Handelingen

Kerkrade, Bleijerheiderstraat 165 - Antonius van Padua

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam kerk: Antonius van Padua
Genootschap: Rooms Katholieke Kerk
Provincie: Limburg
Gemeente: Kerkrade
Plaats: Kerkrade
Adres: Bleijerheiderstraat 165
Postcode: 6462AJ
Inventarisatienummer:
Jaar ingebruikname: 1930
Architect: Boosten, A.J.N.
Huidige bestemming: kerk
Monument status: Rijksmonument 513742


Geschiedenis

Zeer belangrijke kerk met toren. In deze kerk gaaf bewaarde serie glas-in-loodramen van Henri Jonas.

Monumentomschrijving Rijksdienst

Met elementen van het Expressionisme in 1930 naar een ontwerp van de architect Alphons Boosten uit Maastricht gebouwde ROOMS-KATHOLIEKE KERK ter ere van Sint Antonius van Padua. De kerk is aan de achterzijde via de sacristie verbonden met de na-oorlogse pastorie. Deze aanbouw is uitgesloten van bescherming.

Omschrijving

Vrijstaand kerkgebouw met kruisvormig grondplan en uitgebouwde vijfhoekige absis. Het schip is afgedekt met een zadeldak gedekt met leien in Maasdekking. De smallere kruisarmen zijn voorzien van een lager zadeldak eveneens gedekt met leien. Het schip wordt, vóór de kruisarmen, aan beide zijden geflankeerd door een zijbeuk. Deze beuken zijn elk voorzien van topgevels met daarachter dwars op het schip geplaatste zadeldaken. Het toegepaste bouwmateriaal is tufsteen voor de plint van de toren, de frontgevel en de linkerzijgevel; en baksteen, met metselwerk in kettingverband, voor de opstand. De toegangstrappen en ornamenten in lava-basalt. De toren met naaldspits is in de linkerzijde van de frontgevel geplaatst in de oksel van portaal en linkerzijbeuk. De toren is voorzien van galmgaten met hieronder het uurwerk. In het basement van de toren is een gevelsteen aangebracht met het jaartal 1931, vervaardigd door de beeldhouwer Charles Vos.

Het portaal is geplaatst tegen de topgevel van het schip en is afgedekt met een zadeldak. In het portaal de hoofdentree met toegangstrap met zeven treden. Rechthoekige houten deuren met smeedijzeren beslag. Boven de kerkdeuren is een geornamenteerde natuurstenen latei aangebracht. De entree is geplaatst in een hoge spitsboogvormige metselwerkomlijsting met trapsgewijs terugspringend metselwerk. In deze omlijsting boven de entree een hoog vijfdelig verticaal geleed gebrandschilderd raam. De entree wordt aan beide zijden geflankeerd door een brede nis. De nissen zijn boven de plint voorzien van een driedelig horizontaal geleed ornament.

Aan weerszijden van het portaal de entrees van de zijbeuken. Deze entrees met spitsboogvormige houten deur en toegangstrap.

In de zijgevels en absis spitsboogvormige glas-in-lood vensters. In de topgevels van de kruisarmen drie hoge glas-in-lood vensters. De borstweringen van de ramen in de linkerzijgevel bestaan uit gebouchardeerde tufstenen blokken.

Aan de absis een aanbouw in een bouwlaag van de sacristie. In de achtergevel van de rechterkruisarm boven de sacristie decoratief metselwerk in een kruisvorm.

INTERIEUR: plint uitgevoerd in tufsteen, opstand grotendeels in mergel; schip en kruisarmen zijn voorzien van een spitsboogvormig tongewelf; de zijbeuken zijn overdekt met dwarsgeplaatste spitse tonnen. De absis is afgedekt met een vijfhoekig kalot. De spitsboogvormige scheibogen tussen schip en zijbeuken worden gedragen door pijlers die bestaan uit afwisselend lagen baksteen en tufsteen. Vloer van schip en zijbeuken met authentieke tegeltjes; authentieke communiebanken en kerkbanken; zes authentieke houten biechtstoelen; aan rechterzijde hoofdaltaar het Antoniusaltaar in roze marmer; aan de linkerzijde hoofdaltaar het Maria-altaar eveneens in roze marmer. In alle kerkdeuren en biechtstoelen decoratieve rechthoekige patronen en ornamenten met expressionistische vormgeving. Doopkapel met smeedijzeren toegangshek; vier beelden in tufsteen; doopvont in zwarte marmer met koperen deksel. Links naast ingang van de doopkapel groot houten triomfkruis uit 1925. Oxaal rustend op twee brede kolommen in tufsteen.

Gebrandschilderde ramen van glazenier Henri Jonas: in de kooromgang vijf ramen met afbeeldingen van Christus, Franciscus, Antonius, Paschalis,en Clara; in het transept twee ramen, iedere voorstelling strekt zich uit over drie ramen, gescheiden door muurbaai, aan de linkerzijde Sint Antonius omgeven door emblemata, aan de rechterzijde Sint Franciscus, omgeven door voorstellingen uit het zonnelied. In de zijbeuken: ramen met voorstellingen van Maria; Anna te Drieën; Elisabeth; Teresia van Lisieux; O.L.V. van Lourdes; Barbara; Jozef; Christus en kinderen; Lodewijk; Martinus en Antonius. Raam boven doopkapel met voorstelling Johannes de Doper. Raam in doopkapel met voorstelling Heilige Drie-eenheid en drie kleine ramen met voorstelling van het Doopsel met in het midden doopvont met tekst en links en rechts een engel met kind. Westraam met voorstelling Crucifix met 25 kleine ruitjes. Kruiswegstaties, olieverf op doek, XX a : telkens drie of vier figuren in contrastkleuren en met licht-effekt.

Waardering

De R.K. Kerk Sint Antonius van Padua is van cultuurhistorische waarde als bijzondere uitdrukking van een geestelijke ontwikkeling t.w. de katholieke religie. De kerk bezit architectuurhistorische waarde vanwege haar bijzonder belang voor de bovenregionale geschiedenis van de architectuur, voor het vroege oeuvre van architect Alphons Boosten, wegens de bijzonder belangwekkende inventaris en de inrichting. Er is sprake van historisch-stilistisch belang omdat kerk, inrichting en inventaris gezamenlijk uit de dezelfde (korte) ontstaansperiode dateren. De kerk is tenslotte van algemeen belang op grond van de architectuurhistorische waarde en de architectonische gaafheid van ex- en interieur.

Externe links