Handelingen

Halfweg, Amsterdamsestraatweg 18 - Gereformeerde Kerk

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam kerk: Grote Kerk
Genootschap: PKN Gereformeerde Kerk
Provincie: Noord-Holland
Gemeente: Haarlemmermeer-valign="top" Plaats: Halfweg
Adres: Amsterdamsestraatweg 18
Postcode: 1165MA
Inventarisatienummer:
Jaar ingebruikname: 1919
Architect: Kuipers, Tj.
Huidige bestemming: gesloopt, op toren na

Geschiedenis

Toren toegevoegd 1928-1929. Karakteristiek Gereformeerd kerkgebouw; belangrijk voorbeeld van het grote oeuvre van architect Tjeerd Kuipers. Kleine uitbreiding met moderne ingang, rechts, ongeveer midden jaren 1970. Toen is achterin de kerk ook een ontmoetingsruimte ingebouwd, die met een moderne wand van de kerkzaal is gescheiden.

De kerkzaal zelf, met bankenplan, kansel en daarboven orgel, was goed bewaard gebleven. In het kader van SOW/PKN heette deze kerk "Grote Kerk" in tegenstelling tot de Nederlands Hervormde kerk in Halfweg, die "Kleine Kerk" werd genoemd.

Op termijn, vanaf ongeveer midden jaren 2000, wilde de locale Protestantse Gemeente Halfweg-Zwanenburg gebruik gaan maken van alleen die "Kleine Kerk". Deze is hiertoe van eind 2009 tot voorjaar 2011 opgeknapt en heringericht. In die periode vonden alle vieringen van deze Protestantse Gemeente plaats in de "Grote Kerk", die dus inmiddels was afgestoten. De laatste kerkdienst in deze Grote Kerk vond plaats op zondag 13 maart 2011. Ingebruikname heringerichte Kleine Kerk op zondag 20 maart 2011. Op het terrein van de te slopen Grote Kerk zouden t.z.t. 24 appartementen worden gebouwd (Badhoeve Bouw).

Deze, met name wegens de toren, in de "skyline" van Halfweg beeldbepalende kerk is in mei-juni 2016 verdwenen, op de toren na. Er waren o.a. ernstige funderingsproblemen, die gedeeltelijk provisorisch zijn opgelost, ongeveer midden jaren 2000.

Het oorspronkelijke plan van 24 appartementen is in 2014 afgeblazen, het was te duur. In 2014 is een aangepast plan aangeboden, waarin een kleiner complex wordt gepresenteerd, waarin de kerktoren wél behouden blijft. Intussen was de luidklok in maart 2011 in een speciaal hiervoor gebouwde, 8 meter hoge klokkenstoel op de begraafplaats van Zwanenburg gehangen, terwijl de windhaan van de kerktoren in juni 2014 op deze klokkenstoel is geplaatst.

Eind 2015 was de stand van zaken: de kerk zal "op korte termijn" worden gesloopt, op de toren na.

Recente geschiedenis

Dinsdag 19 juli 2011 zijn op de toren aan drie zijden (voorkant en beide zijkanten) grote reclamedoeken aangebracht, alsmede lampen waarmee deze 's avonds kunnen worden verlicht. Hiermee hoopte de PKN Halfweg tot aan de voorgenomen sloop van de kerk, in april 2012, nog extra inkomsten te verwerven. Enkele maanden later waren deze reclamedoeken (om onduidelijke redenen) weer verdwenen. De op de toren aangebrachte metalen lijsten ("frames"), waarin deze doeken waren bevestigd, zijn wel op de kerktoren blijven hangen.

Eind augustus 2012 was nog niet begonnen met de sloop van de kerk (van buiten niets te zien). Wel stond er alweer enkele weken een groot bord over het appartementencomplex, dat men hier na de sloop wil gaan bouwen. Rechts stond een bouwkeet. Het uurwerk in de toren was nog steeds intact.

In mei 2016 is begonnen met de versteviging van de fundamenten van de toren, die blijft staan. Hierbij is de voorgevel gedeeltelijk gesloopt. De kerkzaal zelf is eind mei - begin juni 2016 gesloopt.

In de media

  • Uit Reformatorisch Dagblad, 2 februari 2010.

De Grote Kerk aan de Amsterdamsestraatweg in Halfweg gaat tegen de vlakte. De gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude heeft onlangs een sloopvergunning afgegeven. Dat heeft Ben Broerse, voorzitter van de gebouwencommissie van de protestantse gemeente te Halfweg-Zwanenburg meegedeeld. Het voormalige gereformeerde kerkgebouw is in principe verkocht aan aannemer BadhoeveBouw te Badhoevedorp. De definitieve koop vindt plaats zodra een gerechtelijke procedure met een van de omwonenden is afgerond. Op de plaats van de kerk komt een complex met 24 appartementen.

Met de opbrengst en eigen kapitaal is de protestantse gemeente inmiddels de Kleine Kerk –van origine van de hervormde gemeente en eveneens in Halfweg– aan het renoveren en uitbreiden.

De gereformeerde kerk van Halfweg-Zwanenburg en de hervormde gemeente van Houtrijk en Polanen vormen sinds enkele jaren samen de protestantse gemeente te Halfweg-Zwanenburg. De gemeente telt één predikantsplaats. De zondagse kerkdienst wordt door zo’n 125 personen bezocht.

De gereformeerde kerk van Halfweg is opgericht in 1881. De gemeente vergaderde tot 1890 in een houten kerkje in Zwanenburg met circa 90 zitplaatsen, van 1890 tot 1919 in een stenen kerk in Halfweg met 300 zitplaatsen en sinds 1919 in het huidige kerkgebouw, de zogenaamde Grote Kerk met 650 zitplaatsen. In 1976 werd nog een renovatie en uitbreiding doorgevoerd.

De Kleine Kerk aan de Wilhelminastraat in Halfweg met 350 zitplaatsen is in 1925 gebouwd. Het kerkgebouw is sinds 2005 een gemeentelijk monument. De protestantse gemeente verwacht dat de verbouwing van de Kleine Kerk dit jaar gereedkomt.

  • Uit Hoofddorpse Courant , d.d. 4-10-2012

HALFWEG - De Grote Kerk in Halfweg is overgedragen aan de nieuwe eigenaar Badhoeve Bouw en naar verwachting wordt het voormalig godshuis in het eerste kwartaal van 2013 gesloopt.Alle benodigde vergunningen zijn verleend en bij wijze van spreken zou morgen al begonnen kunnen worden met de sloop van het beeldbepalende kerkgebouw op de hoek van de N200 en de Oranje Nassaustraat. Om nog iets van de geschiedenis te bewaren is gekeken naar mogelijkheden om de toren te behouden, maar vanwege de slechte fundering bleek dit geen haalbare kaart. Net zo min als de kerk openhouden. Al snel na de fusie van de hervormde gemeente en de gereformeerde kerk in Halfweg ging men kijken naar de toekomst van beide kerken. Met als conclusie dat vanwege het teruglopen van het aantal kerkbezoekers en een gebrek aan financiële middelen het niet mogelijk was beide kerkgebouwen in stand te houden. Er is gekeken naar verschillende alternatieven. Middels een overeenkomst met bouwonderneming Badhoeve Bouw werd gekozen voor renoveren en uitbreiden van de Kleine Kerk aan de Wilhelminastraat.

Dat de slopers niet al snel aan de slag gaan komt doordat er nog niet voldoende kopers zijn voor een woning in Engelenburcht, zoals het complex dat op de plek van de kerk wordt gebouwd, gaat heten. “De datum dat we daadwerkelijk met de sloop beginnen hangt nauw samen met de verkoop van de 26 appartementen die we daar gaan realiseren”, zegt Rob Bron, directeur van Badhoeve Bouw. Door de overdracht is het bedrijf nu formeel eigenaar van de kerk en de grond er omheen. Bron verwacht dat in het begin van volgend jaar het gebouw tegen de vlakte gaat omdat er dan voldoende appartementen verkocht zijn om met de nieuwbouw te kunnen beginnen.

Makelaar Cees Steur denkt dat dit een haalbare kaart is. “Er zijn bijna voldoende kopers en om de laatste mensen over de streep te trekken wordt binnenkort in De Olm een extra informatie-avond gehouden” weet hij. “De groep potentiële kopers is groot genoeg, maar ook met dit project hebben we te maken met de angst die mensen hebben dat ze hun huidige woning niet op tijd kwijt kunnen. Als oplossing hebben we de Dubbele Lasten Garantie bedacht. Middels deze garantie worden de dubbele woonlasten tot maximaal twee jaar gecompenseerd. De bouw van Engelenburcht vergt ongeveer anderhalf jaar zodat men in totaal 3,5 jaar de tijd heeft om de eigen woning te verkopen.”

Orgel

Het orgel is in 1921 gebouwd door de firma K.P. van Ingen (Haarlem). In 1968 wordt het door de firma L. Verschueren (Heythuysen) gerestaureerd. De dispositie ondergaat dan enkele wijzigingen en de tractuur wordt geëlektrificeerd.

Dispositie
  • Manuaal 1: Bourdon 16' - Prestant 8' - Bourdon 8' - Prestant 4' - Openfluit 4' - Octaaf 2' - Sifflet 1' (1968) - Sesquialter 2⅔' 2 sterk, vanaf g (1968) - Mixtuur 1⅓' 4 sterk - Trompet harmonique 8'.
  • Manuaal 2, in zwelkast: Holfluit 8' - Spitsgamba 8' (1968) - Prestant 4' (1968) - Woudfluit 2' - Scherp 3 sterk (1968) - Hobo 8' - Tremulant.
  • Pedaal: Subbas 16' - Fluitbas 8' - Octaaf 4' (1968).
  • Koppelingen: P + I / P + II / P + Super II / I + II.
  • Speelhulpen: 4 vaste combinaties (P, MF, F, T) - vrije combinatie - automatisch piano-pedaal.

Elektro-pneumatische kegelladen. Manuaalomvang: C-g3. Pedaalomvang: C-f1.

Afbeeldingen

Exterieur

Hieronder een serietje foto's van de situatie met reclames op de kerktoren, zomer 2011.

Recentere foto's, in afwachting van de geplande sloop, zomer 2012

Na sloop van de kerk, waarbij de toren is blijven staan

Interieur