Handelingen

Eindhoven, Ploegstraat 3 - Heilig Hart van Jezus

Uit Reliwiki


Algemene gegevens
Genootschap : Rooms Katholieke Kerk
Gemeente : Eindhoven
Plaats : Eindhoven
Adres : Ploegstraat 3
Provincie : Noord-Brabant
Jaar ingebruikname : 1930
Huidige bestemming : kerk
Naam kerk : Heilig Hart
Architect : Bellot, Dom. P., Leur, H.C. van de
Monument-status : Rijksmonument



Monumentomschrijving Rijksdienst

Inleiding

R.K. KERK. De parochiekerk van het H. Hart van Jezus met bijbehorende pastorie is gebouwd naar plannen van Dom Paul Bellot en H.C. van de Leur tussen 1929 en 1931.

In 1953 vond een verbouwing van de voorgevel plaats naar ontwerp van J.

Bedaux, in het interieur zijn gewelven aangebracht. In 1966 is een nieuwe sacramentskapel naar ontwerp van architect A. Vermeulen aan de kerk toegevoegd. Rechts daarvan is recent een aanbouw naar de nieuwe pastorie gerealiseerd. Sacramentskapel en aanbouw vallen niet onder de bescherming.

Omschrijving

Kerk op kruisvormige plattegrond met smalle zijbeuken en absis met kooromgang. Ronde toren met verticale geleding tot aan de galmgaten en tandwielachtige doorsnede. Koperen puntdak.

Tegen de voorgevel bevindt zich een lager portaal, links geflankeerd door een vierkante toren onder koperen tentdak, rechts hoge ronde toren met koperen spits. Deze toren bestaat uit drie geledingen: op de begane grond een veelhoekige toren, daarboven over een groot deel van de totale hoogte met insnijdingen waardoor een stervormig profiel ontstaat. Aan de bovenzijde van dit deel is op vier zijden een wijzerplaat aangebracht. Tot slot een gedeelte met galmgaten, bekroond door een geprofileerde bakstenen lijst. Het geheel wordt bekroond door een koperen spits met smeedijzeren kruis. Tegen dit portaal is een blokvormige aanbouw (Mariakapel) onder koperen schilddak geplaatst. In de zijgevels is deze kapel van hoge dubbele deuren voorzien, erboven zijn lantaarns aangebracht. Aan de straatkant hoge glas-in-loodramen met een natuurstenen vensterbank. Tegen de zijgevels zijn drie uitspringende traveeen geplaatst, elk met een eigen zadeldak, dwars op het dak van het middenschip. Per travee zijn drie smalle ramen geplaatst. Van de dwarsbeuken is het deel dat direkt aan het middenschip grenst even hoog, het daarachter gelegen deel is lager (als het voorportaal).

Het geheel is uitgevoerd in baksteen met samengestelde zadeldaken, gedekt met rode verbeterde Hollandse pannen.

De ramen van de kerk zijn aan de bovenkant steeds keperboogvormig en gevuld met glas-in-lood.

Het interieur is uitgevoerd in schoon metselwerk waarin plaatselijk baksteenmozaieken zijn aangebracht. In de absis is polychroom metselwerk zichtbaar. De absis is voorzien van een smalle omgang. Het middenschip wordt sinds 1953 overspannen door kettingbogen evenals de doorgangen naar de zijbeuken. In de viering en absis zijn stervormige gewelven aangebracht, de doorgangen in de nevenruimten zijn bekroond met keperbogen. De vierkante pijlers tussen midden en zijschepen zijn voorzien van smalle randen in geglazuurde baksteen.

Glas-in-loodramen met bijbelse voorstellingen, zijn naar ontwerp van P.Wiegersma gemaakt in 1952 en 1958.

Tot de inventaris behoren onder andere een hoogaltaar, uitgevoerd in marmer en koper uit 1928 (Jorna?), een Theresia-altaar eveneens uit 1928 en een doopvont, uitgevoerd in hardsteen met koperen deksel (1928).

Diverse beeldengroepen zijn gemaakt door Ch. Eyck in 1940 en uit 1942 stamt een aantal muurschilderingen van zijn hand.

Waardering

De kerk is van algemeen belang. Het gebouw heeft cultuurhistorisch belang als bijzondere uitdrukking van de ontwikkeling van de katholicisme in het zuiden en is tevens van belang als voorbeeld van de typologische ontwikkeling van het katholieke kerkgebouw in het interbellum. Het gebouw heeft architectuurhistorisch belang door de stijl en de detaillering in baksteen en is tevens van belang als voorbeeld in het oeuvre van de architecten Dom Bellot en Van de Leur. Het heeft ensemblewaarden vanwege de bijzondere situering, verbonden met de ontwikkeling/uitbreiding van de stad. Het is van belang vanwege de architectuurhistorische, bouwtechnische, typologische en functionele zeldzaamheid.


Cultuur Historische Waardekaart

Architect: Bellot, Dom. P., Leur, H.C. van de

Bouwperiode: 1930-1931

Gevels en Materialen: Baksteen, Kruiskerk. Absis, vijfzijdig gesloten. Ronde toren, baksteen relief.

Vensters en Deuren: Hoge, smalle ramen, glas-in-lood.

Dak en Bedekking: Samengesteld dak met opnieuw verbeterde Hollandse pannen. Spits van koper.

Bijzonderheden: 1953 interieur verbouwd, nieuwe ingangspartij door architect J. Bedaux.


Sacramentskapel

Deze Kapel van het H. Sacrament is onderdeel van de hierboven beschreven, belangrijke, R.K. H. Hart van Jezus, en is gesitueerd rechts van de eigenlijke grote kerkzaal.

Er bestaat onduidelijkheid en discussie over deze kapel:

In principe is deze kapel daarom volgens mij (JvN) geen apart object. Met deze aanbouw hebben de architecten Bellot en Van de Leur ook nooit iets te maken gehad. Zie ook hieronder. De inbouw in 1953-1954 van stenen gewelven, zoals ook hieronder genoemd, klopt wel. Maar de aanbouw/uitbreiding van de ingangspartij aan de voorgevel heeft echt op z'n vroegst in 1966, misschien 1 of hooguit 2 jaar later, plaatsgevonden, deze aanbouw heb ik (JvN) toen meermalen bewust waargenomen. Het jaartal van die verandering van de ingangspartij blijkt ook elders een hardnekkig misverstand, zelfs op de belangrijke website over Dom Bellot (daar wordt "rond 1965" genoemd). Het juiste jaartal moet te achterhalen zijn.

Zie ook de http://reliwiki.nl/index.php?title=Eindhoven%2C_Ploegstraat_1_-_HHart_van_Jezus .