Handelingen

Bad Nieuweschans, Kerkstraat 1 - Garnizoenskerk: verschil tussen versies

Uit Reliwiki

 
Regel 49: Regel 49:
  
  
 +
== Gebouwomschrijving SKKN ==
 +
In 1751-52 werd in Nieuweschans een noord-zuid gelegen garnizoenskerk gebouwd. De eerste steen van de nieuwbouw werd gelegd door Magdalena Adriana, de dochter van de Friese gecommitteerde Mr. Adriaan Canter Visscher, grietman van Dantumadeel en vroedman van Dokkum, die met haar vader Nieuweschans juist bezochten. Dit feit wordt herdacht door een gevelsteen boven de ingang. Deze kerk verving een kerk die in of kort na 1628 op dezelfde plaats gebouwd was, doch waarvan niets anders bekend is dan dat die ruim een eeuw heeft dienst gedaan. Aanvankelijk beschikte de nieuwe kerk over een ammunitie- annex hooizolder ten behoeve van het garnizoen, doch soms werd de kerk zelfs geheel door het leger gebruikt, zoals in de Franse tijd. In de negentiende eeuw genereerde de verhuur van de zolder voor de korenopslag extra inkomsten voor de kerkenraad. Tijdens een verbouwing in 1860 werd de zolder verwijderd en vervangen door een hoog rieten gestucadoord tongewelf. In 1940 werd dit stucwerk vervangen door geschilderd board.
 +
 +
In de negentiende eeuw was er een portaal voor de ingang van de kerk, doch dat werd in 1900 weggebroken. De consistorie, bereikbaar via een deur rechts van de kansel, dateert uit 1934, toen een oude, tegen de kerk aangebouwde schuur met kolenbergplaats daartoe werd ingericht. In 1980-1981 werd het dak gerestaureerd. Voor de laatste maal werd groot onderhoud, zowel binnen als buiten, uitgevoerd in 1998-2001.
 +
 +
Tot 1896 werd er zonder begeleiding gezongen onder leiding van de voorzanger/koster/schoolmeester. In dat jaar werd een harmonium aangeschaft en werd de voorzanger omgeschoold tot organist. Het huidige orgel werd in 1925 geplaatst door de firma Van Dam uit Leeuwaden en was oorspronkelijk gebouwd door de Amsterdamse firma Knipscheer voor de Gereformeerde kerk te Schoonhoven.
 +
De Hervormde kerk van Nieuweschans behoort thans tot de SoW-gemeente Reiderland, welke naam ontleend is aan de burgerlijke gemeente Reiderland. Tot Reiderland behoren, behalve Nieuweschans, Beerta, Drieborg, Finsterwolde, Nieuw Beerta, Oudezijl en Ulsda. Het gebouw wordt mede in stand gehouden door de Stichting Vrienden van de Nieuweschans, die er soms concerten organiseert.
 +
Aan de Singelstraat staat een voormalige Hervormde kapel.
 +
 +
De Gereformeerde kerk
 +
 +
 +
Entourage
 +
De kerk staat midden in het dorp. Het feit dat het gebouw in vroeger tijden zowel als godshuis alsook als pakhuis gediend heeft, is tot op heden goed te zien. De kerk geeft van buiten enigszins de indruk van een Gronings grachtenpand. Ook de bovenramen in de voorgevel, typisch voor een pakhuis, herinneren nog aan de oude tijd. In de achtergevel zit nog altijd het oude zolderluik.
  

Versie van 16 jul 2008 om 18:59


Algemene gegevens
Genootschap : / Ned. Hervormde kerk
Gemeente : Reiderland
Plaats : Nieuweschans
Adres : Kerkstraat 1
Provincie :
Jaar ingebruikname : 1751 / 1751
Huidige bestemming: kerk / kerk (ander genootschap)
Naam kerk : Garnizoenskerk
Architect :
Monument-status: Rijksmonument
Geschiedenis
bg, nu GK
Herv. Kerk. 18e eeuws zaalgebouw onder zadeldak tussen twee puntgevels, waarvan een aan de straat; daarin vijf halfrond gesloten vensters. Boven de ingang stichtingssteen uit 1751. E


Gebouwomschrijving SKKN

In 1751-52 werd in Nieuweschans een noord-zuid gelegen garnizoenskerk gebouwd. De eerste steen van de nieuwbouw werd gelegd door Magdalena Adriana, de dochter van de Friese gecommitteerde Mr. Adriaan Canter Visscher, grietman van Dantumadeel en vroedman van Dokkum, die met haar vader Nieuweschans juist bezochten. Dit feit wordt herdacht door een gevelsteen boven de ingang. Deze kerk verving een kerk die in of kort na 1628 op dezelfde plaats gebouwd was, doch waarvan niets anders bekend is dan dat die ruim een eeuw heeft dienst gedaan. Aanvankelijk beschikte de nieuwe kerk over een ammunitie- annex hooizolder ten behoeve van het garnizoen, doch soms werd de kerk zelfs geheel door het leger gebruikt, zoals in de Franse tijd. In de negentiende eeuw genereerde de verhuur van de zolder voor de korenopslag extra inkomsten voor de kerkenraad. Tijdens een verbouwing in 1860 werd de zolder verwijderd en vervangen door een hoog rieten gestucadoord tongewelf. In 1940 werd dit stucwerk vervangen door geschilderd board.

In de negentiende eeuw was er een portaal voor de ingang van de kerk, doch dat werd in 1900 weggebroken. De consistorie, bereikbaar via een deur rechts van de kansel, dateert uit 1934, toen een oude, tegen de kerk aangebouwde schuur met kolenbergplaats daartoe werd ingericht. In 1980-1981 werd het dak gerestaureerd. Voor de laatste maal werd groot onderhoud, zowel binnen als buiten, uitgevoerd in 1998-2001.

Tot 1896 werd er zonder begeleiding gezongen onder leiding van de voorzanger/koster/schoolmeester. In dat jaar werd een harmonium aangeschaft en werd de voorzanger omgeschoold tot organist. Het huidige orgel werd in 1925 geplaatst door de firma Van Dam uit Leeuwaden en was oorspronkelijk gebouwd door de Amsterdamse firma Knipscheer voor de Gereformeerde kerk te Schoonhoven. De Hervormde kerk van Nieuweschans behoort thans tot de SoW-gemeente Reiderland, welke naam ontleend is aan de burgerlijke gemeente Reiderland. Tot Reiderland behoren, behalve Nieuweschans, Beerta, Drieborg, Finsterwolde, Nieuw Beerta, Oudezijl en Ulsda. Het gebouw wordt mede in stand gehouden door de Stichting Vrienden van de Nieuweschans, die er soms concerten organiseert. Aan de Singelstraat staat een voormalige Hervormde kapel.

De Gereformeerde kerk


Entourage De kerk staat midden in het dorp. Het feit dat het gebouw in vroeger tijden zowel als godshuis alsook als pakhuis gediend heeft, is tot op heden goed te zien. De kerk geeft van buiten enigszins de indruk van een Gronings grachtenpand. Ook de bovenramen in de voorgevel, typisch voor een pakhuis, herinneren nog aan de oude tijd. In de achtergevel zit nog altijd het oude zolderluik.