Handelingen

Zwartewaal, Schoolstraat 5 - Martinuskerk

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam kerk: Martinuskerk
Genootschap: PKN Gereformeerde kerk Abbenbroek - Zwartewaal
Provincie: Zuid-Holland
Gemeente: Brielle
Plaats: Zwartewaal
Adres: Schoolstraat 5
Postcode: 3238AP
Jaar ingebruikname: 15e
Architect:
Huidige bestemming: kerk
Monument status: Rijksmonument 41506


Geschiedenis

Historische kerk met toren. Oorspronkelijk gewijd aan Sint Martinus.

De Martinuskerk vindt zijn oorsprong op een terp in de 12de eeuw. In zijn eerste vorm was het een houten kapel. Rond 1330 begon men aan de stenen kerk, die pas in 1400 gereed kwam. Vanaf 1461 hoorde deze katholieke kerk tot het Bisdom Utrecht. Na de reformatie werd het een Hervormde kerk.

Het valt op, dat de kerk op een vreemde plaats achter de huizen staat. In de late Middeleeuwen stonden er boerderijen ten westen van de kerk, aan de Brielse Maas, die nog in open verbinding met de zee stond, alleen gescheiden door de Maasdijk. Door de vele dijkdoorbraken concentreerde de bewoning zich later op een veiliger plek, langs de oevers van de ‘Hollemare’, een kreek die in de huidige haven uitmondt.

Monumentomschrijving Rijksdienst

Hervormde kerk. Dorpskerk met eenbeukig schip (XV), hoger vijfzijdig gesloten koor (XVd) en slanke, ingebouwde toren uit 1597. Het koor draagt een eiken tongewelf met geprofileerde ribben. Kerk gerestaureerd 1939-1940, de toren in 1927. Het grootste deel van het schip is vanaf 1851 bestemd tot dienstruimten. Inventaris: preekstoel en twee kaarsenkronen XVII. Klokkenstoel met klok van Pieter Bakker, 1770, diam. 72 cm. Mechanisch smeedijzeren torenuurwerk, circa 1770.

Orgel

Het orgel (Rijksmonument) is in 1902 gebouwd door de firma Bakker & Timmenga (Leeuwarden). In 1985-1986 wordt het gerestaureerd door Henk van Eeken (Leusden) en Gert van Buuren (Poortugaal). Adviseur is Klaas Bolt (Haarlem).

Dispositie
  • Hoofdwerk (manuaal 1): Bourdon 16' - Prestant 8' - Holpijp 8' - Octaaf 4' - Fluit 4' - Octaaf 2' - Cornet 4' 4 sterk discant - Trompet 8' bas/discant.
  • Nevenwerk (manuaal 2): Salicionaal 8' - Roerfluit 8' - Viola di Gamba 8' (C-H in Roerfluit) - Salicet 4' - Gemshoorn 2' - Klarinet 8'.
  • Pedaal: Bourdon 16' (transm.).
  • Koppelingen: Hoofdwerk aan Pedaal - Manuaalkoppeling.
  • Tremulant gehele werk.

Mechanische sleepladen. Manuaalomvang: C-f3. Pedaalomvang: C-d1. Toonhoogte: a1 = 435 Hz. Winddruk: 80 mm. WK.

Externe links

Afbeeldingen

Exterieur

Interieur