Handelingen

Vollenhove, Bisschopstraat 32 - O.L. Vrouwekerk of Kleine Kerk

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam kerk: O.L. Vrouwekerk of Kleine Kerk
Genootschap: PKN Gereformeerde Kerk
Provincie: Overijssel
Gemeente: Steenwijkerland
Plaats: Vollenhove
Adres: Bisschopstraat 32
Postcode: 8325BC
Inventarisatienummer: 10634
Jaar ingebruikname: 1434
Architect:
Huidige bestemming: kerk
Monument status: Rijksmonument 10541

Naamgeving

In Vollenhove staat deze kerk bekend als "Kleine- of Mariakerk"

Geschiedenis

Historische kerk met toren (de hoogste kerktoren in Vollenhove).

Voormalige R.K. kerk. Later Hervormde Kerk. Sinds 1981 Gereformeerde Kerk.

In 1423 is deze kerk gebouwd op de plaats van een kapel uit ongeveer 1380. Voor de reformatie was de kerk gewijd aan Onze Lieve Vrouwe. (de Heilige Maria) In 1450 is de kerk vergroot. Als metselmateriaal werd destijds leem gebruikt, later werden de stenen gevoegd met cement. De kerk heeft een houten gewelf. Vanwege bouwvalligheid heeft men de "capelle" of "Gerfkamer" afgebroken en de muur in de oorspronkelijke staat gebracht. In 1660 werd een galerij geplaatst en in 1781 werd het meubilair vernieuwd en de zolder afgewerkt. In 1911 werd het dak vernieuwd en voorzien van leien.

In de kerk staat een fraaie oude eiken preekstoel. Die preekstoel blijkt afkomstig te zijn van de Hervormde kerk van Beulake. In de tweede helft van de 17de eeuw was het dorpje Beulake één van de belangrijkste centra in de Kop van Overijssel. Het winnen van turf was een belangrijke bron van inkomsten, ook in de Kop van Overijssel. Waar het veen was weggehaald ontstonden plassen, die steeds groter werden, niet alleen door het turfsteken, maar ook door de wind en de golven. In 1776 werd Beulake het slachtoffer en verdween het van de aardbodem. Wie nu, in de buurt van Giethoorn, over de Beulakerwijde vaart moet weten dat op de bodem van dat meer soms nog wel restanten van Beulake worden teruggevonden. (49-03/55-06)

Toren

De bouw van de toren, die aanvankelijk los stond, is in 1450 begonnen. Acht jaar later kwam de bouw gereed. In oorsprong bestond de toren uit drie geledingen afgedekt met een lage spits. In de klokkenstoel is plaats voor twee klokken. Uit de stukken zou kunnen worden opgemaakt dat de oorspronkelijke klokken uit 1458 in de Franse tijd (1784) of daarna (1817) zijn omgesmolten tot kanonnen, bedoeld voor het waarschuwen bij hoog water.

In 1823 werd de lage spits van de toren verwijderd en vervangen door een stenen bovenbouw. In 1862 scheurde de klok en is vervangen door een nieuwe die door Petit & Fritsen te Aarle Rixtel. In 1943 werd de klok door de bezetter gevorderd en keerde niet terug. Pas in 1960 kwam er een nieuwe. Het opschrift luidt:

Van Bergen 19 Heiligerlee 1960, daar onder:

In 1958 verving ik de klok van 1482 die in 1943 werd geroofd en daar onder

'Deo Gratias.

Het opschrift is merkwaardig de voorgaande klok stamde niet uit 1482 maar 1862 en de huidige klok draagt het jaartal 1960 terwijl hij 1958 werd gegoten.

Monumentomschrijving Rijksdienst

Kleine Kerk. Eenbeukig schip, waarschijnlijk uit 1434 met toren uit 1458, verhoogd in 1823. De kerk bezit een preekstoel XVII, afkomstig uit de kerk van het verdronken dorp Beulake.

Orgel

Het eerste orgel werd in de kerk geplaatst in 1849. In 1911 is dit orgel vervangen door een Garrels-orgel afkomstig uit de oud-katholieke kerk in Den Haag. In 1979 is dit orgel door de Oud-Katholieke Parochie van Den Haag teruggekocht. De Gereformeerde kerk heeft het eigen orgel uit 1962 overgebracht van de kerk in de Kerkstraat. Dit is achter het oude orginele front geplaatst. Dit Westfaalse orgelfront werd waarschijnlijk gebouwd door de orgelbouwer Heilman. Tot 1812 stond dit orgel in de St. Plechelmuskerk te Oldenzaal, daarna kwam het in Denekamp terecht en daarna in 1911 in Vollenhove. Het huidige orgel dat erachter gebouwd is heeft als bouwjaar 1962 en bestaat uit een 19e eeuws pijpwerk.

Externe links

Afbeeldingen

Exterieur

Interieur