Handelingen

Amsterdam, Richard Wagnerstraat 32 - First Church of Christ, Scientist: verschil tussen versies

Uit Reliwiki

(Afbeeldingen)
(kaart hersteld)
 
(35 tussenliggende versies door 4 gebruikers niet weergegeven)
Regel 1: Regel 1:
 
[[Categorie:Object]]
 
[[Categorie:Object]]
 
[[Categorie:MetKaart]]
 
[[Categorie:MetKaart]]
 +
[[Categorie:Gemeentelijk monument]]
 
[[Categorie:ChrSc]]
 
[[Categorie:ChrSc]]
 
[[Categorie:Amsterdam]]
 
[[Categorie:Amsterdam]]
Regel 6: Regel 7:
 
[[Categorie:Provincie Noord-Holland]]
 
[[Categorie:Provincie Noord-Holland]]
  
 +
 +
{{#display_map:52.34629,4.87907}}
  
 
{|  
 
{|  
Regel 44: Regel 47:
 
|-valign="top"
 
|-valign="top"
 
| style="text-align:top; background-color:Lightskyblue; width:200px;" | Monument status:
 
| style="text-align:top; background-color:Lightskyblue; width:200px;" | Monument status:
| style="text-align:top; background-color:Lightskyblue; width:200px;" |  
+
| style="text-align:top; background-color:Lightskyblue; width:200px;" | gemeentelijk monument
 
|}
 
|}
  
 
== Geschiedenis ==
 
== Geschiedenis ==
Belangrijke vroegmoderne kerk. Eén van de twee grote kerkgebouwen in Nederland van de First Church of Christ Scientist, die eind negentiende eeuw in het Amerikaanse Boston werd opgericht. De andere is Berlages kerk aan de Andries Bickerweg in Den Haag (1925). Dit kerkgenootschap werd gesticht door M. Baker-Eddy (1821-1910) en had als uitgangspunt dat zij de ware boodschap van Christus opnieuw had ontdekt. Hun overtuiging rustte zowel op de bijbel als op het boek Scientist van Baker. Het herstel van het verloren element genezing van de schepper was het doel van deze kerk. Tevens is deze kerk één van de twee kerkgebouwen van de bekende architect G. Friedhoff (1892-1970) in Amsterdam. De andere is de hervormde Emmakerk (1939) aan de Middenweg in Watergraafsmeer.
+
Architectonisch uiterst belangrijk kerkgebouw, zonder toren. Gemeentelijk monument sinds 2020. Eén van de twee grote kerkgebouwen in Nederland van de Church of Christ, Scientist, De andere is Berlages kerk aan de Andries Bickerweg in Den Haag (1925). De Church of Christ, Scientist, (ook wel Christian Science-kerk genoemd) is een vertakking van het christendom met ongeveer 2.000 kerken in meer dan 70 landen.  
  
==In de media==
+
Het genootschap werd in 1879 gesticht door Mary Baker Eddy (1821-1910) in de Verenigde Staten. Zij herstelde van ziektes zonder doktershulp en geloofde dat dit door haar christelijke geloof kwam. De Bijbel en Mary Bakers eigen boek Science and Health met Key to the Scriptures zijn samen de sleutel van de "christenwetenschap". Het herstel van het verloren element 'genezing' van de schepper is het doel van dit genootschap. Het gebouw in de Richard Wagnerstraat wordt aangeduid als "First" Church of Christ Scientist aangezien het de eerste kerk van deze richting in Amsterdam betrof. Momenteel is het nog de enige kerk van het genootschap in Amsterdam. Christian Science Nederland organiseert hier elke zondagochtend een dienst. De voormalige zondagsschool aan de rechterzijde van het gebouw is al enige tijd in gebruik als kinderdagverblijf.
; Uit ''Het Vaderland'', 29 December 1937.
 
  
Binnen afzienbaren tijd zal het nieuwe kerkgebouw van de Christian Science Gemeente, aan de Richard Wagnerstraat te Amsterdam-Zuid met een plechtigen inwijdlngsdienst officieel in gebruik worden genomen. Weliswaar worden sinds 21 November jl. reeds diensten in het gebouw gehouden, maar dit geschiedde omdat het kerkgenootschap niet over andere ruimte beschikte. Volgens vroom gebruik in deze gemeente mag een nieuw gebouw niet worden ingewijd vóór het geheel en al is afbetaald.
+
Het gebouw is een belangrijke vroegmoderne kerk in de stijl van de Delftse School. Tevens is deze kerk één van de twee kerkgebouwen in Amsterdam van de architect G. Friedhoff (1892-1970), bouwer van onder meer het raadhuis in Enschede. De andere kerk is de Hervormde Emmakerk (1939) aan de Middenweg in Watergraafsmeer, tegenwoordig de protestantse kerk De Bron. In tegenstelling tot laatstgenoemde kerk, waarvan de oorspronkelijke inrichting sterk is gewijzigd, is bij de First Church of Christ, Scientist sprake van een ''Gesamtkunstwerk''' dat zowel buiten als binnen nog grotendeels in originele staat is. Bijzonder zijn ook de nog aanwezige glas in lood ramen van Heinrich Campendonk en de lichtarmaturen van Frits Lensvelt.
  
Bij een bezoek dat wij brachten aan het moderne gebouw, dat in overleg met den Gem. dienst voor Stadsontwikkeling op het beschikbare terrein aan de Wagnerstraat tegenover de Rossinistraat is neergezet, heeft de architect, ir G. Friedhoff, de doelmatigheid van zijn schepping toegelicht.
+
==Interieur==
 +
Het gebouw is nog grotendeels in oorspronkelijke staat en zeer goed bewaard gebleven. Het orgel is gebouwd door de firma Flentrop te Zaandam. Bijzonder zijn de vele lichtarmaturen van Frits Lensvelt. Deze bevinden zich zowel in het tochtportaal, de hal als in de kerkzaal. De vijf ramen van Heinrich Campendonk in de voorgevel tonen de vier Evangelisten (gesymboliseerd door de leeuw, de os, de adelaar en de jongeling) bestraald door het Christuslicht, het middelste raam. De tien grote ramen in de voormalige zondagsschool (nu een kinderdagverblijf) naar ontwerp van Grootens zijn naar verluidt gedeeltelijk aanwezig en gedeeltelijk uitgenomen.
  
 +
==In de media==
 +
; Uit ''Het Vaderland'', 29 december 1937.
 +
Binnen afzienbaren tijd zal het nieuwe kerkgebouw van de Christian Science Gemeente, aan de Richard Wagnerstraat te Amsterdam-Zuid met een plechtigen inwijdlngsdienst officieel in gebruik worden genomen. Weliswaar worden sinds 21 November jl. reeds diensten in het gebouw gehouden, maar dit geschiedde omdat het kerkgenootschap niet over andere ruimte beschikte. Volgens vroom gebruik in deze gemeente mag een nieuw gebouw niet worden ingewijd vóór het geheel en al is afbetaald. Bij een bezoek dat wij brachten aan het moderne gebouw, dat in overleg met den Gem. dienst voor Stadsontwikkeling op het beschikbare terrein aan de Wagnerstraat tegenover de Rossinistraat is neergezet, heeft de architect, ir G. Friedhoff, de doelmatigheid van zijn schepping toegelicht.
 
Het geheel bestaat uit een hoofdgebouw, waarin de kerkzaal ligt, een Zondagsschool en de leskamers, welke rondom de kerkruimte zijn gegroepeerd. Met uitzondering van het hoofdgebouw, waarin wel eenige klassieke motieven zijn terug te vinden, maar waarin een moderne strakke lijn toch overheerscht, is de geheele optrek laag gehouden, zoodat het geheel, met de kerkzaal als dominant, met de in de omgeving reeds bestaande bebouwing overeenstemt. Wat de kleur van het uitwendige betreft, ook daarin, zoo zeide de heer Friedhoff, sluit het bij de omgeving aan. De Zondagsschool is daarom in roodbruine baksteen opgetrokken, de kerk zelf in geelgrijs, als het lichtste element dat boven alles uitrijst, terwijl de leslokalen rondom de kerk en het voorportaal laag om laag deze twee steensoorten toonen. Achter het portaal en onder het balcon is de ruime hal gelegen, die door twee deuren in het parterregedeelte van de kerk uitkomt. De kerk biedt in het geheel aan ongeveer 600 personen plaats. Het sprekerspodium is afgedekt door een hoog baldakijn, waaronder de lezenaars voor de beide readers staan en ter weerszijden waarvan de beide gedeelten van het tweellngorgel zijn opgesteld.
 
Het geheel bestaat uit een hoofdgebouw, waarin de kerkzaal ligt, een Zondagsschool en de leskamers, welke rondom de kerkruimte zijn gegroepeerd. Met uitzondering van het hoofdgebouw, waarin wel eenige klassieke motieven zijn terug te vinden, maar waarin een moderne strakke lijn toch overheerscht, is de geheele optrek laag gehouden, zoodat het geheel, met de kerkzaal als dominant, met de in de omgeving reeds bestaande bebouwing overeenstemt. Wat de kleur van het uitwendige betreft, ook daarin, zoo zeide de heer Friedhoff, sluit het bij de omgeving aan. De Zondagsschool is daarom in roodbruine baksteen opgetrokken, de kerk zelf in geelgrijs, als het lichtste element dat boven alles uitrijst, terwijl de leslokalen rondom de kerk en het voorportaal laag om laag deze twee steensoorten toonen. Achter het portaal en onder het balcon is de ruime hal gelegen, die door twee deuren in het parterregedeelte van de kerk uitkomt. De kerk biedt in het geheel aan ongeveer 600 personen plaats. Het sprekerspodium is afgedekt door een hoog baldakijn, waaronder de lezenaars voor de beide readers staan en ter weerszijden waarvan de beide gedeelten van het tweellngorgel zijn opgesteld.
 
 
De Zondagsschool is een rechthoekige ruimte, die ruim 200 zitplaatsen telt.
 
De Zondagsschool is een rechthoekige ruimte, die ruim 200 zitplaatsen telt.
 +
De gebrandschilderde ramen in de kerkzaal zijn voorstellingen uit Johannes' Openbaring naar een ontwerp van prof. H. Campendonck, de afbeeldingen in de gekleurde ramen van de Zondagsschool zijn ontworpen door den schilder A. J. Grootens.
 +
Gedurende meer dan 25 jaar heeft de Christian Science Gemeente haar godsdienstoefeningen in gehuurde teilen gehouden, tot op 5 Januari van dit jaar met den bouw van de „First Church of Christ, Scientist" werd begonnen en enkele weken geleden de eerste dienst daarin werd gehouden.
  
De gebrandschilderde ramen in de kerkzaal zijn voorstellingen uit Johannes' Openbaring naar een ontwerp van prof. H. Campendonck, de afbeeldingen in de gekleurde ramen van de Zondagsschool zijn ontworpen door den schilder A. J. Grootens.
+
; Uit "''Cuypersbulletin''" 2020-2, 09-2020, blz 16
 +
Op verzoek van het Cuypersgenootschap is onlangs de First Church of Christ, Scientist (...) aangewezen als gemeentelijk monument. De kerk is in 1937 gebouwd naar ontwerp van architect Gijsbert Friedhoff (1892-1970). Voor het uitwendige van het gebouw heeft Friedhoff zich laten inspireren door de vroegchristelijke basilieken. In het interieur zijn daarentegen invloeden uit de contemporaine Scandinavische architectuur aanwijsbaar.
  
Gedurende meer dan 25 jaar heeft de Christian Science Gemeente haar godsdienstoefeningen in gehuurde teilen gehouden, tot op 5 Januari van dit jaar met den bouw van de „First Church of Christ, Scientist" werd begonnen en enkele weken geleden de eerste dienst daarin werd gehouden.
 
 
==Externe links==
 
==Externe links==
 
* {{Wikimedia|First_Church_of_Christ_Scientist,_Amsterdam}}
 
* {{Wikimedia|First_Church_of_Christ_Scientist,_Amsterdam}}
 
* {{Wikimedia|Interior_of_First_Church_of_Christ_Scientist,_Amsterdam}} (Interieur)
 
* {{Wikimedia|Interior_of_First_Church_of_Christ_Scientist,_Amsterdam}} (Interieur)
 
== Afbeeldingen ==
 
== Afbeeldingen ==
 
+
====Exterieur====
 
<Gallery>
 
<Gallery>
 
afbeelding:ID_4845_-_Amsterdam_Chr_Science_B_Zweerskade.JPG
 
afbeelding:ID_4845_-_Amsterdam_Chr_Science_B_Zweerskade.JPG
 
Afbeelding:Amsterdam, Christian Science Church.jpg| foto H.E. Wesselink 01-06-2008
 
Afbeelding:Amsterdam, Christian Science Church.jpg| foto H.E. Wesselink 01-06-2008
 
Afbeelding:Amsterdam ChrSience Rich Wagnerlaan Rol 063 (6).JPG|Foto. J.Sonneveld, Leidschendam.
 
Afbeelding:Amsterdam ChrSience Rich Wagnerlaan Rol 063 (6).JPG|Foto. J.Sonneveld, Leidschendam.
Afbeelding:Amsterdam First Church of Christ Flentrop 1937.jpg
+
Gevel 2018.jpg|Foto Gert-Jan Lobbes, 2018
Afbeelding:Interieur 2018.jpg
+
Gevel 2018 2.jpg|Foto Gert-Jan Lobbes, 2018
Afbeelding:Interieur 2018 2.jpeg
+
</gallery>
Afbeelding:Interieur_eerste_verdieping.jpg
+
 
Interieur 4.jpg
+
====Interieur====
Middelste raam Christuslicht.jpg
+
<gallery>
 +
Afbeelding:Amsterdam First Church of Christ Flentrop 1937.jpg|Historische foto 1937
 +
Afbeelding:Interieur 2018.jpg|Interieur - Foto Gert-Jan Lobbes, 2018
 +
Afbeelding:Interieur 2018 2.jpeg|Interieur - Foto Gert-Jan Lobbes, 2018
 +
Afbeelding:Interieur_eerste_verdieping.jpg|Foto Gert-Jan Lobbes, 2018
 +
Interieur 4.jpg|Interieur - Foto Gert-Jan Lobbes, 2018
 +
Armaturen Frits Lensvelt in kerkzaal (2).jpg|Armaturen Frits Lensvelt kerkzaal - Foto Gert-Jan Lobbes, 2018
 +
Armaturen Frits Lensvelt in kerkzaal.jpg|Armaturen Frits Lensvelt kerkzaal - Foto Gert-Jan Lobbes, 2018
 +
Lamp met armatuur in het portaal.JPG|Lamp met armatuur portaal - Foto Gert-Jan Lobbes, 2018
 +
Detail lamp ontwerp Lensvelt.jpg|Detail lamp - Foto Gert-Jan Lobbes, 2018
 +
Zijraam.jpg|Zijraam - Foto Gert-Jan Lobbes, 2018
 +
Hekwerk.jpg|Hekwerk - Foto Gert-Jan Lobbes, 2018
 +
Trap naar galerij.jpg|Trap naar galerij - Foto Gert-Jan Lobbes, 2018
 +
Detail binnendeuren.jpg|Detail binnendeuren - Foto Gert-Jan Lobbes, 2018
 +
Versiering voordeur.jpg|Versiering voordeur - Foto Gert-Jan Lobbes, 2018
 +
Deurknoppen.jpg|Deurknoppen - Foto Gert-Jan Lobbes, 2018
 +
Boven voordeur.jpg|Boven de voordeur - Foto Gert-Jan Lobbes, 2018
 +
 
 +
</Gallery>
 +
 
 +
====Ramen Heinrich Campendonk====
 +
<gallery>
 +
Christus licht.jpg|Christus licht - Foto Gert-Jan Lobbes, 2018
 +
Johannes.jpg|Johannes- Foto Gert-Jan Lobbes, 2018
 +
Johannes detail.jpg|Johannes, detail - Foto Gert-Jan Lobbes, 2018
 +
Mattheus.jpg|Mattheus - Foto Gert-Jan Lobbes, 2018
 +
Mattheus detail.jpg|Mattheus, detail - Foto Gert-Jan Lobbes, 2018
 +
Markus.jpg|Marcus - Foto Gert-Jan Lobbes, 2018
 +
Marcus detail.jpg|Marcus, detail - Foto Gert-Jan Lobbes, 2018
 +
Lucas.jpg|Lucas - Foto Gert-Jan Lobbes, 2018
 +
Lucas detail.jpg|Lucas, detail - Foto Gert-Jan Lobbes, 2018
 +
Detail evangelstenraam.jpg|Detail evangelistenraam - Foto Gert-Jan Lobbes, 2018
 
</Gallery>
 
</Gallery>

Huidige versie van 20 apr 2021 om 07:41


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam kerk: First Church of Christ, Scientist
Genootschap: Christian Science
Provincie: Noord-Holland
Gemeente: Amsterdam
Plaats: Amsterdam
Adres: Richard Wagnerstraat 32
Postcode: 1077VV
Inventarisatienummer: 04845
Jaar ingebruikname: 1937
Architect: Friedhoff, G.
Huidige bestemming: kerk
Monument status: gemeentelijk monument

Geschiedenis

Architectonisch uiterst belangrijk kerkgebouw, zonder toren. Gemeentelijk monument sinds 2020. Eén van de twee grote kerkgebouwen in Nederland van de Church of Christ, Scientist, De andere is Berlages kerk aan de Andries Bickerweg in Den Haag (1925). De Church of Christ, Scientist, (ook wel Christian Science-kerk genoemd) is een vertakking van het christendom met ongeveer 2.000 kerken in meer dan 70 landen.

Het genootschap werd in 1879 gesticht door Mary Baker Eddy (1821-1910) in de Verenigde Staten. Zij herstelde van ziektes zonder doktershulp en geloofde dat dit door haar christelijke geloof kwam. De Bijbel en Mary Bakers eigen boek Science and Health met Key to the Scriptures zijn samen de sleutel van de "christenwetenschap". Het herstel van het verloren element 'genezing' van de schepper is het doel van dit genootschap. Het gebouw in de Richard Wagnerstraat wordt aangeduid als "First" Church of Christ Scientist aangezien het de eerste kerk van deze richting in Amsterdam betrof. Momenteel is het nog de enige kerk van het genootschap in Amsterdam. Christian Science Nederland organiseert hier elke zondagochtend een dienst. De voormalige zondagsschool aan de rechterzijde van het gebouw is al enige tijd in gebruik als kinderdagverblijf.

Het gebouw is een belangrijke vroegmoderne kerk in de stijl van de Delftse School. Tevens is deze kerk één van de twee kerkgebouwen in Amsterdam van de architect G. Friedhoff (1892-1970), bouwer van onder meer het raadhuis in Enschede. De andere kerk is de Hervormde Emmakerk (1939) aan de Middenweg in Watergraafsmeer, tegenwoordig de protestantse kerk De Bron. In tegenstelling tot laatstgenoemde kerk, waarvan de oorspronkelijke inrichting sterk is gewijzigd, is bij de First Church of Christ, Scientist sprake van een Gesamtkunstwerk' dat zowel buiten als binnen nog grotendeels in originele staat is. Bijzonder zijn ook de nog aanwezige glas in lood ramen van Heinrich Campendonk en de lichtarmaturen van Frits Lensvelt.

Interieur

Het gebouw is nog grotendeels in oorspronkelijke staat en zeer goed bewaard gebleven. Het orgel is gebouwd door de firma Flentrop te Zaandam. Bijzonder zijn de vele lichtarmaturen van Frits Lensvelt. Deze bevinden zich zowel in het tochtportaal, de hal als in de kerkzaal. De vijf ramen van Heinrich Campendonk in de voorgevel tonen de vier Evangelisten (gesymboliseerd door de leeuw, de os, de adelaar en de jongeling) bestraald door het Christuslicht, het middelste raam. De tien grote ramen in de voormalige zondagsschool (nu een kinderdagverblijf) naar ontwerp van Grootens zijn naar verluidt gedeeltelijk aanwezig en gedeeltelijk uitgenomen.

In de media

Uit Het Vaderland, 29 december 1937.

Binnen afzienbaren tijd zal het nieuwe kerkgebouw van de Christian Science Gemeente, aan de Richard Wagnerstraat te Amsterdam-Zuid met een plechtigen inwijdlngsdienst officieel in gebruik worden genomen. Weliswaar worden sinds 21 November jl. reeds diensten in het gebouw gehouden, maar dit geschiedde omdat het kerkgenootschap niet over andere ruimte beschikte. Volgens vroom gebruik in deze gemeente mag een nieuw gebouw niet worden ingewijd vóór het geheel en al is afbetaald. Bij een bezoek dat wij brachten aan het moderne gebouw, dat in overleg met den Gem. dienst voor Stadsontwikkeling op het beschikbare terrein aan de Wagnerstraat tegenover de Rossinistraat is neergezet, heeft de architect, ir G. Friedhoff, de doelmatigheid van zijn schepping toegelicht. Het geheel bestaat uit een hoofdgebouw, waarin de kerkzaal ligt, een Zondagsschool en de leskamers, welke rondom de kerkruimte zijn gegroepeerd. Met uitzondering van het hoofdgebouw, waarin wel eenige klassieke motieven zijn terug te vinden, maar waarin een moderne strakke lijn toch overheerscht, is de geheele optrek laag gehouden, zoodat het geheel, met de kerkzaal als dominant, met de in de omgeving reeds bestaande bebouwing overeenstemt. Wat de kleur van het uitwendige betreft, ook daarin, zoo zeide de heer Friedhoff, sluit het bij de omgeving aan. De Zondagsschool is daarom in roodbruine baksteen opgetrokken, de kerk zelf in geelgrijs, als het lichtste element dat boven alles uitrijst, terwijl de leslokalen rondom de kerk en het voorportaal laag om laag deze twee steensoorten toonen. Achter het portaal en onder het balcon is de ruime hal gelegen, die door twee deuren in het parterregedeelte van de kerk uitkomt. De kerk biedt in het geheel aan ongeveer 600 personen plaats. Het sprekerspodium is afgedekt door een hoog baldakijn, waaronder de lezenaars voor de beide readers staan en ter weerszijden waarvan de beide gedeelten van het tweellngorgel zijn opgesteld. De Zondagsschool is een rechthoekige ruimte, die ruim 200 zitplaatsen telt. De gebrandschilderde ramen in de kerkzaal zijn voorstellingen uit Johannes' Openbaring naar een ontwerp van prof. H. Campendonck, de afbeeldingen in de gekleurde ramen van de Zondagsschool zijn ontworpen door den schilder A. J. Grootens. Gedurende meer dan 25 jaar heeft de Christian Science Gemeente haar godsdienstoefeningen in gehuurde teilen gehouden, tot op 5 Januari van dit jaar met den bouw van de „First Church of Christ, Scientist" werd begonnen en enkele weken geleden de eerste dienst daarin werd gehouden.

Uit "Cuypersbulletin" 2020-2, 09-2020, blz 16

Op verzoek van het Cuypersgenootschap is onlangs de First Church of Christ, Scientist (...) aangewezen als gemeentelijk monument. De kerk is in 1937 gebouwd naar ontwerp van architect Gijsbert Friedhoff (1892-1970). Voor het uitwendige van het gebouw heeft Friedhoff zich laten inspireren door de vroegchristelijke basilieken. In het interieur zijn daarentegen invloeden uit de contemporaine Scandinavische architectuur aanwijsbaar.

Externe links

Afbeeldingen

Exterieur

Interieur

Ramen Heinrich Campendonk