Handelingen

Winschoten, Venne 152 - Vennekerk

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam kerk: Vennekerk
Genootschap: PKN Gereformeerde Kerk
Provincie: Groningen
Gemeente: Oldambt
Plaats: Winschoten
Adres: Venne 152
Postcode: 9671ET
Inventarisatienummer: 01355
Jaar ingebruikname: 1901
Architect: Lenning, J. van, Tjeerd Kuipers (1857 - 1942) (Uitbreiding)
Huidige bestemming: buiten gebruik
Monument status: na te gaan

Geschiedenis

Beeldbepalende kerk met toren. Uitbreiding 1924 (architect Tjeerd Kuipers (1857 - 1942)).

Orgel

Het orgel is in 1974 gebouwd door K.B. Blank & Zoon (Herwijnen). In 1998 is het gerestaureerd en opnieuw geïntoneerd door de firma Van der Putten & Veger (Finsterwolde).

Dispositie
  • Hoofdwerk (manuaal 2): Quintadeen 16' - Prestant 8' - Holpijp 8' - Octaaf 4' - Blokfluit 4' - Quint 3' - Octaaf 2' - Sexquialter 2⅔' IV (vanaf c) - Mixtuur 2' IV-V - Trompet 8'.
  • Rugwerk (manuaal 1): Wijdgedekt 8' - Quintadeen 8' - Prestant 4' - Roerfluit 4' - Gemshoorn 2' - Nasard 1⅓' - Scherp 1⅓' III-IV - Dulciaan 8' - Tremulant.
  • Pedaal: Bourdon 16' - Prestant 8' - Gedekt 8' - Octaaf 4' - Ruispijp 2⅔' IV - Bazuin 16' - Schalmei 4'.
  • Koppelingen: Hoofdwerk aan Pedaal - Rugwerk aan Pedaal - Rugwerk aan Hoofdwerk.

Mechanische sleepladen. Manuaalomvang: C-f³. Pedaalomvang: C-f1. Temperatuur: naar Werckmeister.

In de media

Uit Reformatorisch Dagblad, 27 september 2011.

De islamitische organisatie Samen-Alsahaba heeft belangstelling getoond voor de aankoop van de Vennekerk in Winschoten. De moslimgemeenschap Samen-Alsahaba is de eerste en tot nu toe enige koper voor het gebouw. Samen-Alsahaba telt ongeveer honderd leden uit Groningen en nabijgelegen plaatsen in Duitsland. De bezoekers komen voor het vrijdagmiddaggebed samen in de Bospoort. De Vennekerk zou de langzaam groeiende gemeenschap aan een groter gebouw helpen. De organisatie verzorgt volgens ds. Van der Woude cursussen voor integratie, gebedsdiensten en geloofsonderricht.

Volgens de predikant reageerden gemeenteleden op de mogelijke verkoop aan Samen-Alsahaba „overwegend positief. Een aantal leden was boos of verdrietig. Er is angst dat de kerk overgaat in handen van een fundamentalistische moslimorganisatie. Dat lijkt, zover ik weet, niet het geval te zijn. We doen er alles aan te luisteren naar de verdeelde reacties vanuit de gemeente.”

De protestantse gemeente moet uit financiële overwegingen een van de twee kerken verkopen. De koop hangt volgens ds. Van der Woude nog af of Samen-Alsahaba akkoord gaat met de prijs en of de protestantse gemeente de vergunningen krijgt om een aanbouw te realiseren aan het andere kerkgebouw van de gemeente, de Marktpleinkerk.

Als Samen-Alsahaba en de protestantse gemeente een koopovereenkomst kunnen sluiten, mag de gemeente nog twee jaar gebruik maken van het gebouw. „Die tijd hebben we nodig om de Marktpleinkerk uit te breiden en om kerkelijke activiteiten van de Vennekerk een plek te geven bij de Marktpleinkerk.”

De Vennekerk aan de Venne 152 (Google Streetview, YouTube) werd in 1901 in gebruik genomen als gereformeerde kerk. Het gebouw heeft geen monumentale status. Eens in de veertien dagen worden in de kerk diensten gehouden.

  • Uit : Het Streekblad, 5 januari 2016

De Protestantse Gemeente Winschoten heeft zondag, tijdens de ochtenddienst, afscheid genomen van de Vennekerk in Winschoten. Dit betekent dat voortaan de diensten in de Marktpleinkerk zullen worden gehouden. Het afscheid komt niet als een verrassing want reeds in april 2012 had de Algemene Kerkenraad van de Protestantse Gemeente aangekondigd de kerk te willen sluiten. Het ontbreken van financiële middelen lag daar destijds aan ten grondslag. De Vennekerk had een grondige opknapbeurt nodig en de slordige twee ton die daarvoor nodig waren ontbraken op dat moment. Het vervolgens opgerichte Actiecomité Vennekerk heeft daarop nog verwoede pogingen ondernomen het tij te keren maar de Protestantse Gemeente ging toch volledig voor de optie Marktpleinkerk, de andere kerk die onder beheer van de gemeente staat. Eind vorig jaar werd al duidelijk dat de exploitatieproblemen niet op te lossen waren en werd er een stichting in het leven geroepen onder leiding van het echtpaar Riek en Henk van der Wal die het beheer van de Vennekerk overnam. Dat er juist tijdens de ochtenddienst van afgelopen zondag afscheid werd genomen is symbolisch want dit jaar is het exact 115 jaar geleden dat de Vennekerk als kerk van de gereformeerde gemeente de deuren opende. Aan het besluit een nieuw godshuis op de Venne te stichten lag overigens een hele geschiedenis ten grondslag. Voor Winschoten begon deze historie in 1840, twee jaar nadat predikant Hendrik de Cock uit het Noord-Groningse Ulrum met zijn kerkenraad een akte van afscheiding of wederkering had getekend. Dit betekende dat De Cock en zijn aanhang, door de tegenstanders smalend als Cocksianen verketterd, de hervormde kerk als een valse kerk beschouwden en zij geen omgang met deze kerk wilde hebben totdat deze zou terugkeren tot de waarachtige dienst des heren. De kerkstrijd die daarop losbarste betekende voor De Cock zelfs gevangenschap maar tegelijkertijd wist hij in het hele land aanhangers voor zijn gedachtegoed te motiveren. Zo werden in Winschoten vanaf 1836 bij boer Edske Galtjes Dijksterhuis aan de Bovenburen in diens boerderij huisdiensten in de geest van Hendrik de Cock gehouden. Met hulp van de gunstig gezinde veldwachter Teijen Bonsema bleef Dijksterhuis buiten strafvervolging en kreeg hij in 1837 van het Winschoter gemeentebestuur toestemming tot het houden van huisdiensten die onder voorwaarden werden toegestaan. Drie jaar later werd besloten tot het institutioneren van de gereformeerde kerk van Bovenburen. Vanaf dat moment noemde de gemeenschap zich Christelijk Afgescheiden Gereformeerde Gemeente. Met het groeien van de kerkgemeenschap werd de ruimte bij Dijksterhuis te klein en werd voor de diensten uitgeweken naar de schuur van de familie Woltjer die eveneens op de Bovenburen gevestigd was. In 1853 vroeg Woltjer een vergunning aan voor de bouw van een kerkje aan het Zandpad, de later Witte de Withstraat. Dit gebouw, dat plaats bood voor 200 personen, werd in datzelfde jaar nog in gebruik genomen, met vanaf april 1855 dominee G. Kramer als eerste predikant. In 1865 bleek ook deze ruimte te klein en kon een stuk grond worden verworven aan de Buiten Venne toebehorend aan de familie Uildriks. Hier werd in 1867 een nieuwe kerk met pastorie gebouwd.

Ook werd er in 1889 op de Hoogklei een school voor gereformeerd onderwijs ingericht. De kerk aan de Buiten Venne bleek rond 1900 al niet meer te voldoen, reden genoeg een uitbreiding van het gebouw te overwegen. De Winschoter aannemer Van Lenning wist het kerkbestuur er echter van te overtuigen dat afbraak van de bestaande kerk en nieuwbouw van een nieuw kerkgebouw compleet met toren en pastorie een veel betere optie zou zijn. Op 22 december 1901 kon het nieuwe kerkgebouw, nu bekend als Vennekerk, door dominee J. Bult worden ingewijd. In 1902 volgde de plaatsing van een nieuw orgel. In de jaren daarop werd de kerk nog verder uitgebreid en werden er bijgebouwen geplaatst zoals gebouw Irene. In 1973 vond een ingrijpende verbouwing plaats waarbij ook een nieuw Blank-orgel werd geplaatst. Met het sluiten van de kerk door de Protestantse Gemeente wordt het roer nu overgenomen door de stichting onder aanvoering van het echtpaar Riek en Henk van der Wal die de kerk willen gebruiken om er allerlei culturele manifestaties te laten plaatsvinden.

  • Artikel is geplaatst door Arjan Brondijk op 05-01-2016 - 10:12

Afbeeldingen

Exterieur

Interieur