Handelingen

Baarn, Oude Utrechtseweg 4 A - Paaskerk

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam kerk: Paaskerk
Genootschap: PKN Gereformeerde kerk Baarn
Provincie: Utrecht
Gemeente: Baarn
Plaats: Baarn
Adres: Oude Utrechtseweg 6
Postcode: 3743KN
Jaar ingebruikname: 1880
Architect: Wierda, S. Wzn
Huidige bestemming: kerk
Monument status: Gemeentelijk monument
Sonneveld-index: 03922

Geschiedenis

Architectonisch interessante, oorspronkelijk "ouderwetse", Gereformeerde Kerk met toren. Uitbreiding 1904, architect: Tj. Kuipers.

Over o.a. de naamgeving van deze kerk:

Tot 1965 heette deze kerk gewoon "Gereformeerde Kerk". Een tweede Gereformeerde kerk kreeg de naam "Laanstraatkerk"; die is in 1962 gesloopt. Na de ingebruikname van de Opstandingskerk, begin 1965, kreeg deze oudere kerk de naam "Kruiskerk". In 1965-1966 vond een interne weinig geslaagde verbouwing plaats, o.a. nieuwe banken en nieuwe kansel onder het orgel. I.v.m. het afstoten van de Opstandingskerk in 1995 werd de naam van deze oudere kerk opnieuw gewijzigd in "Paaskerk". De symboliek qua naamgeving in de loop van de tijd is duidelijk en logisch. In 1995-1996 vond opnieuw een rigoureuzere herinrichting en modernisering van het interieur plaats, waarbij de zichtas op het liturgisch centrum 180 graden werd gedraaid, dus met het (gehandhaafde, goede) orgel in de rug. Het exterieur van deze kerk, waarin de uitbreiding uit 1904 redelijk is te onderscheiden, is ondanks de verschillende interne verbouwingen vrijwel geheel intact en zeer interessant gebleven.

Orgel

Op 19 april 1915 is in de Gereformeerde Kerk te Baarn een nieuw orgel in gebruik genomen met een bespeling door verschillende plaatselijke organisten. Het werd gebouwd door de firma Standaart met een front dat is afgeleid van het Hoflaankerk-orgel uit Rotterdam. Bij oplevering had het één manuaal en vrij pedaal, met in totaal 13 stemmen. In 1955 werd begonnen met de uitbreiding van het orgel met een tweede manuaal. De werkzaamheden hiertoe werden door De Koff uitgevoerd in 1956. Het tweede klavier kreeg drie registers van het oude klavier, uitgebreid met drie nieuwe registers. Op het oude manuaal werden ook drie nieuwe stemmen geplaatst. Toen in 1965 de gereformeerde Opstandingskerk werd geopend, is de oude gereformeerde kerk geheel gerenoveerd en kreeg het gebouw de naam Kruiskerk. Het orgel kreeg hierbij een gebroken-witte kleur. De kerk werd hierna Kruiskerk genoemd. Omdat het orgel in de jaren na 1970 steeds minder goed ging functioneren, was een restauratie noodzakelijk. De Gereformeerde Organisten Vereniging adviseerde echter om een nieuw orgel te laten plaatsen in de bestaande orgelkas. De opdracht ging naar Pels & Van Leeuwen. Op 18 februari 1981 is een laatste concert gegeven op het Standaart-orgel door Gert Muts. Hierna startte de demontage en de bouw van het nieuwe instrument. Adviseur bij de werkzaamheden was J. de Wilde. Het werk werd gebouwd met een intonatie in de stijl van de Nederlandse orgelbouw rond 1850. Van Standaart bleef ook enig pijpwerk behouden: de frontpijpen van de Prestant 8', de Cornet, de Mixtuur van het eerste manuaal, de Trompet en de Subbas. Van De Koff bleven behouden de Holpijp en de Roerfluit. Op 4 september 1981 kon het hernieuwde orgel weer in gebruik worden genomen. In 1996 is de Kruiskerk volledig verbouwd. Daarna werd de naam van het gebouw gewijzigd in Paaskerk. Het orgel werd in 2005 door Pels & Van Leeuwen gereviseerd. De tractuur is daarbij stiller gemaakt en de intonatie van de Dulciaan werd gewijzigd, waardoor het register voller en ronder van klank is geworden.

Afbeeldingen

Exterieur

Interieur