Handelingen

Dokkum, Markt 2 - Grote of Sint Martinuskerk: verschil tussen versies

Uit Reliwiki

(infobox; opmaak)
Regel 2: Regel 2:
 
[[Categorie:MetKaart]]
 
[[Categorie:MetKaart]]
 
[[Categorie:Rijksmonument]]
 
[[Categorie:Rijksmonument]]
[[Categorie:PKNH]]
+
[[Categorie:PKNPG]]
 
[[Categorie:Dokkum]]
 
[[Categorie:Dokkum]]
 
[[Categorie:Gemeente Dongeradeel]]
 
[[Categorie:Gemeente Dongeradeel]]
 
[[Categorie:Provincie Friesland]]
 
[[Categorie:Provincie Friesland]]
  
 
+
{{infobox kerk
{|
+
| provincie                  = Friesland
! colspan="2" style="background-color:Deepskyblue; color:white;" | Algemene gegevens
+
| gemeente                  = Dongeradeel
|-valign="top"
+
| plaats                    = Dokkum
| style="text-align:top; background-color:Lightgrey; width:200px;" | Genootschap:
+
| adres                      = Markt 2
| style="text-align:top; background-color:Lightgrey; width:200px;" | PKN Hervormd
+
| bouwjaar                  = 14e eeuw
|-valign="top"
+
| oorspronkelijke_bestemming = rooms-katholieke kerk<br>Nederlandse hervormde kerk
| style="text-align:top; background-color:Lightskyblue; width:200px;" | Gemeente:
+
| huidige_bestemming        = protestantse kerk
| style="text-align:top; background-color:Lightskyblue; width:200px;" | Dongeradeel
+
| architect                  =  
|-valign="top"
+
| monumentstatus            = rijksmonument {{Rijksmonument|13155}}
| style="text-align:top; background-color:Lightgrey; width:200px;" | Plaats:
+
| idnr                      = 08833
| style="text-align:top; background-color:Lightgrey; width:200px;" | Dokkum
+
}}
|-valign="top"
 
| style="text-align:top; background-color:Lightskyblue; width:200px;" | Adres:
 
| style="text-align:top; background-color:Lightskyblue; width:200px;" | Markt 2
 
|-valign="top"
 
| style="text-align:top; background-color:Lightgrey; width:200px;" | Provincie:
 
| style="text-align:top; background-color:Lightgrey; width:200px;" | Friesland
 
|-valign="top"
 
| style="text-align:top; background-color:Lightskyblue; width:200px;" | Jaar ingebruikname:
 
| style="text-align:top; background-color:Lightskyblue; width:200px;" | 14 e
 
|-valign="top"
 
| style="text-align:top; background-color:Lightgrey; width:200px;" | Huidige bestemming:
 
| style="text-align:top; background-color:Lightgrey; width:200px;" | kerk
 
|-valign="top"
 
| style="text-align:top; background-color:Lightskyblue; width:200px;" | Naam kerk:
 
| style="text-align:top; background-color:Lightskyblue; width:200px;" | Grote of Sint Martinuskerk
 
|-valign="top"
 
| style="text-align:top; background-color:Lightgrey; width:200px;" | Architect:
 
| style="text-align:top; background-color:Lightgrey; width:200px;" |
 
|-valign="top"
 
| style="text-align:top; background-color:Lightskyblue; width:200px;" | Monument-status:
 
| style="text-align:top; background-color:Lightskyblue; width:200px;" | Rijksmonument {{Rijksmonument|13155}}
 
|-valign="top"
 
| style="text-align:top; background-color:Lightgrey; width:200px;" | Inventarisatienummer:
 
| style="text-align:top; background-color:Lightgrey; width:200px;" | 08833
 
|}
 
 
 
 
==Geschiedenis==
 
==Geschiedenis==
[[Bestand:Dokkum, Markt 2 - xa(s)23062012jk.jpg|thumb|right|390px|Dokkum, St. Martinus of Grote Kerk – plattegrond met fundering naastgelegen abdijkerk; opn. 23-06-2012 jk]]
+
[[Bestand:Dokkum, Markt 2 - xa(s)23062012jk.jpg|thumb|right|250px|Dokkum, St. Martinus of Grote Kerk – plattegrond met fundering naastgelegen abdijkerk; opn. 23-06-2012 jk]]
[[Bestand:Dokkum, Markt 2 - ad(s)23062012jk.jpg|thumb|right|390px|Dokkum, St. Martinus of Grote Kerk; opn. 23-06-2012 jk]]
 
[[Bestand:Dokkum, Markt 2 - aj(s)23062012jk.jpg|thumb|right|250px|opn. 23-06-2012 jk]]
 
[[Bestand:Dokkum, Markt 2 - ii(s)23062012jk.jpg|thumb|right|250px|opn. 23-06-2012 jk]]
 
[[Bestand:Dokkum, Markt 2 - io(s)23062012jk.jpg|thumb|right|250px|opn. 23-06-2012 jk]]
 
 
 
 
De naam van de kerk verwijst naar Martinus van Tours, de heilige die bekend is geworden doordat hij de helft van zijn mantel aan een bedelaar schonk.  
 
De naam van de kerk verwijst naar Martinus van Tours, de heilige die bekend is geworden doordat hij de helft van zijn mantel aan een bedelaar schonk.  
  
Regel 60: Regel 29:
  
 
==Orgel==
 
==Orgel==
;Omschrijving
+
====Omschrijving====
 
Het orgel is in 1688-1690 gebouwd door Johannes Helman. Na een omvangrijke reparatie door Hinsz in 1770 werkte in 1857 Lohman aan het orgel. In 1890-1894 wordt een binnenwerk door de firma Van Dam aangebracht waarbij het pedaal buiten de kas achter een houten schot werd geplaatst.
 
Het orgel is in 1688-1690 gebouwd door Johannes Helman. Na een omvangrijke reparatie door Hinsz in 1770 werkte in 1857 Lohman aan het orgel. In 1890-1894 wordt een binnenwerk door de firma Van Dam aangebracht waarbij het pedaal buiten de kas achter een houten schot werd geplaatst.
  
 
Na de restauratie van de kerk herplaatste Flentrop een deel van het binnenwerk terug met het oog op een later te realiseren nieuw binnenwerk naar het concept van Helman. In 1979 wordt dit plan tot uitvoer gebracht waarna het Van Dam binnenwerk wordt verwerkt in het orgel van de [http://reliwiki.nl/index.php?title=Nunspeet,_Brinkersweg_19_-_Gereformeerde_Gemeente Gereformeerde Gemeente te Nunspeet].
 
Na de restauratie van de kerk herplaatste Flentrop een deel van het binnenwerk terug met het oog op een later te realiseren nieuw binnenwerk naar het concept van Helman. In 1979 wordt dit plan tot uitvoer gebracht waarna het Van Dam binnenwerk wordt verwerkt in het orgel van de [http://reliwiki.nl/index.php?title=Nunspeet,_Brinkersweg_19_-_Gereformeerde_Gemeente Gereformeerde Gemeente te Nunspeet].
  
;Dispositie
+
====Dispositie====
*'''Hoofdwerk''' (C-c’’’):  Praestant 8’ - Rhoerfluyt 8’ - Octaaf 4’ - Speelfluyt 4’ - Quinta 3’ - Sup. Octaav  2’ - Mixtuur 496 st. - Cymbel 3 st. - Trompet 8’
+
*Hoofdwerk (C-c’’’):  Praestant 8’ - Rhoerfluyt 8’ - Octaaf 4’ - Speelfluyt 4’ - Quinta 3’ - Sup. Octaav  2’ - Mixtuur 496 st. - Cymbel 3 st. - Trompet 8’
*'''Rugwerk''' (C-c’’’):  Gedackt 8’ - Praestant 4’ - Fluyt-doux 4’ - Octaav 2’ - Flackfluyt 2’ - Scharp 4 st. - Sexquialter 2 st. - Touzyn 8’
+
*Rugwerk (C-c’’’):  Gedackt 8’ - Praestant 4’ - Fluyt-doux 4’ - Octaav 2’ - Flackfluyt 2’ - Scharp 4 st. - Sexquialter 2 st. - Touzyn 8’
*'''Pedaal''' (C-c’): Bourdon 16’ - Octaav 8’ - Octaav 4’ - Mixtuur 5 st. - Trompet 8’
+
*Pedaal (C-c’): Bourdon 16’ - Octaav 8’ - Octaav 4’ - Mixtuur 5 st. - Trompet 8’
 
*Speelhulpen:  Tramblant (HW)  
 
*Speelhulpen:  Tramblant (HW)  
 
*Koppelingen: HW - RW; P - HW
 
*Koppelingen: HW - RW; P - HW
Regel 98: Regel 67:
 
Afbeelding:08833 Dokkum PKN. Hervormd St. Martinus of Grote kerk 14e Markt 2 Fr. opname 2009 foto. Jelle Visser Dokkum (8).jpg|opname 2009  foto. Jelle Visser Dokkum.
 
Afbeelding:08833 Dokkum PKN. Hervormd St. Martinus of Grote kerk 14e Markt 2 Fr. opname 2009 foto. Jelle Visser Dokkum (8).jpg|opname 2009  foto. Jelle Visser Dokkum.
 
Afbeelding:Dokkum Grotekerk 007.jpg‎
 
Afbeelding:Dokkum Grotekerk 007.jpg‎
Bestand:Dokkum, Markt 2 - aa(s)23062012jk.jpg|opn. 23-06-2012 jk
+
Bestand:Dokkum, Markt 2 - aa(s)23062012jk.jpg|jk 23-06-2012
Bestand:Dokkum, Markt 2 - ad(s)23062012jk.jpg|opn. 23-06-2012 jk
+
Bestand:Dokkum, Markt 2 - ad(s)23062012jk.jpg|jk 23-06-2012
Bestand:Dokkum, Markt 2 - ae(s)23062012jk.jpg|opn. 23-06-2012 jk
+
Bestand:Dokkum, Markt 2 - ae(s)23062012jk.jpg|jk 23-06-2012
Bestand:Dokkum, Markt 2 - af(s)23062012jk.jpg|opn. 23-06-2012 jk
+
Bestand:Dokkum, Markt 2 - af(s)23062012jk.jpg|jk 23-06-2012
Bestand:Dokkum, Markt 2 - ag(s)23062012jk.jpg|opn. 23-06-2012 jk
+
Bestand:Dokkum, Markt 2 - ag(s)23062012jk.jpg|jk 23-06-2012
Bestand:Dokkum, Markt 2 - ai(s)23062012jk.jpg|opn. 23-06-2012 jk
+
Bestand:Dokkum, Markt 2 - ai(s)23062012jk.jpg|jk 23-06-2012
 +
Bestand:Dokkum, Markt 2 - aj(s)23062012jk.jpg|jk 23-06-2012
 +
 
 
</gallery>
 
</gallery>
  
Regel 135: Regel 106:
 
Afbeelding:08833 Dokkum PKN. Hervormd St. Martinus of Grote kerk 14e Markt 2 Fr. opname 04-07-2009 foto. Jelle Visser Dokkum (19).JPG|opname 04-07-2009  foto. Jelle Visser Dokkum.
 
Afbeelding:08833 Dokkum PKN. Hervormd St. Martinus of Grote kerk 14e Markt 2 Fr. opname 04-07-2009 foto. Jelle Visser Dokkum (19).JPG|opname 04-07-2009  foto. Jelle Visser Dokkum.
 
Afbeelding:08833 Dokkum PKN. Hervormd St. Martinus of Grote kerk 14e Markt 2 Fr. opname 04-07-2009 foto. Jelle Visser Dokkum (20).JPG|opname 04-07-2009  foto. Jelle Visser Dokkum.
 
Afbeelding:08833 Dokkum PKN. Hervormd St. Martinus of Grote kerk 14e Markt 2 Fr. opname 04-07-2009 foto. Jelle Visser Dokkum (20).JPG|opname 04-07-2009  foto. Jelle Visser Dokkum.
Bestand:Dokkum, Markt 2 - ia(s)23062012jk.jpg|opn. 23-06-2012 jk
+
Bestand:Dokkum, Markt 2 - ia(s)23062012jk.jpg|jk 23-06-2012
Bestand:Dokkum, Markt 2 - ib(s)23062012jk.jpg|opn. 23-06-2012 jk
+
Bestand:Dokkum, Markt 2 - ib(s)23062012jk.jpg|jk 23-06-2012
Bestand:Dokkum, Markt 2 - ie(s)23062012jk.jpg|opn. 23-06-2012 jk
+
Bestand:Dokkum, Markt 2 - ie(s)23062012jk.jpg|jk 23-06-2012
Bestand:Dokkum, Markt 2 - if(s)23062012jk.jpg|opn. 23-06-2012 jk
+
Bestand:Dokkum, Markt 2 - if(s)23062012jk.jpg|jk 23-06-2012
Bestand:Dokkum, Markt 2 - ih(s)23062012jk.jpg|opn. 23-06-2012 jk
+
Bestand:Dokkum, Markt 2 - ih(s)23062012jk.jpg|jk 23-06-2012
Bestand:Dokkum, Markt 2 - ij(s)23062012jk.jpg|opn. 23-06-2012 jk
+
Bestand:Dokkum, Markt 2 - ii(s)23062012jk.jpg|jk 23-06-2012
Bestand:Dokkum, Markt 2 - il(s)23062012jk.jpg|opn. 23-06-2012 jk
+
Bestand:Dokkum, Markt 2 - ij(s)23062012jk.jpg|jk 23-06-2012
Bestand:Dokkum, Markt 2 - im(s)23062012jk.jpg|opn. 23-06-2012 jk
+
Bestand:Dokkum, Markt 2 - il(s)23062012jk.jpg|jk 23-06-2012
 
+
Bestand:Dokkum, Markt 2 - im(s)23062012jk.jpg|jk 23-06-2012
 +
Bestand:Dokkum, Markt 2 - io(s)23062012jk.jpg|jk 23-06-2012
 
</gallery>
 
</gallery>
  
Regel 155: Regel 127:
 
Afbeelding:Dokkum Grotekerk 005.jpg‎
 
Afbeelding:Dokkum Grotekerk 005.jpg‎
 
Afbeelding:Dokkum Grotekerk 006.jpg‎
 
Afbeelding:Dokkum Grotekerk 006.jpg‎
Bestand:Dokkum, Markt 2 - oa(s)23062012jk.jpg|opn. 23-06-2012 jk
+
Bestand:Dokkum, Markt 2 - oa(s)23062012jk.jpg|jk 23-06-2012
Bestand:Dokkum, Markt 2 - ob(s)23062012jk.jpg|opn. 23-06-2012 jk
+
Bestand:Dokkum, Markt 2 - ob(s)23062012jk.jpg|jk 23-06-2012
 
</gallery>
 
</gallery>

Versie van 16 sep 2015 om 13:43


Algemene gegevens
Naam object:
Genootschap:
Provincie: Friesland
Gemeente: Dongeradeel
Plaats: Dokkum
Adres: Markt 2
Postcode:
Inventarisatienummer: 08833
Jaar ingebruikname:
Architect:
Huidige bestemming: protestantse kerk
Monument status: rijksmonument 13155


Geschiedenis

Dokkum, St. Martinus of Grote Kerk – plattegrond met fundering naastgelegen abdijkerk; opn. 23-06-2012 jk

De naam van de kerk verwijst naar Martinus van Tours, de heilige die bekend is geworden doordat hij de helft van zijn mantel aan een bedelaar schonk.

De Sint Martinus Kerk is van oorsprong een langhuisbouw-zaal-kerk met sobere gotische vensters en is niet de eerste Kerk die op deze plaats staat. Er zijn tenminste drie houten kerken aan de huidige van tufsteen gemaakte kerk vooraf gegaan.

Monumentomschrijving Rijksdienst

Hervormde kerk. Gesticht als parochiekerk bij voormalige abdij. Oorspronkelijk eenbeukige kerk uit de 15de eeuw. In 1590 vergroot met zijbeuk. Tweebeukig gotisch schip met vijfzijdig gesloten koor. Vlakke houten zoldering. Onder de houten vloer talrijke zerken, waaronder door mr. B.G. en Claes Jesses. Orgelkas en galerij 1690, preekstoel met doophek en twee lezenaars uit 1751.

Orgel

Omschrijving

Het orgel is in 1688-1690 gebouwd door Johannes Helman. Na een omvangrijke reparatie door Hinsz in 1770 werkte in 1857 Lohman aan het orgel. In 1890-1894 wordt een binnenwerk door de firma Van Dam aangebracht waarbij het pedaal buiten de kas achter een houten schot werd geplaatst.

Na de restauratie van de kerk herplaatste Flentrop een deel van het binnenwerk terug met het oog op een later te realiseren nieuw binnenwerk naar het concept van Helman. In 1979 wordt dit plan tot uitvoer gebracht waarna het Van Dam binnenwerk wordt verwerkt in het orgel van de Gereformeerde Gemeente te Nunspeet.

Dispositie

  • Hoofdwerk (C-c’’’): Praestant 8’ - Rhoerfluyt 8’ - Octaaf 4’ - Speelfluyt 4’ - Quinta 3’ - Sup. Octaav 2’ - Mixtuur 496 st. - Cymbel 3 st. - Trompet 8’
  • Rugwerk (C-c’’’): Gedackt 8’ - Praestant 4’ - Fluyt-doux 4’ - Octaav 2’ - Flackfluyt 2’ - Scharp 4 st. - Sexquialter 2 st. - Touzyn 8’
  • Pedaal (C-c’): Bourdon 16’ - Octaav 8’ - Octaav 4’ - Mixtuur 5 st. - Trompet 8’
  • Speelhulpen: Tramblant (HW)
  • Koppelingen: HW - RW; P - HW

Externe links

Afbeeldingen

Exterieur

Interieur

Orgel