Handelingen

Schagen, Markt - Christoforus (1460 - 1895)

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam kerk: Christoforus
Genootschap: Ned. Hervormde Kerk
Provincie: Noord-Holland
Gemeente: Schagen
Plaats: Schagen
Adres: Markt
Postcode:
Inventarisatienummer:
Jaar ingebruikname: 1460
Architect:
Huidige bestemming: door brand verwoest

Geschiedenis

Dit was een historische kerk met toren en dakruiter.

De eerste kerkgebouwen van Schagen lagen binnen het terrein van het lokale kasteel. Dit kasteel, dat waarschijnlijk al vroeg eigendom was van de Egmondse Abdij, vormde het hart van het middeleeuwse dorp, dat in 1415 stadsrechten kreeg en als marktplaats al gauw een regionaal centrum van enige betekenis werd. Rond 1460 werd op het marktplein een nieuwe kerk voltooid. Onduidelijk is of deze kerk op de plaats van een eerdere kerk werd gebouwd, of dat de plaatsing van het godshuis op het marktplein (dat overigens direct aan de voorburcht grenst) nieuw was.

De oude kerk

De kerk die op de markt verrees was relatief groot en had een prominente toren. Het gebouw is in de 19e eeuw door architect Adolph Muller nauwkeurig gemeten en getekend, zodat we een beeld hebben van het uiterlijk van deze kerk. Zij bestond uit een eenbeukig schip met aan beide zijden een nieuwere uitbouw tot aan het koor. Het koor zelf was rond en had vijf grote gotische vensters. Het koor van de kerk was op het oosten gericht. Boven op het schip stond een kleine spits in de vorm van een ui.

De toren, in het westen, had een sobere aanzet en bestond uit drie geledingen. De middelste had twee gemetselde bogen, de bovenste drie. Aan alle zijden was één galmgat voorzien. De bovenbouw in leisteen had aan alle zijden een uurwerk en een typische "ui". Deze bovenbouw was duidelijk van later datum, al is een precieze datering niet vast te stellen. Voor deze bovenbouw gereed kwam is de toren mogelijk stomp geweest en diende hij als baken voor de scheepvaart, die tot de grote inpolderingen ten westen van Schagen nog mogelijk was.

In de kerk bevonden zich de grafkelders van de heren van Schagen, alsook kostbare kandelaren en meubilair. Dit alles zou bij de fatale brand verloren gaan.

De brand

Op 29 augustus 1895 ontstond, waarschijnlijk door onvoorzichtigheid van een aanwezige loodgieter, brand op het dak van het schip. Door de wind wakkerde de brand snel aan en spoedig moest het kerkgebouw als verloren worden beschouwd. Schip en toren verwerden tot een ruïne. Al kort na de brand werd besloten dat er een nieuw kerkgebouw op dezelfde plek zou verrijzen. Dit is de kerk die tot op de dag van vandaag het stadsgezicht van Schagen domineert.

Afbeeldingen