Handelingen

Genemuiden, Kerkplein 25 - Grote Kerk: verschil tussen versies

Uit Reliwiki

(gebr+cat)
(kaart hersteld)
 
Regel 7: Regel 7:
  
  
{{#display_map:8281AZ Kerkplein 25 Genemuiden, Netherlands|type=hybrid}}
+
{{#display_map:52.62385,6.03893|type=hybrid}}
  
 
{|  
 
{|  

Huidige versie van 30 jun 2020 om 15:29


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam kerk: Grote of St. Nicolaaskerk
Genootschap: PKN Hervormde gemeente Genemuiden
Provincie: Overijssel
Gemeente: Zwartewaterland
Plaats: Genemuiden
Adres: Kerkplein 25
Postcode: 8281AZ
Inventarisatienummer: 10166
Jaar ingebruikname: 1883
Architect: Koch, W. en F.C.
Huidige bestemming: hervormde kerk
Monument status: geen

Geschiedenis

Kruiskerk in gotiserende rondboogstijl, gebouwd in 1882-83 door de architecten H. en W. Koch, nadat de middeleeuwse kerk door brand was verwoest. De toren kwam op de plaats van het vroegere koor. De zuidelijke transeptarm is veel dieper dan de noordelijke waarin een galerij is aangebracht. Inwendig gemoderniseerde tongewelven. Orgel uit 1885 van Zwier van Dijk (Kampen), het front geïnspireerd door dat van de Broederkerk te Kampen.

  • Nederlandse Hervormde kerk Genemuiden, door G.J. Westhoff

U staat hier op een van de oudste plekken van Genemuiden. Op 14 januari 1275 bezocht bisschop Jan van Nassau de kleine nederzetting om het stadsrechten te verlenen. Bij dat bezoek werd de St. Nicolaas kerk ingewijd. In de loop der eeuwen groeide het stadje en kreeg het haar langgerekte vorm. De kerk stond daardoor niet in het centrum maar aan het noordeinde van de bebouwing. Aan het eind van de 15e eeuw beleefde Genemuiden economisch gunstige tijden. Steden brachten dat tot uitdrukking in hoge kerktorens, grote klokken en enorme orgels. Zo ook hier. In 1488 betrok men nieuwe klokken bij de beroemde klokkengieter Geert van Wou in Kampen. De oude klokken werden daarbij hergebruikt. Genemuiden deed met deze aanschaf mee aan een trend. Ook in de omliggende steden Kampen en Zwolle kwamen nieuwe klokken in de torens. Het oude orgel werd in 1484 vervangen door een nieuwe. Meester Johan van den Dam(Johan ten Damme uit Appingendam) mocht het leveren. Deze beide kostbare investeringen werden gedaan door een bevolking van ongeveer 500 personen. Zo te zien beleefde deze streek in die jaren haar ‘Gouden Eeuw’. Overijssel ging in 1574 officieel mee met de Hervorming. Deze heroriëntatie van de Kerk op de Bijbel verliep in Genemuiden alles behalve abrupt. De Gereformeerde leer had aanvankelijk sterke concurrentie van het Rooms Katholicisme en Remonstrantisme. Dit tot zorg van de classis. Genemuiden kreeg pas in 1593 als een van de laatste kerkelijke gemeentes in de omgeving een predikant, Henricus Pollio. Simon Joannis Philaeus volgde hem in 1601 op. In 1882/1883 brandde de kerkbuurt af en ging de oude kerk in vlammen op. Op de zelfde plaats verrees het huidige kruiskerk. De toren die eerst aan de westzijde stond, werd toen aan de oostzijde gebouwd. De muren van de toren zijn versierd met reliëfs. Zwier van Dijk uit Kampen kreeg de opdracht een nieuw orgel te bouwen. In 1885 kwam het orgel gereed. De orgelbouwer was in de wijde omgeving actief en werd de grondlegger voor de kerkorgelfabriek van dhr. J. Proper. Iedere zondag begeleidt het 27 stemmen tellende instrument tijdens de erediensten de gemeentezang. De psalmen worden daarbij vaak tweestemmig gezongen, met de bovenstem. In de Tweede Wereldoorlog roofde de Duitse bezetter de klokken. Na de oorlog mocht firma Van Bergen uit Heiligerlee nieuwe luidklokken leveren. Ter gelegenheid van 700 jaar stad in 1975 bood het bedrijfsleven de bevolking het carillon aan. Het bestaat uit 18 klokken en is vervaardigd door de Koninklijke Gieterijen in Asten.


In de media

Uit Overijsselsche Courant, 17 November 1820.

Genemuiden, den 12 November. Op heden had alhier de plegtige inwijding plaats van het nieuwe Orgel, in het Kerkgebouw der Hervormden in deze gemeente. De makers van dit schoone werk, de zeer kundige Heeren A. van Gruisen en Zoon, Mr Orgelmakers te Leeuwarden, verdienen, volgens het allerloffelijkst getuigenis van den Examinator den Heer J.W. Kranch, stads organist en klokkenist der stad Alkmaar, de grootste lof van dit zoo uitmuntend bewerkt kunststuk; hetwelk zoo wij wenschen in het vervolg nog meer zal worden volmaakt door de bijvoeging van een Rugwerk. De aanzienlijke toevloed van vele ingezetenen uit naburige plaatsen en de schoone uitvoering door den voornoemden Heer Examinator van het orgel, welke, behalve onder de Godsdienstige inwijding, ook nog in een afzonderlijk uur het orgel heeft bespeeld, heeft voor deze Gemeente den dag van heden zeer belangrijk gemaakt, terwijl alles in de grootste orde is afgeloopen en in in eene vrolijke bijeenkomst der aanzienlijkste ingezetenen en onderscheidene vreemdelingen op het raadhuis dezer stad verschillende toasten zijn ingesteld, onder welke vooral is opgemerkt de hartelijke dankbetuiging aan Zijne Excellentie den Heere Gouverneur (wien men zoo gaarn gewenscht had het plegtige Kerkfeest met Hoogstdeszelfs tegenwoordigheid te hebben mogen zien bijwonen, doch welke voor de deswegens aan Zijne Excellentie gedane uitnoodiging op de minzaamste wijze heeft bedankt) en de Heeren Gedeputeerde Staten van deze Provincie, door wiens goedgunstige dispositie het voormelde orgel, voor een groot gedeelte uit dezer stads financiën is bekostigd geworden.

Uit Overijsselsche Courant, 13 April 1824.

Mogten zich de Ingezeetenen dezer Gemeente, als allen behorende tot éénzelfde godsdienstige gezindheid, voor ruim drie jaren verheugen, door een fraai en geheel nieuw Orgel in hun Kerkgebouw te zien gestigt, vervaardigd door den verdienstelijke en met roem bekende Orgelmakers A. van Gruisen en Zoon uit Leeuwarden; weldra echter wenschte men, dat, en ter verfraaijing en tevens, tot verzwaring, voor dat Manuaal een rugpositiv mogt geplaatst worden, aan welke wensch dan ook door de Regering dezer stad geredelijk is voldaan geworden, door het doen vervaardigen van hetzelve door de zeer kundige en alle lof en aanbeveling verdienende Heeren N.A. Lohman en Zonen, Mr. Orgelmakers te Groningen, wier thans volbragte werkzaamheden op den 3 April jl. zijn opgenomen en geëxamineerd door den Heer Hempenius, Organist te Zwolle, welke daarvan de vereerendste getuigenis heeft gegeven en door wien op den volgenden dag het thans geheel voltooide Orgel, zoo wel onder, al na de Godsdienstoefening, ten aanhooren van een groote zaamgevloeide menigte, op eene uitmuntende Wijze is bespeeld geworden.

Externe link

Afbeeldingen

Exterieur

Interieur