Handelingen

Riel, Kerkstraat 3 - Antonius Abt: verschil tussen versies

Uit Reliwiki

k (Riel, Kerkstraat 3 - Anthonius Abt hernoemd naar Riel, Kerkstraat 3 - Antonius Abt: Antonius was verkeerd gespeld (met een "h"))
(ingbr)
 
(19 tussenliggende versies door 8 gebruikers niet weergegeven)
Regel 1: Regel 1:
 
[[Categorie:Object]]
 
[[Categorie:Object]]
 
[[Categorie:MetKaart]]
 
[[Categorie:MetKaart]]
 +
[[Categorie:Rijksmonument]]
 
[[Categorie:RK]]
 
[[Categorie:RK]]
 
[[Categorie:Riel]]
 
[[Categorie:Riel]]
[[Categorie:Gemeente Alphen-Chaam]]
+
[[Categorie:Gemeente Goirle]]
 
[[Categorie:Provincie Noord-Brabant]]
 
[[Categorie:Provincie Noord-Brabant]]
 +
[[Categorie:Bisdom Breda]]
  
 +
{{#display_map:5133AJ Kerkstraat 3 Riel, Nederland|type=hybrid}}
  
{|
+
{{infobox kerk
! colspan="2" style="background-color:Deepskyblue; color:white;" | Algemene gegevens
+
| naam_kerk          = Antonius Abt
|-valign="top"
+
| genootschap        = Rooms-Katholieke kerk
| style="text-align:top; background-color:Lightgrey; width:200px;" | Genootschap :
+
| provincie                  = Noord-Brabant
| style="text-align:top; background-color:Lightgrey; width:200px;" | Rooms Katholieke Kerk
+
| gemeente                  = Goirle
|-valign="top"
+
| plaats                    = Riel
| style="text-align:top; background-color:Lightskyblue; width:200px;" | Gemeente :
+
| adres                      = Kerkstraat 3
| style="text-align:top; background-color:Lightskyblue; width:200px;" | Alphen-Chaam
+
| postcode                  = 5133AJ
|-valign="top"
+
| jaaringebruikname          =1895
| style="text-align:top; background-color:Lightgrey; width:200px;" | Plaats :
+
| oorspronkelijke_bestemming = Rooms-Katholieke kerk
| style="text-align:top; background-color:Lightgrey; width:200px;" | Riel
+
| huidige_bestemming        = Rooms-Katholieke kerk
|-valign="top"
+
| architect                  = P.J. van Genk
| style="text-align:top; background-color:Lightskyblue; width:200px;" | Adres :
+
| monumentstatus            = Rijksmonument {{Rijksmonument|516998}}
| style="text-align:top; background-color:Lightskyblue; width:200px;" | Kerkstraat 3
+
| idnr                      = 08115
|-valign="top"
+
}}
| style="text-align:top; background-color:Lightgrey; width:200px;" | Provincie :
 
| style="text-align:top; background-color:Lightgrey; width:200px;" | Noord-Brabant
 
|-valign="top"
 
| style="text-align:top; background-color:Lightskyblue; width:200px;" | Jaar ingebruikname :
 
| style="text-align:top; background-color:Lightskyblue; width:200px;" | 1895
 
|-valign="top"
 
| style="text-align:top; background-color:Lightgrey; width:200px;" | Huidige bestemming :
 
| style="text-align:top; background-color:Lightgrey; width:200px;" | kerk
 
|-valign="top"
 
| style="text-align:top; background-color:Lightskyblue; width:200px;" | Naam kerk :
 
| style="text-align:top; background-color:Lightskyblue; width:200px;" | Anthonius Abt met kerkhof St Antonius Abt
 
|-valign="top"
 
| style="text-align:top; background-color:Lightgrey; width:200px;" | Architect :
 
| style="text-align:top; background-color:Lightgrey; width:200px;" | Genk, P.J. van
 
|-valign="top"
 
| style="text-align:top; background-color:Lightskyblue; width:200px;" | Monument-status :
 
| style="text-align:top; background-color:Lightskyblue; width:200px;" |
 
|}
 
  
== Inleiding ==
+
==Geschiedenis==
 +
[[Afbeelding:Riel H Antonius Abt- Kerken in het Bisdom Breda-Ton van Nijnatten Buijten en Schipperheijn B.V., Drukkerij.jpg|thumb|250px|Plattegrond. Bron: Kerken in het Bisdom Breda, Auteur: Ton van Nijnatten. Uitgeverij: Buijten en Schipperheijn B.V. juni 2004.]]
 +
Neogotische kerk met toren.
 +
 
 +
== Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed==
 +
====Inleiding====
 
De R.K. St. Antonius Abt-kerk is een georienteerde kruiskerk met westelijke ingangstoren, gebouwd in neo-gotische stijl naar een ontwerp van P.J. van Genk uit 1895. Omstreeks 1925 is de kerk in aangepaste stijl uitgebreid.
 
De R.K. St. Antonius Abt-kerk is een georienteerde kruiskerk met westelijke ingangstoren, gebouwd in neo-gotische stijl naar een ontwerp van P.J. van Genk uit 1895. Omstreeks 1925 is de kerk in aangepaste stijl uitgebreid.
  
 +
==== Omschrijving ====
 +
Het kerkgebouw is een pseudo-basilicale kruiskerk met westelijke toren van vier geledingen, bekroond door een spits op vierkante grondslag en geflankeerd door vijfhoekige kapellen, een schip van vier traveeen, een dubbel rechtgesloten transept, met aansluitend op de koortravee een vijfzijdige apsis. De gevels zijn opgetrokken in handvorm baksteen en hebben een geleding door toepassing van lisenen in combinatie met rechthoekige spaarvelden, die zijn afgesloten door een muizetandlijst. Tegen de gevels staan meermalen versneden, haaks uitgebouwde steunberen. De toren heeft een spitsboogportiek met wimberg. De flankerende kolommen, alsmede boog, afdeklijst en pinakel zijn uit zandsteen vervaardigd. Boven de opgeklampte vleugeldeur zijn in het bovenlicht, met verticale roedenverdeling, een neo-gotisch glas-in-loodpanelen aangebracht. In het muurwerk twee hardstenen wijdingskruisjes. In het venster boven het portiek een tussen kolommen en boog gevat venster met plate-tracery, bestaande uit een achtlobbige roos op dubbele lancet, gevuld met glas-in-lood. De geleding wordt afgesloten met drie spitsbooglichten, waarboven twee gekoppelde galmgaten. Het muurwerk van de bovenbouw springt iets uit. De spits heeft aan alle zijden een wijzerplaat onder kapel, een open galerij en een viertal dakkapellen, alsmede een torenkruis met windhaan. De vensters van het schip hebben een indeling overeenkomstig het torenvenster met plate-tracery. Het omstreeks 1925 vergrote, dubbele transept heeft hoge eindgevels, voorzien van een spitsboogvormig spaarveld, waarin een venster met achtlobbige roos op vier lancetten. In de topgevels elk drie smalle lichten. In elke travee van de apsis een eenvoudig lancetvenster, voorzien van het oorspronkelijke glas-in-lood. Tegen de zuidelijke gevel van het schip zijn twee biechtstoelen aangebouwd.  De kerk is gedekt door samengestelde zadeldaken, voorzien van lei-in-Maasdekking. Op de kruising staat een kleine, overhoeks geplaatste dakruiter, op vierkante grondslag. Tegen de zuidelijke gevel is ter hoogte van het koor een onderkelderde sacristie annex stookhok aangebouwd. Deze telt één bouwlaag, heeft een rechthoekige plattegrond en wordt gedekt door een zadeldak met lei in Maasdekking. In de zuidelijke en oostelijke gevel een venster met resp. kleine roedenverdeling en een kruisvenster met diefijzers, alsmede een opgeklampte deur, met enkele hardstenen traptreden. 
 +
 +
[[Bestand:Riel, Kerkstraat 3 - aa(ps)08092015jk.jpg|thumb|right|250px|Riel - Heilige Anthonius akbt; jk 08-09-2015]]
 +
==== Waardering ====
 +
Het kerkgebouw is van algemeen belang vanwege de volgende waarden:
 +
* Cultuurhistorische waarden:
 +
:het gebouw is van belang als bijzondere uitdrukking van de ontwikkeling van het katholicisme in Midden-Brabant.
 +
* Architectuurhistorische waarden:
 +
:het heeft bijzonder belang voor de geschiedenis van de architectuur en de bouwtechniek;
 +
:het is van belang binnen het oeuvre van de architect als voorbeeld van een eenvoudige, dorpskerk;
 +
:het is van belang wegens het bijzondere materiaalgebruik en de ornamentiek;
 +
* Ensemblewaarden:
 +
:het complex is van bijzondere betekenis voor het aanzien van de voor de negentiende-eeuwse kerkdorpontwikkeling in Noord-Brabant typerende lintbebouwing
 +
* Gaafheid/herkenbaarheid:
 +
:het gebouw is van belang wegens de architectonische gaafheid van het exterieur en een deel van het interieur.
 +
 +
==Externe links==
 +
* {{Wikipedia2|Antonius_Abt-kerk_(Riel)}}
 +
* {{Wikimedia|Antonius_Abt-kerk,_Riel}}
  
== Omschrijving ==
+
== Afbeeldingen ==
 +
==== Exterieur ====
 +
<gallery>
 +
Bestand:Riel, Kerkstraat 3 - .OAe02 (±1910).jpg|Oude ansichtkaart ca. 1910 (voor vergroting)
 +
Bestand:Riel, Kerkstraat 3 - .OAe01 (±1915).jpg|Oude ansichtkaart ca. 1915 (voor vergroting)
 +
Bestand:Riel, Kerkstraat 3 - .OAe03.jpg|Oude ansichtkaart
 +
Bestand:Riel, Kerkstraat 3 - .OAe04.jpg|Oude ansichtkaart
 +
Afbeelding:08115 Riel RK. Antonius Abt 1895 Kerkstraat 3 NB..JPG
 +
Afbeelding:20090523 111 (Medium).jpg|foto: Jochem Baas, 2009
 +
Afbeelding:08115 Riel RK. Antonius Abt 1895 Kerkstraat 3 NB. opname 23-07-2008 foto. Edward Ippel. Hoorn.JPG|opname 23-07-2008  foto. Edward Ippel. Hoorn.
 +
Afbeelding:08115 Riel RK. Antonius Abt 1895 Kerkstraat 3 NB. opname 23-07-2008 foto. Edward Ippel. Hoorn (3).JPG|opname 23-07-2008  foto. Edward Ippel. Hoorn.
 +
Afbeelding:08115 Riel RK. Antonius Abt 1895 Kerkstraat 3 NB. opname 23-07-2008 foto. Edward Ippel. Hoorn (7).JPG|opname 23-07-2008  foto. Edward Ippel. Hoorn.
 +
Afbeelding:08115 Riel RK. Antonius Abt 1895 Kerkstraat 3 NB. opname 23-07-2008 foto. Edward Ippel. Hoorn (11).JPG|opname 23-07-2008  foto. Edward Ippel. Hoorn.
 +
Afbeelding:08115 Riel RK. Antonius Abt 1895 Kerkstraat 3 NB. opname 23-07-2008 foto. Edward Ippel. Hoorn (9).JPG|opname 23-07-2008  foto. Edward Ippel. Hoorn.
 +
Afbeelding:08115 Riel RK. Antonius Abt 1895 Kerkstraat 3 NB. opname 23-07-2008 foto. Edward Ippel. Hoorn (5).JPG|opname 23-07-2008  foto. Edward Ippel. Hoorn.
 +
Bestand:Riel, Kerkstraat 3 - ab(s)08092015jk.jpg|jk 08-09-2015
 +
Bestand:Riel, Kerkstraat 3 - ac(ps)08092015jk.jpg|jk 08-09-2015
 +
Bestand:Riel, Kerkstraat 3 - ad(s)08092015jk.jpg|jk 08-09-2015
 +
Bestand:Riel, Kerkstraat 3 - ae(s)08092015jk.jpg|jk 08-09-2015
 +
Bestand:Riel, Kerkstraat 3 - af(s)08092015jk.jpg|jk 08-09-2015
 +
Bestand:Riel, Kerkstraat 3 - ah(s)08092015jk.jpg|jk 08-09-2015
 +
Bestand:Riel, Kerkstraat 3 - ai(s)08092015jk.jpg|jk 08-09-2015
 +
Bestand:Riel, Kerkstraat 3 - aj(s)08092015jk.jpg|jk 08-09-2015
 +
Bestand:Riel, Kerkstraat 3 - ak(s)08092015jk.jpg|jk 08-09-2015
 +
Bestand:Riel, Kerkstraat 3 - al(ps)08092015jk.jpg|jk 08-09-2015
 +
Bestand:Riel, Kerkstraat 3 - ao(s)08092015jk.jpg|jk 08-09-2015
 +
Bestand:Riel, Kerkstraat 3 - ap(s)08092015jk.jpg|jk 08-09-2015
 +
Bestand:Riel, Kerkstraat 3 - Antonius Abt-AntonvD-2015-001.jpg|Foto:Anton van Daal (2015)
 +
Bestand:Riel, Kerkstraat 3 - Antonius Abt-AntonvD-2015-002.jpg|Foto:Anton van Daal (2015)
 +
Bestand:Riel, Kerkstraat 3 - Antonius Abt-AntonvD-2015-003.jpg|Foto:Anton van Daal (2015)
 +
Bestand:Riel, Kerkstraat 3 - Antonius Abt-AntonvD-2015-004.jpg|Foto:Anton van Daal (2015)
 +
Bestand:Riel, Kerkstraat 3 - Antonius Abt-AntonvD-2015-005.jpg|Foto:Anton van Daal (2015)
 +
Bestand:Riel, Kerkstraat 3 - Antonius Abt-AntonvD-2015-006.jpg|Foto:Anton van Daal (2015)
 +
Bestand:Riel, Kerkstraat 3 - Antonius Abt-AntonvD-2015-007.jpg|Foto:Anton van Daal (2015)
 +
Bestand:Riel, Kerkstraat 3 - Antonius Abt-AntonvD-2015-008.jpg|Foto:Anton van Daal (2015)
 +
Bestand:Riel, Kerkstraat 3 - Antonius Abt-AntonvD-2015-009.jpg|Foto:Anton van Daal (2015)
 +
Bestand:Riel, Kerkstraat 3 - Antonius Abt-AntonvD-2015-010.jpg|Foto:Anton van Daal (2015)
 +
Bestand:Riel, Kerkstraat 3 - Antonius Abt-AntonvD-2015-011.jpg|Foto:Anton van Daal (2015)
 +
Bestand:Riel, Kerkstraat 3 - Antonius Abt-AntonvD-2015-012.jpg|Foto:Anton van Daal (2015)
 +
Bestand:Riel, Kerkstraat 3 - Antonius Abt-AntonvD-2015-013.jpg|Foto:Anton van Daal (2015)
  
Het kerkgebouw is een pseudo-basilicale kruiskerk met westelijke toren van vier geledingen, bekroond door een spits op vierkante grondslag en geflankeerd door vijfhoekige kapellen, een schip van vier traveeen, een dubbel rechtgesloten transept, met aansluitend op de koortravee een vijfzijdige apsis. De gevels zijn opgetrokken in handvorm baksteen en hebben een geleding door toepassing van lisenen in combinatie met rechthoekige spaarvelden, die zijn afgesloten door een muizetandlijst. Tegen de gevels staan meermalen versneden, haaks uitgebouwde steunberen. De toren heeft een spitsboogportiek met wimberg. De flankerende kolommen, alsmede boog, afdeklijst en pinakel zijn uit zandsteen vervaardigd. Boven de opgeklampte vleugeldeur zijn in het bovenlicht, met verticale roedenverdeling, een neo-gotisch glas-in-loodpanelen aangebracht. In het muurwerk twee hardstenen wijdingskruisjes. In het venster boven het portiek een tussen kolommen en boog gevat venster met plate-tracery, bestaande uit een achtlobbige roos op dubbele lancet, gevuld met glas-in-lood. De geleding wordt afgesloten met drie spitsbooglichten, waarboven twee gekoppelde galmgaten. Het muurwerk van de bovenbouw springt iets uit. De spits heeft aan alle zijden een wijzerplaat onder kapel, een open galerij en een viertal dakkapellen, alsmede een torenkruis met windhaan. De vensters van het schip hebben een indeling overeenkomstig het torenvenster met plate-tracery. Het omstreeks 1925 vergrote, dubbele transept heeft hoge eindgevels, voorzien van een spitsboogvormig spaarveld, waarin een venster met achtlobbige roos op vier lancetten. In de topgevels elk drie smalle lichten. In elke travee van de apsis een eenvoudig lancetvenster, voorzien van het oorspronkelijke glas-in-lood. Tegen de zuidelijke gevel van het schip zijn twee biechtstoelen aangebouwd.  De kerk is gedekt door samengestelde zadeldaken, voorzien van lei-in-Maasdekking. Op de kruising staat een kleine, overhoeks geplaatste dakruiter, op vierkante grondslag. Tegen de zuidelijke gevel is ter hoogte van het koor een onderkelderde sacristie annex stookhok aangebouwd. Deze telt één bouwlaag, heeft een rechthoekige plattegrond en wordt gedekt door een zadeldak met lei in Maasdekking. In de zuidelijke en oostelijke gevel een venster met resp. kleine roedenverdeling en een kruisvenster met diefijzers, alsmede een opgeklampte deur, met enkele hardstenen traptreden. 
 
  
== Waardering ==
+
</gallery>
 +
 
 +
==== Interieur ====
 +
<gallery>
 +
Afbeelding:08115 Riel RK. Antonius Abt 1895 Kerkstraat 3 NB. opname 23-07-2008 foto. Edward Ippel. Hoorn (8).JPG|opname 23-07-2008  foto. Edward Ippel. Hoorn.
 +
Afbeelding:08115 Riel RK. Antonius Abt 1895 Kerkstraat 3 NB. opname 23-07-2008 foto. Edward Ippel. Hoorn (15).JPG|opname 23-07-2008  foto. Edward Ippel. Hoorn.
 +
Afbeelding:08115 Riel RK. Antonius Abt 1895 Kerkstraat 3 NB. opname 23-07-2008 foto. Edward Ippel. Hoorn (12).JPG|opname 23-07-2008  foto. Edward Ippel. Hoorn.
 +
Afbeelding:08115 Riel RK. Antonius Abt 1895 Kerkstraat 3 NB. opname 23-07-2008 foto. Edward Ippel. Hoorn (13).JPG|opname 23-07-2008  foto. Edward Ippel. Hoorn.
 +
Afbeelding:08115 Riel RK. Antonius Abt 1895 Kerkstraat 3 NB. opname 23-07-2008 foto. Edward Ippel. Hoorn (6).JPG|opname 23-07-2008  foto. Edward Ippel. Hoorn.
 +
Afbeelding:08115 Riel RK. Antonius Abt 1895 Kerkstraat 3 NB. opname 23-07-2008 foto. Edward Ippel. Hoorn (23).JPG|opname 23-07-2008  foto. Edward Ippel. Hoorn.
 +
Afbeelding:08115 Riel RK. Antonius Abt 1895 Kerkstraat 3 NB. opname 23-07-2008 foto. Edward Ippel. Hoorn (24).JPG|opname 23-07-2008  foto. Edward Ippel. Hoorn.
 +
Afbeelding:08115 Riel RK. Antonius Abt 1895 Kerkstraat 3 NB. opname 23-07-2008 foto. Edward Ippel. Hoorn (25).JPG|opname 23-07-2008  foto. Edward Ippel. Hoorn.
 +
Afbeelding:08115 Riel RK. Antonius Abt 1895 Kerkstraat 3 NB. opname 23-07-2008 foto. Edward Ippel. Hoorn (14).JPG|opname 23-07-2008  foto. Edward Ippel. Hoorn.
 +
Afbeelding:08115 Riel RK. Antonius Abt 1895 Kerkstraat 3 NB. opname 23-07-2008 foto. Edward Ippel. Hoorn (17).JPG|opname 23-07-2008  foto. Edward Ippel. Hoorn.
 +
Afbeelding:08115 Riel RK. Antonius Abt 1895 Kerkstraat 3 NB. opname 23-07-2008 foto. Edward Ippel. Hoorn (16).JPG|opname 23-07-2008  foto. Edward Ippel. Hoorn.
 +
Afbeelding:08115 Riel RK. Antonius Abt 1895 Kerkstraat 3 NB. opname 23-07-2008 foto. Edward Ippel. Hoorn (18).JPG|opname 23-07-2008  foto. Edward Ippel. Hoorn.
 +
Afbeelding:08115 Riel RK. Antonius Abt 1895 Kerkstraat 3 NB. opname 23-07-2008 foto. Edward Ippel. Hoorn (21).JPG|opname 23-07-2008  foto. Edward Ippel. Hoorn.
 +
Afbeelding:08115 Riel RK. Antonius Abt 1895 Kerkstraat 3 NB. opname 23-07-2008 foto. Edward Ippel. Hoorn (22).JPG|opname 23-07-2008  foto. Edward Ippel. Hoorn.
 +
Afbeelding:08115 Riel RK. Antonius Abt 1895 Kerkstraat 3 NB. opname 23-07-2008 foto. Edward Ippel. Hoorn (20).JPG|opname 23-07-2008  foto. Edward Ippel. Hoorn.
 +
Afbeelding:08115 Riel RK. Antonius Abt 1895 Kerkstraat 3 NB. opname 23-07-2008 foto. Edward Ippel. Hoorn (19).JPG|opname 23-07-2008  foto. Edward Ippel. Hoorn.
 +
Afbeelding:08115 Riel RK. Antonius Abt 1895 Kerkstraat 3 NB. opname 23-07-2008 foto. Edward Ippel. Hoorn (4).JPG|opname 23-07-2008  foto. Edward Ippel. Hoorn.
 +
Afbeelding:08115 Riel RK. Antonius Abt 1895 Kerkstraat 3 NB. opname 23-07-2008 foto. Edward Ippel. Hoorn (2).JPG|opname 23-07-2008  foto. Edward Ippel. Hoorn.
 +
Afbeelding:08115 Riel RK. Antonius Abt 1895 Kerkstraat 3 NB. opname 23-07-2008 foto. Edward Ippel. Hoorn (10).JPG|opname 23-07-2008  foto. Edward Ippel. Hoorn.
 +
Bestand:Riel, Kerkstraat 3 - ia(s)08092015jk.jpg|jk 08-09-2015
 +
Bestand:Riel, Kerkstraat 3 - ib(s)08092015jk.jpg|jk 08-09-2015
 +
Bestand:Riel, Kerkstraat 3 - ic(s)08092015jk.jpg|jk 08-09-2015
 +
Bestand:Riel, Kerkstraat 3 - id(s)08092015jk.jpg|jk 08-09-2015
 +
Bestand:Riel, Kerkstraat 3 - ie(s)08092015jk.jpg|jk 08-09-2015
 +
Bestand:Riel, Kerkstraat 3 - if(s)08092015jk.jpg|jk 08-09-2015
 +
Bestand:Riel, Kerkstraat 3 - ig(s)08092015jk.jpg|jk 08-09-2015
 +
Bestand:Riel, Kerkstraat 3 - ih(s)08092015jk.jpg|jk 08-09-2015
 +
Bestand:Riel, Kerkstraat 3 - ii(s)08092015jk.jpg|jk 08-09-2015
 +
Bestand:Riel, Kerkstraat 3 - ij(s)08092015jk.jpg|Orgelbalkon; jk 08-09-2015
 +
Bestand:Riel, Kerkstraat 3 - il(s)08092015jk.jpg|Oude doopvont; jk 08-09-2015
 +
Bestand:Riel, Kerkstraat 3 - im(s)08092015jk.jpg|Bijruimte; jk 08-09-2015
 +
Bestand:Riel, Kerkstraat 3 - io(s)08092015jk.jpg|Mariakapel; jk 08-09-2015
  
Het kerkgebouw is van algemeen belang vanwege de volgende waarden: cultuurhistorische waarden: het gebouw is van belang als bijzondere uitdrukking van de ontwikkeling van het katholicisme in Midden-Brabant; architectuurhistorische waarden: het heeft bijzonder belang voor de geschiedenis van de architectuur en de bouwtechniek; het is van belang binnen het oeuvre van de architect als voorbeeld van een eenvoudige, dorpskerk; het is van belang wegens het bijzondere materiaalgebruik en de ornamentiek; ensemblewaarden: het complex is van bijzondere betekenis voor het aanzien van de voor de negentiende-eeuwse kerkdorpontwikkeling in Noord-Brabant typerende lintbebouwing; gaafheid/herkenbaarheid: het gebouw is van belang wegens de architectonische gaafheid van het exterieur en een deel van het interieur.
+
</gallery>

Huidige versie van 8 jul 2019 om 14:46


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam object: Antonius Abt
Genootschap: Rooms-Katholieke kerk
Provincie: Noord-Brabant
Gemeente: Goirle
Plaats: Riel
Adres: Kerkstraat 3
Postcode: 5133AJ
Sonneveld-index: 08115
Jaar ingebruikname: 1895
Architect: P.J. van Genk
Huidige bestemming: Rooms-Katholieke kerk
Monument status: Rijksmonument 516998



Geschiedenis

Plattegrond. Bron: Kerken in het Bisdom Breda, Auteur: Ton van Nijnatten. Uitgeverij: Buijten en Schipperheijn B.V. juni 2004.

Neogotische kerk met toren.

Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed

Inleiding

De R.K. St. Antonius Abt-kerk is een georienteerde kruiskerk met westelijke ingangstoren, gebouwd in neo-gotische stijl naar een ontwerp van P.J. van Genk uit 1895. Omstreeks 1925 is de kerk in aangepaste stijl uitgebreid.

Omschrijving

Het kerkgebouw is een pseudo-basilicale kruiskerk met westelijke toren van vier geledingen, bekroond door een spits op vierkante grondslag en geflankeerd door vijfhoekige kapellen, een schip van vier traveeen, een dubbel rechtgesloten transept, met aansluitend op de koortravee een vijfzijdige apsis. De gevels zijn opgetrokken in handvorm baksteen en hebben een geleding door toepassing van lisenen in combinatie met rechthoekige spaarvelden, die zijn afgesloten door een muizetandlijst. Tegen de gevels staan meermalen versneden, haaks uitgebouwde steunberen. De toren heeft een spitsboogportiek met wimberg. De flankerende kolommen, alsmede boog, afdeklijst en pinakel zijn uit zandsteen vervaardigd. Boven de opgeklampte vleugeldeur zijn in het bovenlicht, met verticale roedenverdeling, een neo-gotisch glas-in-loodpanelen aangebracht. In het muurwerk twee hardstenen wijdingskruisjes. In het venster boven het portiek een tussen kolommen en boog gevat venster met plate-tracery, bestaande uit een achtlobbige roos op dubbele lancet, gevuld met glas-in-lood. De geleding wordt afgesloten met drie spitsbooglichten, waarboven twee gekoppelde galmgaten. Het muurwerk van de bovenbouw springt iets uit. De spits heeft aan alle zijden een wijzerplaat onder kapel, een open galerij en een viertal dakkapellen, alsmede een torenkruis met windhaan. De vensters van het schip hebben een indeling overeenkomstig het torenvenster met plate-tracery. Het omstreeks 1925 vergrote, dubbele transept heeft hoge eindgevels, voorzien van een spitsboogvormig spaarveld, waarin een venster met achtlobbige roos op vier lancetten. In de topgevels elk drie smalle lichten. In elke travee van de apsis een eenvoudig lancetvenster, voorzien van het oorspronkelijke glas-in-lood. Tegen de zuidelijke gevel van het schip zijn twee biechtstoelen aangebouwd. De kerk is gedekt door samengestelde zadeldaken, voorzien van lei-in-Maasdekking. Op de kruising staat een kleine, overhoeks geplaatste dakruiter, op vierkante grondslag. Tegen de zuidelijke gevel is ter hoogte van het koor een onderkelderde sacristie annex stookhok aangebouwd. Deze telt één bouwlaag, heeft een rechthoekige plattegrond en wordt gedekt door een zadeldak met lei in Maasdekking. In de zuidelijke en oostelijke gevel een venster met resp. kleine roedenverdeling en een kruisvenster met diefijzers, alsmede een opgeklampte deur, met enkele hardstenen traptreden.

Riel - Heilige Anthonius akbt; jk 08-09-2015

Waardering

Het kerkgebouw is van algemeen belang vanwege de volgende waarden:

  • Cultuurhistorische waarden:
het gebouw is van belang als bijzondere uitdrukking van de ontwikkeling van het katholicisme in Midden-Brabant.
  • Architectuurhistorische waarden:
het heeft bijzonder belang voor de geschiedenis van de architectuur en de bouwtechniek;
het is van belang binnen het oeuvre van de architect als voorbeeld van een eenvoudige, dorpskerk;
het is van belang wegens het bijzondere materiaalgebruik en de ornamentiek;
  • Ensemblewaarden:
het complex is van bijzondere betekenis voor het aanzien van de voor de negentiende-eeuwse kerkdorpontwikkeling in Noord-Brabant typerende lintbebouwing
  • Gaafheid/herkenbaarheid:
het gebouw is van belang wegens de architectonische gaafheid van het exterieur en een deel van het interieur.

Externe links

Afbeeldingen

Exterieur

Interieur