Handelingen

Maasland, Doelstraat - Gereformeerde Kerk

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam object:
Genootschap:
Provincie: Zuid-Holland
Gemeente: Midden-Delfland
Plaats: Maasland
Adres: Doelstraat
Postcode:
Sonneveld-index: 02606
Jaar ingebruikname:
Architect: Th. van der Doll / Tjeerd Kuipers (1857 - 1942)
Huidige bestemming: gesloopt
Monument status: geen



Geschiedenis

Karakteristiek Gereformeerd kerkgebouw zonder toren.

Door een breuk in de Hervormde Gemeente ontstond in 1888 te Maasland de Gereformeerde Kerk. Aanvankelijk werden de samenkomsten gehouden in het schoolgebouw in de Doelstraat. Tevens werd een stuk grond, gelegen in de Doelstraat, van de Duitsche Orde aangekocht, waarop een kerkgebouw voor de gemeente gesticht zou worden. In het najaar van 1888 werd met de bouw begonnen naar het plan van den heer Th. van der Doll, bouwkundige te Maassluis, onder wiens opzicht het metselwerk werd verricht door de metselaars Binnendijk en Lalleman, het timmerwerk door de timmerlieden de Baan en van Eymeren, het schilderwerk door de schilders Valk en Van der Burgh. Op zondag 24 februari 1889 werd het gebouw in gebruik genomen.

Boven de entree van het kerkgebouw een steen met de woorden: ‘De Heere heeft groote dingen bij ons gedaan, dies zijn wij verblijd.’ Op de vergadering van 24 september 1899 werd het definitieve besluit genomen tot samensmelting van de beide Gereformeerde Kerken (A - Lange Taam; B - Doelstraat) te Maasland. Daardoor kwam het zielental op ruim 850.

In de voorwaarden bij de samensmelting was bepaald, dat het kerkgebouw in de Doelstraat zo moest worden verbouwd, dat het voortaan de verenigde Gereformeerde gemeenten van Maasland kon bevatten. De heer Tjeerd Kuipers[1] architect te Amsterdam, werd opgedragen bestek en tekening te maken. Het werk werd gegund aan den timmerman-aannemer G. van der Vlugt, die samen met de metselaars H. Binnendijk en Jac. van der Vlugt, en schilder J. Valk de verbouw uitvoerden. Op 24 maart 1901 werd het kerkgebouw in gebruik genomen.

Op het glasraam in den nieuw-aangebouwden vleugel is in gebrandschilderd glas aangebracht een levensboom en een opgaande zon, als volgt verklaard: ‘Een levensboom, als beeld van de Kerke Gods, en een opgaande zon daarnevens als beeld van de Zonne der Gerechtigheid, Christus, om de gemeente er blijvend aan te herinneren, dat de Kerk er niet is, noch iets vermag zonder Christus, maar tevens om haar de vertroostende belofte uit Maleachi 4:2 te herinneren: Ulieden, die Mijnen Naam vreest, zal de Zonne der Gerechtigheid opgaan.’

(Bron: Geschiedenis van Maasland, B.J. Post, 1909)

Het gebouw is in 1960 gesloopt nadat een nieuwe gereformeerde kerk in gebruik genomen is. Resteren nog twee monumentale bomen die de ingang markeerden.

Orgels

Oude orgel

Na de uitbreiding van de kerk in 1901 voldeed, volgens Post, het oude orgel niet meer aan de te stellen eisen.

Wie dit instrument heeft geleverd en geplaatst is tot nu toe onbekend. In elk geval is uit de werkenlijst van orgelbouwer Jan Proper op te maken dat in 1902 een orgel uit ‘de gemeente Maasland’ is aangekocht door Waskemeer (fr) en daar op een galerij is geplaatst. Auteur Walstra weet niet wat hier mee bedoeld wordt omdat hij de bouw van een nieuw orgel in Maasland op 1900 houdt. Hij meldt wel dat dit orgel door Waskemeer, na 14 jaar, in 1916 aan een particulier wordt verkocht.

Op de website van de Gereformeerde kerk Haulerwijk – Waskemeer 1838-1988 valt te lezen:

‘Toen bleek dat de gemeente van Maasland ons een orgel kon leveren. Nadat meester Mollema het instrument beproefd had, besloten we het te kopen. De heer Proper uit Kampen plaatste het op de galerij. Het werd op 17 december 1902 ingewijd. ‘ en verderop:
’Intussen moest het orgel enkele malen grondig worden gerepareerd, tot het amechtig werd. In februari 1916 deelde de organist mee, dat hij geen moed meer had het nog verder te bespelen. Als de kerkeraad geen maatregelen nam, vroeg hij met ingang van 1 april 1916 ontslag. Noodgedwongen moesten we toen naar een ander instrument omzien.’

Proper-orgel

In het jaar 1902 wordt een nieuw orgel in de kerk geplaatst, dat vervaardigd is in de bekende fabriek van den heer Proper te Kampen. Het voldoet uitmuntend en is een sieraad in het kerkgebouw. In vijf jaren tijd was het nieuwe orgel door wekelijkse vrijwillige bijdragen geheel afbetaald. (Bron: Geschiedenis van Maasland, J.L.F.Post, 1909)

Organist op dit orgel was Adrianus (Janus) Korpershoek (1869-1930), vanaf 1890 organist met een jaarwedde van 50 gulden. Na zijn overlijden nam zoon Arie Korpershoek deze taak van hem over.

Het orgel werd in 1950 verkocht aan de Gereformeerde Kerk van Utrecht (Maranathakerk, in 1950 Noodkerk genoemd). Daar is het door de firma De Koff in een nieuwe kas geplaatst, gerestaureerd en uitgebreid tot een twee klaviers orgel.

Dispositie Proper orgel
  • Manuaal: Prestant 8’ - Bourdon 16’ - Holpijp 8’ - Viola di Gamba 8’ - Octaaf 4’ - Fluit 4’ - Octaaf 2’ - Quint 2 2/3’ - Cornet 4 st disc. - Trompet 8’ (b+d).
  • Pedaal: aangehangen?
Bron: Jan Proper (1835-1922), R. Walstra, Leeuwarden

Valckx & Van Kouteren-orgel

In 1950 wordt een nieuw orgel geleverd door de firma Valckx & Van Kouteren & Co. (Rotterdam).

In 1958 wordt dit orgel, in gewijzigde vorm, door de firma B. Pels & Zoon (Alkmaar) overgeplaatst naar de Nieuwe Kerk aan de Huis te Veldelaan 16.

Afbeeldingen

Exterieur

Interieur