschiedenis

Grolloo, dorpskerk met pastorie; jk 20-04-2011

De inwoners van Grolloo, Schoonloo, Papenvoort en Vredenheim gingen voor 1853 in Rolde naar de kerk. Men ging te voet over vaak mulle of modderige zandwegen en had dan, per dienst, zo’n 12 tot 18 kilometer af te leggen. Men wilde graag een eigen kerk dichterbij hebben.

Aan Koning Willem III werd gevraagd om toestemming voor de bouw van deze kerk. Na het derde verzoek kwam de koninklijke goedkeuring. Dankzij de inzet van 47 gezinnen, die ruim vijfduizend gulden van de krappe tienduizend gulden op tafel legden, kon de eerste dienst op 8 januari 1854 gehouden worden.

De kerk is gebouwd in neoclassicistische stijl. Karakteristiek voor deze kerk zijn de met leien gedekte dakruiter en de rondbogige gietijzeren ramen. Samen met de pastorie vormt de kerk een mooie eenheid die past bij de stijlvolle boerderijbouw van het dorp.

In het kleine spitse torentje hangt een klok uit 1422. Op zaterdagavond om 18:00 uur en op zondag om 09:00 uur klinkt er klokgelui. Bij de aanvang van de kerkdienst, als de kaars op de liturgische tafel wordt aangestoken, wordt de klok geluid. Wanneer er iemand is overleden luidt de volgende morgen om 08:00 uur de klok. Ook een begrafenisstoet wordt vergezeld door de klanken van de klok.

In 1937 werd het voorste gedeelte van de kerk afgescheiden en tot voorlokaal omgebouwd. Zodoende komt men via de kerkdeur eerst in het vergaderlokaal en daarna pas in de eigenlijke kerkruimte. Hierdoor wijken de ramen aan de voorkant en de eerste ramen aan de zijkant af van de andere ramen.

De kerk staat in het midden van het dorpsleven, waarbij zij mensen inspireert en steunt. Zij is de ontmoetingsplaats voor allen die zich geraakt weten door het geloof of zoekend zijn naar dat geloof. Tevens biedt zij ruimte voor culturele activiteiten.

Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed

Nederlands Hervormde KERK gebouwd in 1853 in neoclassicistische stijl. Stichtingssteen in voorgevel: 'Gesticht 1853. Kerkvoogden Roelof Hagting, Remmelt Haange, Lens Beyring'.

De kerk is in 1975 in opdracht van de kerkenraad door Bureau Monumentenzorg van de provincie Drenthe gerestaureerd. Daarbij werden onder meer de (half- )zuilen in Dorische orde en een nieuwe kroonluchter geplaatst.

Vermeldenswaardig is de achter de kerk gelegen begraafplaats; deze is echter van lokaal belang.

Omschrijving

Zaalkerk van vijf traveeën gebaseerd op rechthoekige grondslag en opgetrokken in baksteen; gedekt door een zadeldak belegd met hollandse pannen. Opbouw zijgevel met spaarvelden voor de rondboogvensters met gietijzeren roedeverdeling; natuurstenen vensterbanken; staafankers. De eerste travee heeft hoge rondboogvensters ten behoeve van de ontvangstruimte en de vergaderzaal op de verdieping.

De symmetrisch ingedeelde voorgevel heeft een risaliserende middenpartij bestaande uit dubbele paneeldeuren, rondboog bovenlicht; houten waterlijst; gietijzeren rondboograam; torenspits met een met lei bedekte schacht, opengewerkte achtkantige spits met leibedekking.

Klokkenstoel met klok van een anonieme gieter, 1422, diam. 52,5 cm.

Interieur

Een met trekstangen uitgevoerd tongewelf met ornament in stucwerk; plavuizen op de grond.

Sobere inrichting met preekstoel (veelhoekige kuip rustend op bol en kolom; klankbord), houten kerkbanken, houten lambrisering, houten achterwand waarboven balkon.

Waardering

Kerk van cultuurhistorisch belang als bijzondere uitdrukking van een geestelijke ontwikkeling, van architectuurhistorisch belang vanwege het ontwerp, de vormgeving, de gaafheid en herkenbaarheid, van stedebouwkundig belang vanwege de functionele samenhang met pastorie en begraafplaats en de ruimtelijke betekenis van het object ten opzichte van het dorp.

Orgel

Algemeen

Het orgel is in 1934 gebouwd door de firma G. van Leeuwen & Zoon (Leiderdorp) voor de kapel van de Stichting "Licht en Kracht" te Assen. In 1967 plaatst de firma B. Koch (Apeldoorn) het in de Jozefkerk te Assen. De firma Mense Ruiter Orgelbouw (Zuidwolde/Gn.) plaatst het in 1983 over naar Grolloo.

Dispositie

  • Manuaal: Bourdon 16' - Prestant 8' - Roerfluit 8' - Viola di Gamba 8' - Octaaf 4' - Woudfluit 2' - Mixtuur 3 sterk bas - Cornet 4' 4 sterk discant - Cor anglais 8' bas/discant - Tremulant.
  • Pedaal: Subbas 16' (transm.).
  • Pedaalkoppeling.
  • Speelhulpen: 3 vaste combinaties.

Pneumatische kegellade. Manuaalomvang: C-g3. Pedaalomvang: C-d1.

Externe links

Afbeeldingen

Exterieur