Handelingen

Kerk van de maand archief

Uit Reliwiki

Versie door Roel (Overleg | bijdragen) op 28 feb 2011 om 23:34

Aankondiging

Rhenen PKN. vm.NHK. Cunerakerk 1428 Utr foto. kerkenverzamelaar (13).JPG

Binnenkort start hier de rubriek 'Kerk van de maand'. Elke maand zal er een nieuwe kerk centraal staan die om de één of andere reden opvallend is.

Als opwarmertje staat hier de Cunerakerk in Rhenen. Deze kerk heeft ruim vijftig jaar in de steigers gestaan! Dat een kerk zo lang in de steigers staat komt niet vaak voor in Nederland en daarom is deze het vermelden waard. Het resultaat is er ook naar, als u een kijkje neemt op de pagina van de Cunerakerk dan ziet u de prachtige decoraties en het hoge afwerkingsniveau. De kerk is aangedragen door André van Dijk, kerkenverzamelaar.

Begin oktober zal de kerk van de maand oktober bekend gemaakt worden. Via de LinkedIn-groep kunt u binnenkort ook stemmen op de kerk van de maand.

Oktober 2010

Absismozaïek door A. Molkenboer.jpg

Van buiten oogt de r.-k. St. Antonius Abtkerk aan de Scheveningseweg in Scheveningen van Jos en Pierre Cuypers Jr. uit de jaren twintig sober en strak, velen rijden er voorbij op weg naar het strand. Maar deze kerk kent een bijzondere geschiedenis en behoort qua interieur en decoratie tot één van de opvallendste en meest monumentale kerkgebouwen in Nederland. De bouw van de kerk voor de oudste parochie van Scheveningen lag vooral bij de protestantse bevolking van de badplaats moeilijk: het ontwerp mocht daarom niet te uitbundig zijn. Vandaar de uitwendige soberheid. Het interieur is echter een monumentaal, zogenaamd Gesamtkunstwerk dat zijn weerga niet kent. Op het moment dat de kerk was voltooid, was de katholieke emancipatie op zijn hoogtepunt. Dit uitte zich ook in de kerkelijke kunst die niet meer, zoals voorheen, in de traditionele neogotische trant werd uitgevoerd, maar veel moderner en eigentijdser werd, onder invloed van kunstenaars van de katholieke kunstenaarskring De Violier: A. Molkenboer, J. Brom en anderen. Hoogtepunt in het interieur is het monumentale absismozaïek, naar verluidt het grootste mozaïek van Europa ten noorden van de Alpen, met als centraal iconografisch thema de Scheveningse choleraepidemie van 1848 die door gebeden ter ere van het H. Sacrament zou zijn bedwongen.

Ingestuurd door Herman Wesselink.


November 2010

07422 Eindhoven RK. Joris 1884 Sint Jorislaan 51 NB. opname 21-01-1984 foto. Job van Nes Zaandam (11).jpg

Bijdrage door Job van Nes:

Terwijl ik vanaf 1960 met mijn ouders naar kerkdiensten in de geref. Petrakerk, Heggeranklaan, ging, was ik toen al gefascineerd door de verderop gesitueerde r.-k. St. Joriskerk, in Eindhoven-Stratum. Op zevenjarige leeftijd (toen al kerkengek) kwam ik voor het eerst in deze kerk, dat was toen wel wat eng. Voorzover ik mij herinner, ben ik in die kerk toen ook eens aangesproken door iemand, “wat doe je hier?”.

Sindsdien is dit altijd mijn favoriete kerk gebleven, waarvan ik al ruim 50 jaar de, tot en met heden gelukkig positieve, ontwikkelingen vrij regelmatig heb gevolgd: de uitgebreide viering van het 100-jarig bestaan in 1984 en de grote restauratie, van kerk en toren als Kanjermonument, begin jaren 2000. Ook heb ik donderdag 10 juni 2004 de herplaatsing van torenkruis en -haan meegemaakt.

Objectief gezien is deze kolossale prachtkerk in vele opzichten uniek: de van buiten relatief sobere kerk is binnen uiterst mooi “gepolychromeerd”. De later gebouwde toren, hoogte 87 m, is één van de 10 hoogste kerktorens in Nederland. De verschillen, qua stijl, tussen kerk en toren vormen een uiterst boeiend, en uniek, geheel.

Voor mijzelf is het altijd weer een klein “feestje”, zodra ik deze schitterende kerk zie, hetgeen gelukkig nog steeds regelmatig voorkomt!

December 2010

10934 Appeltern RK. Servatius 1906 Maasdijk 26 Gld. opname 06-09-2010 foto. André van Dijk Veenendaal (11).JPG

Aangedragen door André van Dijk.

Wie weleens langs de Maas fietst, kent vast wel de schitterende kerkgebouwen die daar aan de oevers staan. Eén van die kerken is de St. Servatiuskerk in Appeltern, een klein dorpje in de buurt van Oss. De schuurkerk die er sinds 1828 stond, voldeed niet meer en daarom is de huidige kerk gebouwd. Architect C. Franssen heeft het ontworpen en in juni 1907 werd de kerk in gebruik genomen. Omdat de kerk loodrecht op de dijk werd gebouwd, was een omvangrijk onderbouw noodzakelijk onder het priesterkoor en de twee aansluitende schiptraveeën.

De kerk is goed zichtbaar vanuit de uiterwaarden en zeer bepalend voor het dorpsbeeld. Met name de toren wordt geroemd om zijn fraaiheid.

Januari 2011

Oude Kerk te Delft. Foto Roel van Tatenhove, foto december 2009.jpg

Bijdrage door Roel van Tatenhove

De Oude Kerk te Delft is, zoals de naam al doet vermoeden, de oudste kerk van Delft. Aangenomen wordt dat reeds in 1050 een houten kerk stond op deze locatie. Het huidige gebouw stamt uit 1246. Het meest opvallende aan dit prachtige bouwwerk is de scheefgezakte toren. Al tijdens de bouw van de toren kreeg men met verzakkingen te maken; vermoed wordt dat het water van de oudste gracht van Delft, de Oude Delft, is omgelegd om ruimte te creëeren voor de toren. Deze zou dus op een gedempte gracht zijn verrezen. Dat de toren op een gedempte gracht is gebouwd zorgt ervoor dat over de gehele lengte van de gracht de toren prachtig zichtbaar is, op de foto goed te zien. De scheve toren heeft veel stadsbewoners verontrust. In 1843 wilde de 'Raad der stad Delft' de toren, tot aan het dak van de kerk, slopen. Lokale aannemers hebben gelukkig voorkomen dat dit besluit werd uitgevoerd.

In 1396 werd de kerk een hallenkerk, door de verhoging van de zijbeuken tot de hoogte van de middenbeuk. De kerk werd toen aan St. Hippolytus gewijd. Daarom heet de kerk ook wel de St. Hippolytuskerk. In 1536 legde de stadsbrand een groot deel van het interieur in puin. Wat overbleef werd door de beeldenstorm in 1566 en 1572 te gronde gericht. Alleen de bijzonder fraaie preekstoel uit 1548 bleef bewaard; deze behoort samen met de kansel van de St. Janskathedraal in Den Bosch, tot de mooiste van Nederland.

Februari 2011

Amsterdam, Westerkerk. opn 24-01-2011 H.E. Wesselink (009).JPG

Bijdrage door Herman Wesselink.

Hij staat bekend als het veelbezongen symbool van de hoofdstad: de toren van de Westerkerk in Amsterdam. De kerk, waarvan de bouw van 1620 tot 1638 duurde, was bij de voltooiing de grootste, nieuwgebouwde protestantse kerk ter wereld. Het ontwerp komt van de vermaarde architect Hendrick de Keyser (1565-1621). Er zijn weinig godshuizen in Nederland die zo veelbesproken zijn als De Ouwe Wester, zoals hij ook wel liefkozend wordt genoemd. De kerk vertelt belangrijke historische gebeurtenissen. De schilder Rembrandt werd er begraven, Anne Frank keek tijdens de oorlogsdagen uit op de toren en schreef erover in haar dagboek. Koningin Beatrix trouwde er in 1966 met Prins Claus.

De toren wordt bekroond door een keizerskroon, de kroon van de Habsburgse keizer Maximiliaan I. Eigenlijk vreemd dat de kroon van een katholieke keizer de toren van een protestantse kerk tooit. Deze bevond zich eerder al op het stadswapen. Maximiliaan I gaf de stad eind vijftiende eeuw het privilege de kroon op het wapen te dragen. Het werd een belangrijk symbool voor de bloeiende stad in de zeventiende eeuw. Het stadsbestuur wilde dat tonen door het plaatsen van de kroon op de toren. Sinds de laatste grote restauratie van de toren in 2007 heeft de kroon zijn blauwe kleur terug. Een omstreden restauratie die de discussie over de oorspronkelijke kleur deed oplaaien. Nu, vier jaar later, is de discussie verstomd en lijken velen de gele kleur van voorheen te zijn vergeten.

Maart 2011

11053 Barneveld PKN. Hervormd Odulphus - Oude kerk 15e Torenplein 1 Gld. opname 13-08-2010 foto. André van Dijk Veenendaal (1).JPG

Bijdrage door Roel van Tatenhove.

De Oude Kerk van Barneveld is vooral bekend door het verhaal van Jan van Schaffelaar. Volgens de overlevering sprong hij in 1482, tijdens de Hoekse en Kabeljauwse twisten, van de toren. Op het kerkplein staat een standbeeld van hem. Het bisdom Utrecht maakt in de 12e of 13e eeuw al melding van een kerk in Barneveld. Oorspronkelijk was het een kruiskerk, maar door de talrijke uitbreidingen is de huidige vorm ontstaan. De Oude Kerk wordt nu aangemerkt als een gotische hallenkerk. De kerk is als één van de weinige kerken geweid aan de heilige Odolphus. Vroeger heette het gebouw dan ook de Grote- of Odolphuskerk.

De kerk heeft heel wat meegemaakt: in 1421 leed het gebouw grote schade door de Utrechtsers die Barneveld, Voorthuizen en Terschuur platbrandden. In 1482, nadat Jan van Schaffelaar van de toren sprong, is het godshuis door de Bourgondiërs in de as gelegd. Na herbouw gebeurde dit in 1517 opnieuw. De toren blijft echter gespaard. Wederom wordt de kerk herbouwd, nu met gemetselde gewelven. De toren is in 1828 compleet herbouwd. Sinds de grote restauratie in 1963 bevind het carillon zich net onder de spits. Eerder was het carillon lager gesitueerd. Sindsdien heeft de kerk zijn huidige verschijningsvorm.