Handelingen

Warmond, Herenweg 82 - Hervormde Kerk

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam kerk: Hervormde Kerk
Genootschap: PKN Ned. Hervormd
Provincie: Zuid-Holland
Gemeente: Teylingen
Plaats: Warmond
Adres: Herenweg 82
Postcode: 2361ER
Inventarisatienummer: 03657
Jaar ingebruikname: 1874
Architect: Wilk, A. van der
Huidige bestemming: kerk
Monument status: Rijksmonument
Monumentenbordje 2014.jpg
521948


Geschiedenis

Monumentomschrijving Rijksdienst

Kerk

De Hervormde KERK is opgetrokken in rode baksteen op een T-vormige plattegrond onder een zadeldak met steekkap gedekt met gesmoorde Tuiles du Nordpannen en een achtkantige gemetslede dakruiter met een houten lantaarn en een spits met leien in maasdekking. De T-vorm wordt bepaald door de sterk risalerende middenpartij aan de voorkant (noordwest). De gevels zijn rijk gedecoreerd met gepleisterde elementen als een plint, hoeklisenen, spitsboogfriezen in de geveltoppen en cordonlijsten. Onder de gootlijst een gepleisterde sierrand. De hoeklisenen worden bekroond door obeliskvormige ornamenten. In alle gevels een regelmatige geleding met rondboogvensters voorzien van ijzeren kozijnen, roedenverdeling en tracering. Onder de vensters gepleisterde waterdorpels en een doorgetrokken cordonband en boven de vensters gepleisterde aanzet- en sluitstenen met daaromheen stuclijsten op consoles. In de geveltoppen een roosvenster met tracering en gepleisterde aanzet- en sluitstenen in een ronde stuclijst. De hoofdentree bevindt zich in de risalerende middenpartij van de voorgevel bestaande uit een dubbele houten paneeldeur onder een halfrond bovenlicht met tracering in een gepleisterde lijst. Boven de entree twee rondboogvensters en een roosvenster in de top. Aan weerszijden in het terugliggende geveldeel een rondboogvenster.

De zijgevels (noordoost en zuidwest) zijn geleed door drie vensters en een roosvenster in de geveltop.

Tegen de achtergevel (zuidoost) bevindt zich een lage platte rechthoekige aanbouw. In de noordoostelijke eindgevel van de aanbouw een houten deur onder een rondboogvormig bovenlicht, in de langsgevel twee rondboogvensters met bovenlichten. De detaillering van de gevels is gelijk aan het hoofdvolume. De vensters zijn echter niet van decoratie voorzien. Vanuit de aanbouw is een schoorsteen tegen het hoofdvolume gemetseld. Aan weerszijden van de aanbouw in het hoofdvolume een venster.

Interieur

In de vrijwel rechthoekige kerkzaal bevindt zich aan de zuidoostzijde in een uitbouw met balkon een orgel uit 1842 vervaardigd door orgelmakerij N.A. Lohman en Zonen te Groningen en Gouda voor het voormalige kerkgebouw. In 1872 is het in de nieuwgebouwde kerk geplaatst evenals de inspringende balustrade. In 1962-63 werd het orgel gerestaureerd en gewijzigd door P.C. Blik uit Leiden. Het orgel heeft de traditionele structuur van een balustrade-orgel uit de eerste helft van de negentiende eeuw. Het vijfledige front met grote middentoren en lagere zijtorens hebben elk zeven pijpen en tussenvelden met vier maal acht pijpen. De firma Lohman uit Gouda, kreeg in 1843 de opdracht tot vervaardiging en plaatsing van het nieuwe orgel. De organist J.J. Hepp uit Leiden kreeg het toezicht op de werkzaamheden zoals het "examineren" en de inwijding van gemeld orgel. Ter meerdere glorie van de begunstigers A. Wolters en A.J. van Geemen werden hun wapens in het orgelfront aangebracht. Nog in hetzelfde jaar was er sprake van een langdurige buitengewone hitte, waardoor gebreken ontstonden aan het orgel die door de firma Lohman hersteld werden.

Het orgel werd in 1870 overgeplaatst naar het huidige kerkgebouw door J. Schaaffeld te Leiden, sinds ± 1860 voortzetter van de Lohman Orgelbouw. De orgelbouwfamilie Lohman behoorde tot de belangrijkste orgelbouwers in de 19e eeuw boven de grote rivieren.

Door kenners wordt beweerd dat genoemd orgel het midden houdt tussen een orgel uit de barok en een uit de romantiek. In laatstgenoemde periode lieten orgelbouwers hun instrumenten allerlei wezensvreemde geluiden voortbrengen. Bij een latere restauratie zijn enkele van de overdreven stemmen weggenomen, maar overigens werd het orgel zoveel mogelijk in z'n oorspronkelijke staat gelaten.

Waardering

De kerk is van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische waarde als representatief voorbeeld van een Nederlands Hervormde kerk met bijbehorende pastorie uit het laatste kwart van de vorige eeuw.

De kerk is van algemeen belang vanwege de architectuurhistorische waarde als herkenbaar typologisch voorbeeld en wegens en de Eclecticistische bouwstijl met neogotische elementen, karakteristiek voor de bouwperiode. De kerk is uitwendig gaaf in hoofdvorm, materiaalgebruik en detaillering. Verder van belang vanwege het orgel als voorbeeld van een balustrade orgel uit de eerste helft van de negentiende eeuw.

De kerk is van stedenbouwkundig belang als onderdeel van het complex en vanwege de beeldbepalende situering in de dorpskern van Warmond.

Hekwerk

De toegang tot het terrein van de Nederlands Hervormde Kerk wordt gevormd door twee BRUGGEN waarop TOEGANGSHEKKEN gelegen over een waterpartij evenwijdig aan de Herenweg. Op de gemetselde bruggen dubbele ijzeren hekken met spijlen waartussen spitsboogvormig traliewerk; op de pijlers pijnappels.

Waardering

De bruggen met toegangshekken zijn van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische waarde als karakteristiek en functioneel onder deel van het complex. Vanwege de architectuurhistorische waarde door de vormgeving in neogotische stijl en het materiaalgebruik. Verder van belang vanwege de ensemblewaarde en de markering van de toegang tot het kerkelijke complex.

Orgel

Op vrijdag 3 juni 2016 werd het Lohman-orgel van de kerk te Warmond opnieuw in gebruik genomen. Het orgel werd door Flentrop Orgelbouw te Zaandam gerestaureerd en voorzien van een nieuw vrij pedaal.

Externe links

Afbeeldingen