Handelingen

Gasselternijveen, Vaart 5 - Protestantse Kerk: verschil tussen versies

Uit Reliwiki

(cat)
(Afbeeldingen)
Regel 106: Regel 106:
 
Bestand:Kerkgasv3252.jpg |tijdschriftprent 1934 - WG
 
Bestand:Kerkgasv3252.jpg |tijdschriftprent 1934 - WG
 
Afbeelding:Gasselternijveen nh kerk.jpg|ansichtkaart
 
Afbeelding:Gasselternijveen nh kerk.jpg|ansichtkaart
 +
Bestand:GasselternijveenNH1.jpg
 
afbeelding:ID_13990_-_Gasselternijveen_NH_Vaart_Rol_180_(3).JPG
 
afbeelding:ID_13990_-_Gasselternijveen_NH_Vaart_Rol_180_(3).JPG
 
Bestand:Interieur naar het orgel - Gasselternijveen - 20075408 - RCE.jpg|Bron:Wikimedia/RCE (1979)
 
Bestand:Interieur naar het orgel - Gasselternijveen - 20075408 - RCE.jpg|Bron:Wikimedia/RCE (1979)
 
Bestand:Interieur, aanzicht orgel - Gasselternijveen - 20370575 - RCE.jpg|Bron:Wikimedia/RCE (2000)
 
Bestand:Interieur, aanzicht orgel - Gasselternijveen - 20370575 - RCE.jpg|Bron:Wikimedia/RCE (2000)
 
</Gallery>
 
</Gallery>

Versie van 15 jun 2020 om 11:39


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam kerk: Protestantse Kerk
Genootschap: PKN Protestantse gemeente Gasselternijveen
Provincie: Drenthe
Gemeente: Aa en Hunze
Plaats: Gasselternijveen
Adres: Vaart 3 en 5
Postcode: 9514AA
Inventarisatienummer: 13990
Jaar ingebruikname: 1859
Architect:
Huidige bestemming: kerk
Monument status: Rijksmonument 508691


Geschiedenis

Grote neoclassicistische kerk met toren.

Het voormalige catechisatielokaal is gebouwd in opdracht van de Nederlands Hervormde Gemeente te Gasselterveen. Het is opgetrokken in 1927 in waterstaatsstijl, als "vereenigingsgebouw" bij de naastgelegen kerk.

In 1963 is in de z.w. oksel een uitbouwtje onder platdak met vierkante raampjes gemaakt (toilet). In 1981 is het verenigingsgebouw uitgebreid aan de oostzijde, onder afgeknot schilddak. In juni 1993 is de Leerkamer verbouwd, waarbij een passend venster is geplaatst, met segmentboog en roedenverdeling. De berging is keuken geworden, het voorportaal heeft een toilet gekregen.

Omschrijving

Lokaal opgetrokken in baksteen vanaf een T-vormig plattegrond over één bouwlaag onder een met platte frieze pannen gedekt samengesteld zadeldak. Decoratief bewerkte windveren. Gevels voorzien van rondboogvensters met gietijzeren tracering.

In de straatgevel centraal de dichtgezette oorspronkelijke entree onder segmentboog, nu met dubbel draairaam. Er boven een halfrond ijzeren venster met radiale zesruits roedenverdeling met sierwerk. Aan weerszijden van de voormalige entree een rondboogvenster met radiale roedenverdeling in de top. In de zijgevel van dit gebouwdeel eveneens een rondboog venster.

In de kopgevels van het dwarsdeel twee rondboogvensters. In de geveltoppen een halfrond venster echter zonder het sierwerk. In de achtergevel één rondboog venster. Daarnaast de moderne aanbouw onder afgeknot schilddak, met vijf stalvensters, drie- en zesruits, met segmentboog, en een deur.

De aanbouwen in de oksels zijn van recente datum. In het gemoderniseerde interieur is het oorspronkelijke tongewelf aanwezig.

Monumentomschrijving Rijksdienst

Hervormde kerk, in 1858 opgetrokken in waterstaatsstijl. De boven de voorbouw geplaatste geveltoren is in 1879 toegevoegd. Ernaast gelegen catechisatielokaal GAN-OV13B-59.

In 1953 is de inrichting van de kerk rigoureus gemoderniseerd. Fraai orgelbalkon met beschermwaardig orgel van H.E. en W.F. Freytag, in 1852 gemaakt als Rugpositief voor het orgel van de Lutherse Kerk te Groningen. In 1900 door Van Oeckelen te Gasselternijveen tegen de oostwand geplaatst en gewijzigd, in 2009 gerestaureerd door Mense Ruiter Orgelbouw (Zuidwolde). Moderne binnengevel met liturgisch centrum aan de westwand.

De bescherming betreft het exterieur van de kerk inclusief de architectonische detaillering en het orgel.

Omschrijving

Zaalkerk opgetrokken in baksteen onder een met geglazuurde OH-pannen gedekt schilddak met makelaars. Centraal in de zuidgevel een risalerende entreepartij met tuitgevel onder een zadeldak en met torenspits.

De entreerisaliet heeft een verticale driedeling door pilasters over twee bouwlagen met kapitelen. In de geveltop spaarvelden. Op het tuitstuk het basement van de toren met tussen spekbanden per gevel een uitgemetseld cirkelmotief. Daarop de toren met per gevel een rondboog galmgat. De toren heeft een ingesnoerde spits tentdak met windvaan. De entree bestaat uit drie dubbele paneeldeuren met rondboog bovenlicht. Erboven drie rondboogvensters met twaalfruits roedenverdeling en radiale roedenverdeling in het bovenlicht. In de geveltop een roosvenster.

De kerkgevels zijn door lisenen verdeeld in drie en zes spaarvelden. In de korte gevel (O en W) per spaarveld een blinde rondboognis met geaccentueerde aanzetstenen en onderdorpels. In de lange gevels (N en Z) rondboogvensters met dertigruits roedenverdeling en radiale roedenverdeling in het bovenlicht, met dezelfde accenten als de nissen. In het derde veld van de noordgevel een toegang direct onder het venster.

Interieur

Het interieur van de kerk is van na de MIP-periode. Origineel zijn het houten tongewelf met gipsornamenten en het orgel met rijk bewerkte orgelkas.

Waardering

N.H. kerk van cultuur-, architectuurhistorisch en stedebouwkundig belang:

  • als karakteristiek onderdeel van het hervormde religieuze leven
  • in de jonge ontwikkeling van het voorzieningen niveau
  • vanwege de beeldbepalende ligging in samenhang met het naastgelegen catechesatielokaal
  • vanwege het orgel
  • vanwege de kwaliteit van het ontwerp en de bijzondere typologie
  • vanwege de gaafheid

De bescherming betreft het exterieur, behalve de modernere aanbouwen, en de indeling van het interieur.

Externe links

Afbeeldingen