Handelingen

Tull en 't Waal, Waalseweg 71 - Hervormde Kerk

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam kerk:
Genootschap: PKN Hervormd
Provincie: Utrecht
Gemeente: Houten
Plaats: Tull en 't Waal
Adres: Waalseweg 71
Postcode: 3999NN
Inventarisatienummer: 04320
Jaar ingebruikname: 1778
Architect:
Huidige bestemming: kerk
Monument status: Rijksmonument
Monumentenbordje 2014.jpg
398785

Geschiedenis

Monumentomschrijving Rijksdienst

In verschillende bouwperioden tot stand gekomen, doch in oorsprong Middeleeuwse ZAALKERK, opgetrokken in diverse soorten baksteen onder met blauwe pannen gedekt zadeldak met schild bij de absis en met een gedeeltelijk ingebouwde fronttoren.

Het vier traveeën tellende schip, waarop de driezijdig afgesloten, 19de eeuwse absis aansluit, heeft een 1778 aangebrachte bakstenen ommanteling met door natuurstenen platen afgedekte steunberen en bevat daartussen 19e eeuwse rondboogvensters met witgepleisterde omlijstingen en ijzeren roedenverdeling met spitsvork-motief; in de noordgevel bij de toren een oculus, eveneens met witgepleisterde omlijsting en met ijzeren roos-verdeling, boven een naderhand dichtgemetselde, getoogde ingang; in de zuidgevel een zijingang bij de toren - met links bovenin een gebakken steen met jaartal 1567 - en geheel rechts een ingang naar de tot consistorieruimte ingerichte absis. De absis bevat in het midden een witgepleisterd, dichtgezet rondboogvenster met omlijsting.

De in oorsprong mogelijk 14e eeuwse fronttoren is aan drie zijden voorzien van keper- en rondboogvormige blindnissen met siermetselwerk; op het afgeplatte, met leien gedekte tentdak een na bliksem-inslag in 1949 gereconstrueerde houten klokkentoren met dubbele rondbogen, afgedekt door een leien tentdak en bekroond door een windwijzer met haan. Klokkentorentje met klok van H. Meurs, 1616, diam. 64,5 cm.

De hoofdingang, met dubbele getoogde houten deuren, bevindt zich in de voorgevel van de toren. Rechts van de toren is een dienstruimte aangebouwd, die hoger is opgetrokken dan het teruggerooide linkerdeel van de voorgevel, en bovendien is voorzien van vlechtingen, alsook van een vensterluik.

Het sobere, grotendeels witgepleisterde interieur wordt overdekt door een spitstongewelf en heeft een voornamelijk 19de-/vroeg-20ste-eeuws karakter dankzij het houten kerkmeubilair met op het bankenplan aansluitende lambrizering, de in het zicht gelaten houten draagconstructie - bestaande uit vijf kistbalken om ijzer met geprofileerde sleutelstukken, langsbalken en spitsboogvormige Philibertspanten - en de van een houten borstwering met panelen voorziene galerij aan de torenzijde, gesteund door twee gietijzeren kolommen met Corinthische kapitelen. Tegen de scheidingswand aan de koorzijde staat in het midden, met een afzonderlijke deur, de laat-18e-eeuwse zeszijdige preekstoel met koperen lezenaar opgesteld op een kelkvormige voet tussen de twee paneeldeuren naar de consistorieruimte en orgelgalerij daarboven met houten balustrades aan weerszijden. Eenklaviers pneumatische orgel uit 1921, gemaakt door de firma A.S.J. Dekker, Goes. In 2005 gerestaureerd door Flentrop Orgelbouw.

Markant gesitueerde dorpskerk van Middeleeuwse oorsprong met latere toevoegingen en daarbij behorende onderdelen van belang wegens architectuur- en cultuurhistorische waarde van exterieur en interieur.

Afbeeldingen

Exterieur

Interieur