Handelingen

Spijk, 't Loug 1 - Andreaskerk

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam kerk: Andreaskerk
Genootschap: PKN Protestantse gemeente Spijk - Losdorp (Gn)
Provincie: Groningen
Gemeente: Eemsdelta
Plaats: Spijk (Gr.)
Adres: 't Loug 1
Postcode: 9909AA
Sonneveld-index: 01202
Jaar ingebruikname: 1676
Architect:
Huidige bestemming: hervormde kerk
Monument status: Rijksmonument 9483

Geschiedenis

Historische dorpskerk met sierlijke toren.

De vroeg-13e-eeuwse kerk, die volgens een kerkzegel uit 1534 gewijd was aan de apostel Andreas, brandde (samen met een aantal huizen) in de jaren 1670 deels af en werd in 1676 herbouwd als zaalkerk. In 1848 werd een aanbouw aan de huidige kerk van Spijk gebouwd. In 1902 verrees ter vervanging van een dakruiter uit 1711 het huidige karakteristieke 'torentje van Spiek' naar voorbeeld van de toren van de Mariakerk van Uithuizermeeden. De in 1709 door Titie Goossens gegoten klok werd in de Tweede Wereldoorlog omgesmolten. De huidige klok is van 1947 en het klokkenspel van 1961. De kerk werd gerestaureerd tussen 1967 en 1970. De rondlopende gracht om het kerkhof (tot 1859 gebruikt) is behouden door de loop der eeuwen. In de kerk staan onder meer een preekstoel uit 1902 die deels uit 17e-eeuwse elementen bestaat. Er ligt ook een aantal 17e- en 18e-eeuwse grafzerken.

  • 2022 - Na een grondige restauratie en een bijzondere vondst gaat de kerk van Spijk weer open, eerste kerkdienst wordt al in het openingsweekend van 18 maart 2022 gehouden.

Bijzondere vondst

Tijdens de restauratie van de kerk is ook een bijzondere vondst gedaan. Aan de zuidzijde kwam achter het stucwerk een bakstenen hoofdje tevoorschijn. Dit hoofdje was een sluitsteen boven een oude, dichtgemetselde ingang van de kerk uit de dertiende eeuw. Eeuwenlang is dit hoofdje achter het stucwerk verborgen geweest. Na de restauratie blijft dit bijzondere mannetje of vrouwtje zichtbaar in de gevel.

Monumentomschrijving Rijksdienst

Op rond, door een brede gracht omgeven KERKHOF gelegen KERK en TOREN. Gepleisterd eertijds overwelfd eenbeukig kerkgebouw met jongere sluiting (1676) en aanbouw aan de noordzijde; ingebouwde westtoren uit 1902. Het muurwerk is blijkens materiaal en een bij ontpleistering waargenomen vensternissenpartij 13e eeuws. Preekstoel met klankbord, waarschijnlijk uit 1676; koperen tweelichtskaarsen arm, twee gesmede voetstukken voor doop- en collecteschaal. Kraak met gesneden lijsten; tegen de torenwand wapencartouche door twee gesneden leeuwen gehouden. Drie grafzerken voor de familie Ubbena, waarvan een op het kerkhof. In de toren klok uit 1709. Orgel met twee klavieren en aangehangen pedaal, in 1884 gemaakt door L. van Dam en Zn.

Orgels

Hoofdorgel

De Hervormde Kerkvoogdij in Spijk (Gr.) adverteerde op 17 maart 1883 in de Kerkelijke Courant met een oproep voor referenties van orgelmakers. De firma Van Dam heeft hier blijkbaar op gereageerd. Zij kregen de opdracht voor de bouw van een orgel. Op 3 augustus 1884 werd het nieuwe Van Dam-orgel in gebruik genomen. Het orgel stond oorspronkelijk op een orgelgalerij in het koor. Sinds de restauratie van de kerk in 1970 staat het aan de westkant. De firma Mense Ruiter vernieuwde in 2007 de windmotor en restaureerde de balg in 2008. Het pedaalklavier uit 1970 is in 2008 vervangen door een oud klavier van rond 1900.

Koororgel

Het koororgel is gebouwd door B&M Orgelmakers in 2001.

Externe links

Afbeeldingen

Exterieur

Interieur